Η αιφνιδιαστική απομάκρυνση του δημοφιλούς υπουργού Άμυνας της Ουκρανίας Μιχαΐλο Φεντόροφ από τον πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι προκάλεσε κύμα δυσαρέσκειας στο εσωτερικό της χώρας, με χιλιάδες πολίτες να πραγματοποιούν διαμαρτυρίες στο Κίεβο και άλλες πόλεις, ενώ ανησυχία εκφράζουν και ξένοι σύμμαχοι της Ουκρανίας.
Ο Φεντόροφ δήλωσε ότι ο Ζελένσκι απέρριψε το αίτημά του για απομάκρυνση του αρχηγού του γενικού επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων Ολεξάντρ Σίρσκι, γεγονός που, όπως υποστήριξε, οδήγησε σε εμπόδια στις μεταρρυθμίσεις που επιχειρούσε στον στρατό και τελικά στην αποπομπή του. Ο ίδιος ανέφερε ότι αρνήθηκε πρόταση να παραμείνει στην κυβέρνηση ως σύμβουλος του προέδρου, ενώ ο Ζελένσκι δεν έδωσε εξηγήσεις για την απόφαση.
“Ο Σίρσκι δεν είναι έτοιμος να μιλήσει ανοιχτά, πρόσωπο με πρόσωπο, για τα προβλήματα”, δήλωσε ο Φεντόροφ, ασκώντας κριτική στον τρόπο λειτουργίας της στρατιωτικής ηγεσίας. Όπως υποστήριξε, αντί να αναζητηθεί ένας τρόπος “ασύμμετρης ήττας της Ρωσίας”, δημιουργήθηκε μια κατάσταση που “διχάζει τη χώρα”.
Διαμαρτυρίες στο Κίεβο
Οι εντάσεις στην κορυφή της ουκρανικής αμυντικής ηγεσίας κορυφώθηκαν την Πέμπτη, όταν χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν κοντά σε θέατρο στο κέντρο του Κιέβου, ανταποκρινόμενοι σε καλέσματα μέσω κοινωνικών δικτύων για διαμαρτυρία κατά της απομάκρυνσης του 35χρονου υπουργού.
Ο Φεντόροφ, ο νεότερος υπουργός της ουκρανικής κυβέρνησης, είχε αναλάβει το χαρτοφυλάκιο της Άμυνας μόλις έξι μήνες νωρίτερα και είχε κερδίσει την εκτίμηση πολιτών και στρατιωτικών για τις προσπάθειές του να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των Ενόπλων Δυνάμεων και να ενισχύσει την παραγωγή και χρήση drones.
“Βλέπουμε πόσο καλύτερα είναι τα όπλα μας και πόσο καλύτερα είναι τα drones μας με τον Φεντόροφ σε σχέση με πριν”, δήλωσε η επιμελήτρια βιβλίων Γελιζαβέτα Ριαμπένκο, η οποία συμμετείχε στη διαμαρτυρία κρατώντας πλακάτ που ανέφερε: “Βολικοί άνθρωποι αντί για αποτελεσματικοί άνθρωποι σημαίνει ήττα”.
Κριτική από Ευρωπαίους αξιωματούχους
Η απομάκρυνση του Φεντόροφ έχει προκαλέσει προβληματισμό και μεταξύ Ευρωπαίων αξιωματούχων και διπλωματών, οι οποίοι θεωρούν ότι η απόφαση μπορεί να πλήξει την εικόνα της Ουκρανίας σε μια κρίσιμη περίοδο του πολέμου.
Ο επίτροπος Άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Άντριους Κουμπίλιους χαρακτήρισε την είδηση της παραίτησης “μεγάλη έκπληξη”, σημειώνοντας ότι αν και οι κυβερνητικές αλλαγές μπορεί να είναι απαραίτητες, “η προσωπική μου άποψη είναι ότι πολλά έχουν επιτευχθεί κατά τη θητεία του Φεντόροφ ως υπουργού Άμυνας”.
Ο Φεντόροφ είχε πιστωθεί σημαντικό ρόλο στις πρόσφατες στρατιωτικές επιτυχίες του Κιέβου, κυρίως μέσω της εντατικοποίησης των επιθέσεων με drones βαθιά μέσα στο ρωσικό έδαφος, οι οποίες έχουν προκαλέσει προβλήματα στις ενεργειακές υποδομές και τις εφοδιαστικές αλυσίδες της Ρωσίας.
Σύγκρουση για τις μεταρρυθμίσεις στον στρατό
Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Bloomberg, οι προσπάθειες του Φεντόροφ να αναδιαμορφώσει τον στρατό θεωρήθηκαν υπερβολικά εκτεταμένες από την Προεδρία της Δημοκρατίας. Μεταξύ άλλων, είχε απομακρύνει όλους τους υφυπουργούς που είχαν παραμείνει από την προηγούμενη ηγεσία του υπουργείου, συμπεριλαμβανομένων δύο έμπειρων στρατηγών.
Η σχέση του με τον Σίρσκι, ο οποίος θεωρείται από αρκετούς στην Ουκρανία εκπρόσωπος μιας πιο παραδοσιακής στρατιωτικής σχολής, ήταν τεταμένη.
“Θα έπρεπε να είχαμε προχωρήσει ακόμη πιο αποφασιστικά στην απομάκρυνση όσων εμπόδιζαν τις μεταρρυθμίσεις”, έγραψε ο Φεντόροφ σε ανάρτησή του στο Facebook μετά την απομάκρυνσή του.
Η απόφαση του Ζελένσκι αναμένεται να ενισχύσει τις συζητήσεις για τον τρόπο λήψης αποφάσεων στην ουκρανική ηγεσία, σε μια περίοδο κατά την οποία το Κίεβο επιδιώκει αυξημένη στρατιωτική υποστήριξη από τους συμμάχους του, ιδιαίτερα στον τομέα της αεράμυνας ενόψει του χειμώνα.
Ο Φεντόροφ είχε προηγουμένως διατελέσει αντιπρόεδρος της κυβέρνησης αρμόδιος για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της Ουκρανίας. Ως υπουργός Άμυνας είχε δώσει έμφαση στην αύξηση της παραγωγής μαχητικών drones, στην αναμόρφωση των γραφείων στρατολόγησης και στην ενίσχυση των αποδοχών των στρατιωτών, με στόχο την προσέλκυση περισσότερων εθελοντών στις Ένοπλες Δυνάμεις.
“Μόλις τώρα είχαμε την αίσθηση ότι βλέπαμε κάποια μορφή νίκης. Μόλις άρχισε να γεννιέται η ελπίδα και τον απομάκρυναν”, δήλωσε η δημοσιογράφος και ερευνήτρια Λιούμποβ Βελίτσκο, η οποία συμμετείχε στη συγκέντρωση υπέρ του Φεντόροφ.
