Το κρατικό επενδυτικό ταμείο της Νορβηγίας ήταν βασικός επενδυτής στην αρχική δημόσια προσφορά (IPO) της SA-RA Enerji Insaat, την οποία είχε αναλάβει η Tera Yatirim Menkul Degerler AS, μόλις δύο μήνες πριν η τουρκική χρηματιστηριακή εταιρεία βρεθεί στο επίκεντρο του μεγαλύτερου σκανδάλου στην ιστορία των επενδυτικών κεφαλαίων της Τουρκίας.
Η Norges Bank Investment Management (NBIM) απέκτησε περίπου το 5,2% των μετοχών της SA-RA στην IPO, καθιστάμενη ο μεγαλύτερος θεσμικός επενδυτής στην προσφορά, σύμφωνα με στοιχεία που κατατέθηκαν στις τουρκικές χρηματιστηριακές αρχές. Η Tera ηγήθηκε των τραπεζών που ανέλαβαν την προσφορά ύψους 6,23 δισ. τουρκικών λιρών (127 εκατ. δολάρια), η οποία τιμολογήθηκε στις 17 Ιουλίου στις 70 λίρες ανά μετοχή.
Η επένδυση δείχνει ότι οι εξωτερικοί διαχειριστές επενδύσεων που έχει προσλάβει το νορβηγικό κρατικό ταμείο συνεργάζονταν με την Tera σχεδόν μέχρι την κατάρρευση που ακολούθησε στην τουρκική αγορά επενδυτικών κεφαλαίων.
Οι μετοχές της SA-RA σημείωσαν άνοδο 77% κατά την πρώτη πλήρη εβδομάδα διαπραγμάτευσης, καταγράφοντας το ημερήσιο ανώτατο όριο ανόδου του 10% σε κάθε συνεδρίαση, για να υποχωρήσουν στη συνέχεια κατά το ημερήσιο όριο σε κάθε συνεδρίαση της δεύτερης εβδομάδας. Οι μετοχές έχουν υποχωρήσει έως και 50% από την τιμή της IPO, αγγίζοντας την Πέμπτη ιστορικό χαμηλό ενδοσυνεδριακά.
Η SA-RA, εταιρεία με έδρα την Άγκυρα που κατασκευάζει γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και υποσταθμούς και ιδρύθηκε το 1985, δεν έχει συμπεριληφθεί στην πρόσφατη έρευνα για χειραγώγηση μετοχών. Η εταιρεία δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο.
Δεν είναι γνωστό αν το νορβηγικό ταμείο εξακολουθεί να κατέχει τις μετοχές. Η NBIM δημοσιοποιεί τις συμμετοχές της δύο φορές τον χρόνο και δεν αποκαλύπτει τις αλλαγές που πραγματοποιούνται ενδιάμεσα, γεγονός που σημαίνει ότι η πιο πρόσφατη δημοσιοποίησή της αφορά την 30ή Ιουνίου, πριν από την κατάρρευση.
Εκπρόσωπος της NBIM δήλωσε ότι το ταμείο δεν σχολιάζει μεμονωμένες συμμετοχές.
“Επενδύουμε μέσω εξωτερικών διαχειριστών στις αναδυόμενες αγορές”, δήλωσε ο εκπρόσωπος. “Πρόκειται για μια στρατηγική που υπήρξε πολύ κερδοφόρα για εμάς”. Εκπρόσωπος του υπουργείου Οικονομικών της Νορβηγίας, το οποίο εποπτεύει το κρατικό ταμείο, αρνήθηκε να σχολιάσει.
Η συγκεκριμένη IPO δεν ήταν η μοναδική έκθεση του νορβηγικού ταμείου στις μετοχές που βρέθηκαν στο επίκεντρο της κρίσης στα επενδυτικά κεφάλαια. Στις 30 Ιουνίου, η NBIM κατείχε σχεδόν 2 δισ. νορβηγικές κορώνες (208 εκατ. δολάρια) σε 10 τουρκικές εταιρείες που συνδέονται πλέον με την έρευνα, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο 10% του μετοχικού χαρτοφυλακίου της στην Τουρκία.
Μεταξύ αυτών ήταν η ίδια η Tera Yatirim Menkul Degerler, στην οποία κατείχε ποσοστό 0,12%, καθώς και η συνδεδεμένη εταιρεία Tera Yatirim Teknoloji Holding AS, όπου κατείχε 0,32%.
Τον Ιούλιο, η NBIM άρχισε να συνεργάζεται με την εταιρεία Neo Asset Management, με έδρα την Κωνσταντινούπολη, ως διαχειριστή για την επιλογή μετοχών στις τουρκικές επενδύσεις της. Το ταμείο συνεργάζεται επίσης με τη νεοϋορκέζικη TRG Management. Εκπρόσωποι τόσο της Neo όσο και της TRG αρνήθηκαν να σχολιάσουν τη συμμετοχή στη SA-RA.
Το νορβηγικό ταμείο διέκοψε πέρυσι τη συνεργασία του με έναν ακόμη εξωτερικό διαχειριστή, την Istanbul Portfoy Yonetimi, μετά την επιβολή προστίμου από τις εποπτικές αρχές σε έναν από τους βασικούς εταίρους της εταιρείας, για τη δημιουργία παραπλανητικής εικόνας σχετικά με την προσφορά, τη ζήτηση και την τιμή δύο μετοχών τσιμεντοβιομηχανιών.
Οι Τούρκοι εισαγγελείς υποστηρίζουν ότι επενδυτικά κεφάλαια που διαχειρίζονταν η Tera και άλλες εταιρείες ανέβασαν τεχνητά τις τιμές ορισμένων μετοχών με περιορισμένη ρευστότητα σχεδόν 100 φορές. Στην περίπτωση της Tera, πολλές από τις εταιρείες που εμπλέκονται ήταν εταιρείες τις οποίες η χρηματιστηριακή της εταιρεία είχε βοηθήσει να εισαχθούν στο χρηματιστήριο.
Οι αρχές έχουν διευρύνει την έρευνα ώστε να καλύπτει και τις διαδικασίες των IPO, εξετάζοντας εταιρείες που εντάχθηκαν σε χαρτοφυλάκια επενδυτικών κεφαλαίων μετά την εισαγωγή τους στο χρηματιστήριο και των οποίων οι τιμές στη συνέχεια αυξήθηκαν σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.
Η τουρκική εποπτική αρχή της κεφαλαιαγοράς ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι ανέστειλε τη λειτουργία της Tera Yatirim. Ο πρόεδρος και ιδρυτής της εταιρείας, Εμρέ Τεζμέν, έχει συλληφθεί, όπως επίσης δύο μέλη του διοικητικού συμβουλίου και άλλα στελέχη. Ο Τεζμέν έχει αρνηθεί οποιαδήποτε παράνομη ενέργεια.
