Σε μαραθώνιο σκληρών διαπραγματεύσεων εξελίσσεται η πρώτη ημέρα της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες, με το ενεργειακό να αναδεικνύεται στο μεγαλύτερο “αγκάθι” μεταξύ των ηγετών.
Στο μεταξύ, όπως μεταδίδει το Politico, υπάρχουν ενδείξεις ότι η συζήτηση για τον επόμενο κοινοτικό προϋπολογισμό δεν πρόκειται να καταλήξει σε μια συμφωνία πριν από το τέλος του έτους, με τις πληροφορίες του να κάνουν λόγο για μετάθεση της προγραμματισμένης ειδικής συνόδου του Νοεμβρίου.
Με τις διαβουλεύσεις να συνεχίζονται μετά το διάλειμμα, τα δύο “στρατόπεδα” εντός της ΕΕ διασταυρώνουν τα ξίφη τους, με τον Βορρά να ζητά μεγαλύτερες περικοπές ενώ οι “φίλοι της συνοχής”, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα, τονίζουν ότι δεν θα δεχτούν περικοπές “σε κρίσιμες πολιτικές της Ευρώπης”, όπως δήλωσε ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Σύμφωνα με το μέσο, το οποίο επικαλείται τέσσερις διπλωμάτες, οι χώρες του ευρωπαϊκού Βορρά ανησυχούν ότι ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα ενδέχεται να ευνοήσει τους ομολόγους του από το Νότο στις διαπραγματεύσεις για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ.
Ο Κόστα φαίνεται αποφασισμένος να εξασφαλίσει συμφωνία μέχρι το τέλος του έτους. Ωστόσο, υψηλόβαθμος Γερμανός αξιωματούχος που μίλησε στο Politico, εξέφρασε ανησυχίες ότι ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ενδέχεται να ακυρώσει την ειδική σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ στα τέλη Νοεμβρίου, η οποία επρόκειτο να επικεντρωθεί εξ ολοκλήρου στην προώθηση των διαπραγματεύσεων για τον προϋπολογισμό της ΕΕ.
“Από ό,τι ακούμε, δεν είναι ακόμη απολύτως βέβαιο αν θα πραγματοποιηθεί ειδική συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Νοέμβριο”, δήλωσε ο αξιωματούχος. “Αν δεν πραγματοποιηθεί, αυτό θα αποτελέσει ένδειξη για εμάς — και για πολλούς άλλους — ότι δεν θα επιτευχθεί συμφωνία μέχρι το τέλος του έτους”.
Ένας αξιωματούχος του Συμβουλίου, ωστόσο, άφησε να εννοηθεί ότι η σύνοδος κορυφής θα πραγματοποιηθεί.
Στο πλαίσιο των καθηκόντων του, ο πρόεδρος του Συμβουλίου πρέπει να ενεργεί ως ουδέτερος μεσολαβητής και να διευκολύνει την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των “27”. Οι “φειδωλοί”, που πιέζουν για σημαντικές περικοπές, αμφιβάλλουν ότι ο Κόστα θα ανταποκριθεί σε αυτόν τον ρόλο.
“Ο Κόστα ανήκει προσωπικά και πολιτικά στο “άλλο στρατόπεδο””, δήλωσε ένας διπλωμάτης από την ομάδα των “φειδωλών”. “Γι’ αυτό υπάρχει κάποιος σκεπτικισμός ως προς το πώς θα προωθήσει τη διαδικασία από εδώ και πέρα”.
Ένας άλλος διπλωμάτης περιέγραψε τον Κόστα ως “ευαίσθητο στις περικοπές”. Οι χώρες αυτές καλούν τον Κόστα να προτείνει περαιτέρω περικοπές ενόψει της συνόδου για τον προϋπολογισμό, η οποία έχει προγραμματιστεί για τις 26 Νοεμβρίου.
ETS
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι ηγέτες της ΕΕ δεν κατάφεραν ακόμη να καταλήξουν σε συναίνεση σχετικά με τις τιμές της ενέργειας.
Η Γερμανία και μερικές χώρες με παρόμοιες θέσεις υπέβαλαν μια συμβιβαστική πρόταση για το Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS) της ΕΕ, στην οποία οι ηγέτες θα επανέλθουν αργότερα, όπως δήλωσε στους δημοσιογράφους ένας υψηλόβαθμος Γερμανός αξιωματούχος.
Ωστόσο, “δεν μπορούμε να δεχτούμε την αναβολή του ETS”, προειδοποίησε ο αξιωματούχος, προσθέτοντας: “Ενδέχεται να μην καταλήξουμε σε συμπεράσματα [για την ενέργεια]” σε αυτή τη σύνοδο κορυφής. “Αυτό θα ήταν αποδεκτό για εμάς. Άλλες είναι οι χώρες που πιέζουν για αυτό”.
Το Politico μετέδιδε νωρίτερα ότι έξι χώρες —η Ιταλία, η Ελλάδα, η Πολωνία, η Τσεχία, η Ουγγαρία και η Σλοβακία— σχεδιάζουν να ζητήσουν από την ΕΕ την περαιτέρω αναβολή του ETS2, της δεύτερης φάσης του συστήματος τιμολόγησης του άνθρακα της Ένωσης, “τουλάχιστον έως το 2030”, επικαλούμενες την “εκτόξευση των τιμών ενέργειας” και τις διαφορές στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος μεταξύ των κρατών-μελών.
Το Politico επικαλείται πέντε Ευρωπαίους διπλωμάτες για τις πληροφορίες του.
Το αίτημα των χωρών αυτών, το οποίο διατυπώνεται σε επιστολή που δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, έρχεται ως απάντηση σε αίτημα που υπέβαλαν σήμερα το πρωί σκανδιναβικά κράτη, ζητώντας τη στήριξη του ETS.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε χθες τη μετάθεση της εφαρμογής του ETS2 από το 2027 στο 2028.
Ενεργειακό κόστος
Ορισμένες λύσεις για το υψηλό κόστος της ενέργειας — τόσο νέες όσο και παλαιότερες — συζητήθηκαν εκτενώς μεταξύ των ηγετών κατά τη σημερινή συνεδρίαση του Συμβουλίου.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι, πέραν των εθνικών πρωτοβουλιών, είναι σημαντικό “να υπάρξει και μία ευρωπαϊκή απάντηση”. “Γι’ αυτό και θα ζητήσουμε -και θα ζητήσω προσωπικά- να συμπεριληφθεί στα συμπεράσματα μία πρόβλεψη που θα ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει πρόσθετα μέτρα, πρόσθετες ευελιξίες, ώστε να μπορέσουμε να στηρίξουμε τους συμπολίτες μας και τις επιχειρήσεις που το έχουν περισσότερο ανάγκη”, είπε ο πρωθυπουργός προσερχόμενος στη Σύνοδο.
Ο καγκελάριος της Αυστρίας Κρίστιαν Στόκερ, από την άλλη, επανέφερε μια πρόταση — που είχε αρχικά διατυπωθεί τον Ιούνιο — για την εισαγωγή μεγαλύτερης διαφάνειας στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας της Ένωσης, στις οποίες το φυσικό αέριο καθορίζει συνήθως την τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με έναν διπλωμάτη της ΕΕ.
“Μόνο αν γνωρίζουμε ακριβώς πώς διαμορφώνονται οι τιμές της ενέργειας μπορούμε να προχωρήσουμε στα επόμενα βήματα”, ανέφεραν.
Από την πλευρά της, η επικεφαλής της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επανέλαβε σε μεγάλο βαθμό αυτά που είχε προτείνει και νωρίτερα αυτό το μήνα. Περιέγραψε τους βασικούς τομείς στους οποίους η Επιτροπή συμβάλλει στην αντιμετώπιση των λογαριασμών ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των προγραμμάτων για την ενίσχυση των επενδύσεων στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, της πρόσφατης αναβολής κατά ένα έτος από την Επιτροπή των κανόνων της ΕΕ για το μεθάνιο, καθώς και ενός σχεδίου για την έναρξη ενός “στρατηγικού διαλόγου” σχετικά με την ενίσχυση των εγχώριων διυλιστηρίων.
Αναφέρθηκε επίσης σε μια πρόταση για την επέκταση των κρατικών ενισχύσεων προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις, η οποία είχε αρχικά τεθεί τον Φεβρουάριο.
