O υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, επέκρινε σφοδρά τους συμμάχους του ΝΑΤΟ την Πέμπτη, ανακοινώνοντας μια επανεξέταση διάρκειας 6 μηνών από το Πεντάγωνο της παρουσίας των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη, το αποτέλεσμα της οποίας θα εξαρτηθεί από το πόσο γρήγορα οι Ευρωπαίοι θα αναλάβουν την ευθύνη για τη δική τους ασφάλεια.
Όπως σχολιάζει το Associated Press, η απειλή μιας τέτοιας επανεξέτασης αποτέλεσε ακόμη μια έκπληξη για τους Ευρωπαίους συμμάχους και τον Καναδά, καθώς προσπαθούν να προσαρμοστούν σε έναν όλο και πιο απρόβλεπτο σύμμαχο.
Αμερικανοί αξιωματούχοι και ανώτεροι στρατιωτικοί είχαν υποσχεθεί να συνεργάζονται στενά με τους Ευρωπαίους κατά τη διάρκεια της αποχώρησης των αμερικανικών δυνάμεων.
Μόλις πριν από μερικές εβδομάδες, η κυβέρνηση Τραμπ δήλωσε ότι δεν θα παρέχει πλέον την ίδια στρατιωτική υποστήριξη σε περίπτωση που κάποιο μέλος του ΝΑΤΟ δεχτεί επίθεση, με αποτέλεσμα τα κράτη-μέλη να αναγκάζονται να αναζητήσουν εσπευσμένα εξοπλισμό για να καλύψουν τυχόν κενά.
Τους τελευταίους μήνες, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και το Πεντάγωνο έχουν στείλει αντιφατικά μηνύματα σχετικά με το αν η Αμερική μειώνει ή αυξάνει τη στρατιωτική της παρουσία στην Ευρώπη, ενώ παράλληλα απειλούν να προσαρτήσουν τη Γροιλανδία, ένα ημιαυτόνομο νησί που αποτελεί μέρος της συμμαχικής Δανίας.
“Αυτή θα είναι μια πραγματική αναθεώρηση. Θα έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι το ΝΑΤΟ προχωρά γρήγορα και αμετάκλητα προς την κατεύθυνση μιας Ευρώπης που ηγείται, αναλαμβάνοντας την κύρια ευθύνη για την άμυνα της Ευρώπης”, δήλωσε ο Χέγκσεθ στους ομολόγους του στο ΝΑΤΟ. “Είναι μια αξιολόγηση στην οποία ορισμένες χώρες θα αποτύχουν, ενώ άλλες θα περάσουν με άριστα”.
Σφοδρή επίθεση αλά…Τζέι Ντι Βανς
Μιλώντας από την έδρα του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες, ο Χέγκσεθ επέκρινε επίσης σφοδρά τους Ευρωπαίους συμμάχους για την απροθυμία τους να επιτρέψουν στις αμερικανικές δυνάμεις την πρόσβαση σε βάσεις στην Ευρώπη προκειμένου αυτές να εξαπολύσουν επιθέσεις κατά του Ιράν, χαρακτηρίζοντας την στάση αυτή “επαίσχυντη”.
“Αυτοί οι σύμμαχοι έθεσαν σε κίνδυνο τους γιους και τις κόρες της Αμερικής, τους δικούς μας γιους και κόρες, αρνούμενοι να τους παρέχουν την αναμενόμενη πρόσβαση, τη χρήση βάσεων και το δικαίωμα υπερπτήσης, πράγματα που δεν θα έπρεπε ποτέ να τεθούν υπό αμφισβήτηση”, δήλωσε. Η επανεξέταση που ανακοίνωσε ο Χέγκσεθ θα αξιολογήσει επίσης εάν οι ΗΠΑ έχουν πλήρη πρόσβαση και δικαίωμα υπερπτήσης “όταν το χρειαζόμαστε”.
Μπροστά σε ένα σιωπηλό κοινό, ο Χέγκσεθ επέκρινε σφοδρά τις πολιτικές για τη μετανάστευση και την ισότητα των φύλων στην Ευρώπη, με δηλώσεις που θύμιζαν εκείνες του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς τον Φεβρουάριο του περασμένου έτους, οι οποίες εξόργισαν πολλούς Ευρωπαίους.
“Αντί για άρματα μάχης, μαχητικά αεροσκάφη και συστήματα αεροπορικής άμυνας, η προσοχή επικεντρώθηκε στην ισότητα των φύλων, στην κλιματική αλλαγή και στη λιτότητα στον τομέα της άμυνας. Τα σύνορα της Ευρώπης άνοιξαν διάπλατα, τα κράτη πρόνοιας επεκτάθηκαν, οι αμυντικοί προϋπολογισμοί κατέρρευσαν, μαζί με την πίστη της Ευρώπης στον εαυτό της και στον πολιτισμό της”, δήλωσε.
Ωστόσο, στην άμυνα, οι Ευρωπαίοι και ο Καναδάς έχουν ξεκινήσει μια άνευ προηγουμένου προσπάθεια για την ενίσχυση των αμυντικών δαπανών και την επέκταση των ενόπλων δυνάμεών τους. Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, σημείωσε την Πέμπτη ότι πέρυσι δαπάνησαν 90 δισεκατομμύρια δολάρια επιπλέον για την άμυνα, μια αύξηση 20% σε σχέση με το 2024. Και ενώ η Ευρώπη δέχτηκε μεγάλο αριθμό μεταναστών και αιτούντων άσυλο πριν από περισσότερο από μια δεκαετία, οι περισσότερες χώρες έχουν ενισχύσει τα σύνορά τους
Μιλώντας στους δημοσιογράφους στο αεροδρόμιο των Βρυξελλών πριν την πτήση επιστροφής του, ο Χέγκσεθ δήλωσε: “Ήταν υπέροχο να ακούω τη μία χώρα μετά την άλλη να λέει: “Θα επιτύχουμε τον στόχο μας. Θα επιτύχουμε τον στόχο μας”. Υπάρχουν ακόμα μερικές εξαιρέσεις, και θα είμαστε σαφείς απέναντί τους κατά τη διάρκεια αυτής της επανεξέτασης”.
Ο Ανώτατος Συμμαχικός Διοικητής του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, ο οποίος είναι Αμερικανός, επεξεργάζεται εναλλακτικά σχέδια για την άμυνα της Ευρώπης, μετά το μήνυμα που έστειλαν οι ΗΠΑ στις 3 Ιουνίου ότι δεν θα διαθέτουν πλέον, σε περίπτωση κρίσης, αεροπλανοφόρο και συνοδευτικά πλοία, αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού, δεκάδες μαχητικά αεροσκάφη και άλλα στρατιωτικά μέσα.
Δεν αποσύρουν τα πυρηνικά τους
Οι ΗΠΑ διαθέτουν μακράν τις μεγαλύτερες ένοπλες δυνάμεις του ΝΑΤΟ. Δεν προτίθενται να αποσύρουν τα πυρηνικά τους όπλα από την Ευρώπη, τα οποία αποτελούν βασικό στοιχείο της αποτρεπτικής δύναμης του ΝΑΤΟ. Για να υπογραμμίσει αυτό το σημείο, η Ομάδα Πυρηνικού Σχεδιασμού του ΝΑΤΟ εξέδωσε την πρώτη της δήλωση εδώ και 19 χρόνια μετά τη συνεδρίαση της Πέμπτης.
Στη δήλωση αυτή, “υπενθύμισε ότι οι στρατηγικές πυρηνικές δυνάμεις της Συμμαχίας παραμένουν η υπέρτατη εγγύηση της ασφάλειας των Συμμάχων και αποτελούν το θεμέλιο της αρχιτεκτονικής της διευρυμένης αποτροπής του ΝΑΤΟ”.
Οι υπουργοί “συμφώνησαν να συνεχίσουν να ενισχύουν την αποστολή πυρηνικής αποτροπής του ΝΑΤΟ μέσω του εκσυγχρονισμού των πυρηνικών δυνατοτήτων του ΝΑΤΟ, της ενίσχυσης της ικανότητάς του στον τομέα του πυρηνικού σχεδιασμού και της προσαρμογής του ώστε να επιτυγχάνονται τα συμφέροντά του στον τομέα της ασφάλειας”.
Ρούτε: Ο Χέγκσεθ “αναγνωρίζει ότι υπάρχει πρόοδος, αν και όχι παντού, και ότι χρειάζεται να γίνουν περισσότερα”
Στην “αναδιανομή”, όπως τη χαρακτήρισε ο Χέγκσεθ, των αμερικανικών δυνάμεων από την Ευρώπη αναφέρθηκε ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου μετά το τέλος της Συνόδου των υπουργών Αμυνας της Συμμαχίας στις Βρυξέλλες.
Όπως δήλωσε, “αυτό θεωρώ σημαντικό ότι αυτός ο σύμμαχος, ο οποίος για πολλά χρόνια ξόδευε πολύ περισσότερα στην άμυνα από τους Ευρωπαίους και τους Καναδούς συνολικά, συνεχίζει να ασκεί αυτή την πίεση, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα ότι έχει γίνει μεγάλη πρόοδος”.
Ο ίδιος ρωτήθηκε επίμονα για τη στάση του ΝΑΤΟ στην αμερικανική απόφαση, λέγοντας πως για το ΝΑΤΟ η επανεξέταση “αφορά ξεκάθαρα τη διάταξη δυνάμεων μέσα σε ένα πλαίσιο μιας συμμαχίας που επενδύει μαζικά στην άμυνά της, ιδιαίτερα οι Καναδοί και οι Ευρωπαίοι, στο πλαίσιο της συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ”.
Αναφορικά με τη σκληρή κριτική που άσκησε ο Χέγκσεθ στα μέλη της Συμμαχίας για τις αμυντικές δαπάνες, ο Ρούτε δήλωσε ότι “αυτό που έκανε σήμερα ο Πιτ Χέγκσεθ είναι να αναγνωρίσει ότι έχουν γίνει πολλά σε σχέση με όσα έλεγε τον Φεβρουάριο του περασμένου έτους”. Όπως είπε, “αναγνωρίζει ότι υπάρχει πρόοδος, αν και όχι παντού, και ότι χρειάζεται να γίνουν περισσότερα”.
