Τι χρειάζεται για μια σοβαρή αναπτυξιακή στρατηγική και πώς διαμορφώνεται το περιβάλλον μέσα στο οποίο η ελληνική μεταποίηση και η βιομηχανία γενικότερα καλούνται να αναπτυχθούν;
Σε αυτά τα ζητήματα εστίασε ο κ. Γκίκας Χαρδούβελης, πρόεδρος Εθνικής Τράπεζας, πρώην υπουργός Οικονομικών, κατά την ομιλία του στην εκδήλωση «Ελληνική Βιομηχανία χθες, σήμερα, αύριο», που συνδιοργανώθηκε από την «Ελληνική Παραγωγή», το ΙΟΒΕ και το ΜΙΕΤ.
Όπως ανέφερε ο ίδιος, «καμία αναπτυξιακή στρατηγική δεν μπορεί να διαμορφωθεί χωρίς συστηματικό διάλογο ανάμεσα στην πολιτεία, την επιστημονική κοινότητα και τον κόσμο της παραγωγής».
Παρότι η ελληνική μεταποίηση έχει γνωρίσει σημαντικές επιτυχίες αλλά και περιόδους υποχώρησης και μεγάλων προσαρμογών, τα τελευταία χρόνια ενδυναμώνεται, είπε ο πρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας, παραπέμποντας στο βελτιωμένο ποσοστό συμμετοχής της στο ΑΕΠ, το οποίο από το 7,8% το 2019 ανέβηκε στο 9,7% το 2025.
«Βέβαια, αν δούμε τα ίδια νούμερα έχει δρόμο ακόμα», ανέφερε ο κ. Χαρδούβελης, αφού ο αντίστοιχος μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκετα στο 14,2%.
Ελληνική βιομηχανία: Το στοίχημα για τις διεθνείς αγορές
Για τον Γκίκα Χαρδούβελη, το περιβάλλον μέσα στο οποίο καλείται να αναπτυχθεί η μεταποίηση και γενικότερα η βιομηχανία αλλάζει με εξαιρετική ταχύτητα.
«Ο διεθνής ανταγωνισμός εντείνεται, οι γεωπολιτικές ισορροπίες μεταβάλλονται. Η ενεργειακή μετάβαση επιταχύνεται. Το ζούμε όλοι. Και η τεχνολογική επανάσταση με την τεχνητή νοημοσύνη, κάτι που επίσης ζούμε, αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο παράγουμε και ανταγωνιζόμαστε. Γι’ αυτό η ενίσχυση της εγχώριας βιομηχανίας δεν είναι μόνο αναπτυξιακό ζήτημα. Είναι και ταυτόχρονα ζήτημα παραγωγικότητας, ανθεκτικότητας και στρατηγικής αυτονομίας της οικονομίας μας», επεσήμανε ο ίδιος.
Πέρα από την εγχώρια αγορά, υπάρχουν και οι αγορές του εξωτερικού. «Η αγορά δεν είναι μόνο η Ελλάδα, είναι τα εφτά, οκτώ δισεκατομμύρια στον κόσμο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Τι χρειάζεται όμως για να «πετάξει» η ελληνική εξωστρέφεια;
Ο κ. Χαρδούβελης απαντά: «Σταθερό θεσμικό περιβάλλον, ανταγωνιστικό ενεργειακό κόστος και πάνω απ’ όλα επενδύσεις στην τεχνολογία, την έρευνα και το ανθρώπινο κεφάλαιο».
Ανισοβαρής περιφερειακή ανάπτυξη – Ανάγκη για υποδομές
Παράλληλα με τις προκλήσεις για την ενίσχυση της εξωστρέφειας της ελληνικής βιομηχανίας αναδύεται και η περιφερειακή της διάσταση, η οποία στην Ελλάδα χρειάζεται ξεχωριστή προσοχή τόσο για κοινωνικούς λόγους όσο και για λόγους διαθεσιμότητας του εργατικού δυναμικού, όπως ανέφερε στην ίδια εκδήλωση ο Νίκος Βέττας, Γενικός Διευθυντής ΙΟΒΕ, καθηγητής ΟΠΑ.
Όσον αφορά το μερίδιο της βιομηχανίας στην συνολική ΑΠΑ, οι περιφέρειες της Μακεδονίας και της Θράκης συγκεντρώνουν σημαντικό ποσοστό. Πιο ειδικά, το μερίδιο της Δ. Μακεδονίας το 2024 ανήλθε στο 27% και της Αν. Μακεδονίας και Θράκης στο 21% το ίδιο έτος
«Από την άλλη μεριά, στην Κρήτη και στα υπόλοιπα νησιά η βιομηχανία είναι κάτι το οποίο δεν μπορεί να παίξει αντίστοιχα σημαντικό ρόλο, διότι εκεί ο τουρισμός και η πρωτογενής παραγωγή είναι κάτι το οποίο έχει υψηλότερα πλεονεκτήματα», εξήγησε ο κ. Βέττας.
Για τον ίδιο, η βιομηχανική πολιτική είναι στενά συνυφαμένη με την περιφερειακή πολιτική, στο μέτρο που χρειάζεται μια δίκαιη μετάβαση στις λιγνιτικές περιοχές, η δημιουργία βιομηχανικών υποδομών, όπως είναι τα λιμάνια, οι δρόμοι και τα βιομηχανικά πάρτα, και εκτός Αττικής, όπως και η διαφοροποίηση των νησιών.
