Η Ρωσία απειλεί τις επερχόμενες εκλογές στις μεγαλύτερες δημοκρατίες της Ευρώπης, με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να πρέπει να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την αντιμετώπιση των δικτύων bots της Μόσχας, προειδοποιεί ο επικεφαλής της σουηδικής υπηρεσίας για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης.
Σε συνέντευξή του στο POLITICO, ο Μάγκνους Χιορτ, γενικός διευθυντής της Swedish Psychological Defence Agency, δήλωσε ότι οι εκλογές αποτελούν “ευκαιρία” για τον μηχανισμό πληροφοριακού πολέμου του Βλαντίμιρ Πούτιν να επιχειρήσει να πολώσει και να διχάσει τις ευρωπαϊκές κοινωνίες.
Βασικός στόχος του Κρεμλίνου, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι να κάνει τους ψηφοφόρους να αμφισβητήσουν εάν οι κυβερνήσεις τους θα πρέπει να συνεχίσουν να στέλνουν χρήματα και όπλα στην Ουκρανία, μέσω ψευδών ειδήσεων για υποτιθέμενη διαφθορά και άλλες καταχρήσεις στην Ουκρανία.
Γερμανία και Γαλλία στο στόχαστρο
Ο Χιορτ και η ομάδα του δεν θεωρούν ότι η Μόσχα στοχεύει στις βουλευτικές εκλογές της Σουηδίας την Κυριακή, εν μέρει επειδή η χώρα εμφανίζεται σε μεγάλο βαθμό ενωμένη στην πολιτική στήριξης προς την Ουκρανία.
Αντίθετα, εκτιμούν ότι η Ρωσία στρέφει την προσοχή της σε ισχυρότερες ευρωπαϊκές χώρες που έχουν εκλογικές αναμετρήσεις μπροστά τους, μεταξύ άλλων στη Γερμανία και τη Γαλλία, όπου τα ακροδεξιά κόμματα που θεωρούνται πιο φιλικά προς τη Μόσχα αναμένεται να ενισχυθούν.
“Η εκτίμησή μας είναι ότι η Ρωσία δίνει προτεραιότητα σε άλλες εκλογές, άλλες χώρες, μεγαλύτερες χώρες στην Ευρώπη”, δήλωσε ο Χιορτ. Όπως πρόσθεσε, στη Γερμανία ακολουθούν περιφερειακές και τοπικές εκλογές, ενώ στη Γαλλία οι προεδρικές εκλογές διεξάγονται την επόμενη χρονιά.
Στη Γερμανία αυξάνονται οι ανησυχίες για ενδεχόμενη ρωσική ανάμειξη, με τις γερμανικές αρχές να έχουν προειδοποιήσει για υβριδικό πόλεμο από το Κρεμλίνο. Μεταξύ άλλων, έχουν καταγραφεί επίθεση με drone στο αεροδρόμιο της Λειψίας, καθώς και ψευδείς αναρτήσεις και βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που κατηγορούν υποψηφίους για διαφθορά και σεξουαλικά αδικήματα.
Στις 20 Σεπτεμβρίου διεξάγονται εκλογές στο Βερολίνο και στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, με την Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) να αναμένεται να καταγράψει υψηλά ποσοστά.
Στη Γαλλία, η Μαρίν Λεπέν, το κόμμα της οποίας, ο Εθνικός Συναγερμός, έχει δεχθεί στο παρελθόν επικρίσεις για τις σχέσεις του με τη Ρωσία, προηγείται στις δημοσκοπήσεις ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027.
“Οι πλατφόρμες πρέπει να κάνουν περισσότερα”
Η Σουηδία έχει βρεθεί τα τελευταία χρόνια στο στόχαστρο ρωσικών εκστρατειών παραπληροφόρησης και επιρροής, μεταξύ άλλων κατά την περίοδο πριν από την ένταξή της στο ΝΑΤΟ.
Ο Χιορτ κάλεσε τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης να κάνουν περισσότερα για τη διάλυση των αυτοματοποιημένων λογαριασμών που διαδίδουν ξένη παραπληροφόρηση και διεξάγουν εκστρατείες επιρροής.
Ερωτηθείς εάν είναι ικανοποιημένος από τις προσπάθειες εταιρειών όπως οι Meta, TikTok και X, απάντησε αρνητικά, υπογραμμίζοντας ότι υπάρχει σημαντικό περιθώριο βελτίωσης.
“Πρέπει να εντείνουμε τις προσπάθειές μας. Πρέπει να βρούμε καλύτερους τρόπους για να προστατεύσουμε τις δημοκρατίες μας”, ανέφερε, ζητώντας παράλληλα στενότερη συνεργασία μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών και αποτελεσματικότερο διάλογο με τις πλατφόρμες.
Η “μηχανή ψεμάτων” του Πούτιν
Η σουηδική υπηρεσία αντιμετωπίζει, σύμφωνα με τον Χιορτ, μια “συνεχή ροή” ξένης χειραγώγησης πληροφοριών και παρεμβάσεων, από χώρες όπως η Ρωσία, η Κίνα και το Ιράν.
Τις τελευταίες ημέρες, η υπηρεσία εντόπισε στοιχεία για μια ρωσικά ευθυγραμμισμένη εκστρατεία παραπληροφόρησης που χρησιμοποιεί τη λεγόμενη μέθοδο “Ματριόσκα”, ή “ρωσικής κούκλας”.
Η μέθοδος έχει ως στόχο να αποσπά την προσοχή δημοσιογράφων, ελεγκτών γεγονότων και άλλων προσώπων, μέσω μηνυμάτων που τους καλούν να εξετάσουν υποτιθέμενες ρωσικές ενέργειες. Στη συνέχεια, οι αποδέκτες αναζητούν το αρχικό βίντεο ή περιεχόμενο και δημοσιεύουν διαψεύσεις, χωρίς να αντιλαμβάνονται ότι έχουν συμβάλει στην περαιτέρω διάδοσή του.
Ο Χιορτ εκτιμά ότι ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης τέτοιων εκστρατειών είναι συχνά η αποφυγή της δημοσιότητας και της εμπλοκής.
“Πολλά από αυτά πρέπει να τα αγνοείτε”, σημείωσε, υποστηρίζοντας ότι στόχος των ρωσικών εκστρατειών είναι να προκαλέσουν οργή, ενθουσιασμό και αντίδραση, ώστε οι χρήστες να μοιράζονται περιεχόμενο που πολώνει την κοινωνία.
Δίκτυο 1.200 λογαριασμών
Ο Χιορτ αποκάλυψε επίσης ότι ένας κρατικός παράγοντας, τον οποίο οι σουηδικές αρχές δεν έχουν κατονομάσει δημόσια, βρισκόταν πίσω από δίκτυο 1.200 λογαριασμών στο X, με στόχο τη Σουηδία και άλλες χώρες και σκοπό τη διάσπαση των κοινωνιών.
Το δίκτυο είχε λάβει την ανεπίσημη ονομασία “δίκτυο των διακοπών”, καθώς οι λογαριασμοί ξεκίνησαν δημοσιεύοντας φαινομενικά αθώο περιεχόμενο για διακοπές και αθλητισμό.
Συνολικά, το δίκτυο δημοσίευσε 50.000 αναρτήσεις και σχόλια το 2025 και το 2026, εκφράζοντας σκόπιμα διχαστικές απόψεις, είτε υπέρ είτε κατά βασικών πολιτικών ζητημάτων.
“Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο μπορείς να λειτουργήσεις εάν θέλεις να πολώσεις μια κοινωνία”, δήλωσε ο Χιορτ.
Παρά τις προειδοποιήσεις, ο ίδιος εκτιμά ότι προς το παρόν δεν υπάρχει συντονισμένη ρωσική εκστρατεία που να στοχεύει τις σουηδικές εκλογές.
Μάλιστα, εκτίμησε ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την εκλογική διαδικασία μπορεί να είναι ο υπερβολικός φόβος για ξένη παρέμβαση, καθώς μια υπερβολική εκτίμηση της απειλής θα μπορούσε να οδηγήσει σε αμφισβήτηση του αποτελέσματος και να δυσκολέψει τον σχηματισμό μιας σταθερής κυβέρνησης.
