Οι επιθέσεις των Χούθι της Υεμένης, που ευθυγραμμίζονται με το Ιράν, κατά της Σαουδικής Αραβίας αυτή την εβδομάδα έχουν προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια στο Πακιστάν και απειλούν να σύρουν το Ισλαμαμπάντ στη σύγκρουση, περιπλέκοντας οποιονδήποτε μελλοντικό ρόλο θα μπορούσε να διαδραματίσει ως διαμεσολαβητής μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν.
Το πυρηνικά εξοπλισμένο Πακιστάν, το οποίο συνέβαλε στη διαμεσολάβηση για μια προσωρινή συμφωνία τον περασμένο μήνα στον πόλεμο μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, υπέγραψε πέρυσι συμφωνία αμοιβαίας άμυνας με τη Σαουδική Αραβία και χιλιάδες Πακιστανοί στρατιώτες έχουν αναπτυχθεί στο βασίλειο, μαζί με μία μοίρα μαχητικών αεροσκαφών.
Το Πακιστάν είχε ήδη εκφράσει την οργή του για τις ιρανικές επιθέσεις κατά της Σαουδικής Αραβίας νωρίτερα φέτος, όμως περιφερειακοί αναλυτές και αξιωματούχοι δήλωσαν ότι οι επιθέσεις αυτής της εβδομάδας ανέβασαν τη δυσαρέσκεια του Ισλαμαμπάντ απέναντι στο Ιράν σε νέο επίπεδο, καθώς ενίσχυσαν το ενδεχόμενο μιας νέας σύγκρουσης μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Χούθι.
Οι Χούθι εκτόξευσαν πυραύλους κατά της Σαουδικής Αραβίας, αφού κατηγόρησαν το βασίλειο ότι βομβάρδισε αεροδρόμιο που βρίσκεται υπό τον έλεγχό τους τη Δευτέρα. Τα διασυνοριακά πυρά παραβίασαν μια τετραετή εκεχειρία, αλλά μέχρι στιγμής έχουν περιοριστεί σε ένα μόνο περιστατικό.
“Η ανώτατη πολιτική και στρατιωτική μας ηγεσία μετέφερε στο Ιράν, στο υψηλότερο επίπεδο, ότι οι επιθέσεις κατά της Σαουδικής Αραβίας αποτελούν επιθέσεις κατά του Πακιστάν”, δήλωσε Πακιστανός αξιωματούχος στο Reuters. “Αυτή είναι η κόκκινη γραμμή μας.”
“Το Πακιστάν δεν περίμενε ότι η ένταση θα αυξανόταν τόσο ξαφνικά”, δήλωσε ο Πακιστανός αναλυτής θεμάτων ασφαλείας Μουχάμαντ Αμίρ Ράνα.
Η δυσαρέσκεια του Πακιστάν φαίνεται να οφείλεται στις αυξανόμενες ανησυχίες ότι η εμπλοκή των Χούθι είναι πιθανότερο να παρασύρει το Πακιστάν στη σύγκρουση απ’ ό,τι οι ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις νωρίτερα φέτος. Πακιστανοί στρατιώτες έχουν αναπτυχθεί κοντά στα σύνορα της Σαουδικής Αραβίας με την Υεμένη, σύμφωνα με δύο Πακιστανούς αξιωματούχους, γεγονός που αυξάνει την άμεση έκθεσή τους στον κίνδυνο.
Υπάρχουν επίσης ανησυχίες στο Ισλαμαμπάντ ότι μια κλιμάκωση υπό την ηγεσία των Χούθι θα μπορούσε να διαταράξει τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα, μια σημαντική εμπορική οδό από την οποία εξαρτώνται το Πακιστάν και πολλές άλλες χώρες. Μια διεύρυνση της σύγκρουσης στην περιοχή θα ήταν δυσκολότερο να περιοριστεί και θα μπορούσε να πλήξει σαουδαραβικά συμφέροντα με τρόπο που θα ανάγκαζε το Πακιστάν να επέμβει στρατιωτικά, βάσει των όρων της συμφωνίας αμοιβαίας άμυνας.
Ο Γκουλάμ Μουστάφα, απόστρατος Πακιστανός στρατηγός, δήλωσε ότι προς το παρόν “η ανώτατη ηγεσία του Πακιστάν εξακολουθεί να προσπαθεί να κατευνάσει όλα τα εμπλεκόμενα μέρη”. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι αυτό θα μπορούσε να αλλάξει “αν οι Χούθι επεκτείνουν την ακτίνα των επιθέσεών τους στη Σαουδική Αραβία”.
Αυξανόμενες ανησυχίες
Οι εντάσεις αυτής της εβδομάδας μεταξύ των Χούθι της Υεμένης και της Σαουδικής Αραβίας έχουν ενισχύσει τις ευρύτερες ανησυχίες στο Ισλαμαμπάντ σχετικά με το Ιράν.
Δύο Πακιστανοί κυβερνητικοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι οι αυξανόμενες διαφωνίες στο εσωτερικό της ιρανικής ηγεσίας παρακολουθούνται με ανησυχία στο Ισλαμαμπάντ.
Οι απόψεις και οι στόχοι της πολιτικής ηγεσίας του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων του Προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν, του υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί και του προέδρου του Κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, αποκλίνουν ολοένα και περισσότερο από εκείνες του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, ανέφεραν οι Πακιστανοί αξιωματούχοι.
“Φαίνεται ότι ο στρατός κυριαρχεί πλέον στη διαδικασία λήψης αποφάσεων στο Ιράν”, δήλωσε ο Πακιστανός αναλυτής άμυνας Μουχάμαντ Άλι, προσθέτοντας ότι αυτό “αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο στο Ισλαμαμπάντ”.
Η πρόσφατη κλιμάκωση συνέβαλε επίσης στην αναβολή της επίσκεψης ιρανικής αντιπροσωπείας στο Ισλαμαμπάντ νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, η οποία δεν είχε ανακοινωθεί δημοσίως, σύμφωνα με δύο Πακιστανούς αξιωματούχους.
Οι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η αντιπροσωπεία, με επικεφαλής τον υπουργό Εσωτερικών του Ιράν Εσκαντάρ Μομενί, έφθασε στο Ισλαμαμπάντ την Τετάρτη, δύο ημέρες αργότερα από τον αρχικό προγραμματισμό, ενώ οι συνομιλίες αναμενόταν να περιλαμβάνουν και συζητήσεις για τη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Σε ενημέρωση των δημοσιογράφων την Πέμπτη, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Ταχίρ Αντράμπι, δήλωσε ότι το Πακιστάν καλεί “όλα τα μέρη να επιδείξουν τη μέγιστη δυνατή αυτοσυγκράτηση” και ότι “δεν υπάρχει εναλλακτική στη διαρκή εμπλοκή, τον διάλογο και τη διπλωματία”.
Διπλός ρόλος για το Πακιστάν
Καθώς το Πακιστάν επιδιώκει να διαδραματίσει πιο εξέχοντα ρόλο στην περιοχή, οι αναλυτές εκτιμούν ότι θα βρεθεί ολοένα και περισσότερο αντιμέτωπο με τις προκλήσεις που συνεπάγεται μια τέτοια αυξημένη έκθεση.
Όταν ανακοινώθηκε η αμυντική συμφωνία του Πακιστάν με τη Σαουδική Αραβία τον περασμένο Σεπτέμβριο, θεωρήθηκε ευρέως ένδειξη ότι τα αραβικά κράτη του Κόλπου γίνονταν ολοένα και πιο επιφυλακτικά ως προς την αξιοπιστία των Ηνωμένων Πολιτειών ως εγγυήτριας δύναμης ασφαλείας και αναζητούσαν στο Πακιστάν και σε άλλες χώρες μια πιθανή εναλλακτική.
Ωστόσο, το Πακιστάν εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις χώρες της Μέσης Ανατολής για τις προμήθειες πετρελαίου και φυσικού αερίου. Οι εντάσεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ διέκοψαν τις οδούς εφοδιασμού της χώρας και η κυβέρνηση επέβαλε έκτακτα μέτρα, μεταξύ των οποίων και το πρόωρο κλείσιμο των επιχειρήσεων, προκειμένου να αποτραπεί έλλειψη καυσίμων.
Σύμφωνα με αναλυτές και Πακιστανούς αξιωματούχους, η διαμεσολάβηση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν αποσκοπούσε εξίσου στην αποκατάσταση αυτών των οδών εφοδιασμού όσο και στην ενίσχυση της διπλωματικής επιρροής του Πακιστάν.
“Ναι, υπάρχει απογοήτευση, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι εγκαταλείπουμε αυτή την προσπάθεια”, δήλωσε ένας αξιωματούχος, αναφερόμενος στη διαμεσολάβηση. “Έχουμε επενδύσει πολλά σε αυτήν και έχουμε συμφέρον να τη διατηρήσουμε ζωντανή”, σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ωστόσο, το Πακιστάν σπάνια έχει βρεθεί τόσο κοντά στο να χρειαστεί να επιλέξει πλευρά όσο αυτή την εβδομάδα.
“Είναι προς το συμφέρον όλων να τερματιστεί ο πόλεμος”, δήλωσε διαφορετική πακιστανική πηγή με γνώση της διαμεσολαβητικής προσπάθειας. “Αλλά αν η Σαουδική Αραβία μας καλέσει, θα σταθούμε στο πλευρό της και δεν υπάρχει καμία αμφιβολία γι’ αυτό.”
