Πώς χιλιάδες φορολογούμενοι χαμηλού προφίλ μπαίνουν στο στόχαστρο ελέγχων

Τον κίνδυνο να θεωρηθούν από την εφορία ύποπτοι για απόκρυψη εισοδημάτων και να ελεγχθούν εξονυχιστικά από τις υπηρεσίες της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, μεταξύ άλλων ακόμη και με άνοιγμα τραπεζικών λογαριασμών, αντιμετωπίζουν χιλιάδες φορολογούμενοι με πολύ χαμηλά εισοδήματα.

Πρόκειται για φυσικά πρόσωπα, των οποίων οι φορολογικές δηλώσεις του έτους 2025 προσυμπληρώθηκαν, προεκκαθαρίστηκαν, υποβλήθηκαν αυτόματα και εκ καθαρίστηκαν οριστικά από την ΑΑΔΕ στις 16 Απριλίου 2026, αναγράφοντας ποσά καταναλωτικών και άλλων δαπανών υψηλότερα ή δυσανάλογα των πολύ χαμηλών – πενιχρών εισοδημάτων τους.

Προκειμένου να αποφύγουν τον κίνδυνο να κληθούν εκ των υστέρων, μετά από 2, 3, 4 ή 5 χρόνια για έλεγχο και να χρεωθούν με υπέρογκα ποσά φόρων και προστίμων, μπορούν από τώρα να υποβάλουν μέσω του ΤΑΧΙSnet -εκπρόθεσμα μεν αλλά χωρίς επιβάρυνση με πρόστιμα- τροποποιητικές δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος φορολογικού έτους 2025, στις οποίες θα πρέπει να συμπεριλάβουν πρόσθετα ποσά εσόδων και ήδη φορολογηθέντων εισοδημάτων που να δικαιολογούν νόμιμα τις αρνητικές διαφορές μεταξύ προ συμπληρωμένων ποσών εισοδημάτων και δαπανών.

Στις δηλώσεις των φορολογουμένων αυτών και συγκεκριμένα στους κωδικούς 049-050 του πίνακα 7 περιλαμβάνονται προσυμπληρωμένα ποσά δαπανών για αγορές καταναλωτικών αγαθών και λήψη υπηρεσιών, τα οποία είτε υπερβαίνουν τα πενιχρά προ συμπληρωμένα ποσά εισοδημάτων είτε καλύπτουν ποσοστά άνω του 60%-70% των εν λόγω εισοδημάτων και σε συνδυασμό και με άλλα ποσά δαπανών που έχουν προσυμπληρωθεί σε άλλους κωδικούς των δηλώσεων αυτών, αλλά και με τα ποσά των τεκμηρίων για σπίτια και Ι.Χ. αυτοκίνητα, δίνουν την αίσθηση ότι οι φορολογούμενοι αυτοί έχουν εμφανίσει εισοδήματα που υπολείπονται κατά πολύ των συνολικών τους δαπανών. Με δεδομένο δε ότι τέτοιες περιπτώσεις φορολογουμένων θεωρούνται από τις φοροελεγκτικές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ ύποπτες για φοροδιαφυγή, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα όλοι αυτοί οι ανυποψίαστοι φορολογούμενοι να επιλεγούν για φορολογικό έλεγχο εντός των επομένων 2-5 ετών και να κληθούν να καταβάλουν εκ των υστέρων υπέρογκα ποσά φόρων και προστίμων.

Επιλογή

Η επιλογή των φορολογουμένων αυτών για έλεγχο θα γίνει βάσει της διάταξης της παραγράφου 2 του άρθρου 28 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, η οποία προβλέπει ότι: «Το εισόδημα φυσικών προσώπων, ανεξαρτήτως αν προέρχεται από άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας, μπορεί να προσδιορίζεται με βάση κάθε διαθέσιμο στοιχείο ή έμμεσες μεθόδους ελέγχου σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, όταν το ποσό του δηλούμενου εισοδήματος δεν επαρκεί για την κάλυψη των προσωπικών δαπανών διαβίωσης ή σε περίπτωση που υπάρχει προσαύξηση περιουσίας η οποία δεν καλύπτεται από το δηλούμενο εισόδημα».

Στους ελέγχους αυτούς, οι αρμόδιες φορολογικές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ προβαίνουν σε άνοιγμα τραπεζικών λογαριασμών και επαναπροσδιορισμό των φορολογητέων εισοδημάτων σε πολύ πιο υψηλά επίπεδα από αυτά που εμφανίζονται στις φορολογικές δηλώσεις, λαμβάνοντας υπόψη τα ποσά που διακινήθηκαν μέσω των τραπεζικών λογαριασμών των φορολογουμένων, αλλά και τα ήδη γνωστά δεδομένα για τις πραγματικές καταναλωτικές δαπάνες των φορολογουμένων.

Πιο συγκεκριμένα, οι φοροελεγκτικές υπηρεσίες εφαρμόζουν τις περίφημες «έμμεσες τεχνικές ελέγχου» τις οποίες προβλέπει το άρθρο 32 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024) και προσδιορίζουν το ύψος του φορολογητέου εισοδήματος με βάση το ύψος των τραπεζικών καταθέσεων και των δαπανών. Θεωρούν δε τα αδικαιολόγητα ποσά που εντοπίζουν στους τραπεζικούς λογαριασμούς ως αδήλωτη «προσαύξηση περιουσίας» και τα φορολογούν με συντελεστή 33%, ενώ επιβάλλουν και πρόστιμο για ανακριβή υποβολή δήλωσης, το οποίο προσαυξάνει τον φόρο που προκύπτει κατά 50%.

Προκειμένου, λοιπόν, να αποτρέψουν τον κίνδυνο να κληθούν εκ των υστέρων μετά από 2-5 χρόνια για έλεγχο και να μην έχουν τότε τη δυνατότητα να δικαιολογήσουν τις διαφορές εισοδήματος που υπάρχει πιθανότητα να προσδιορίσουν οι ελεγκτές της εφορίας, προκειμένου δηλαδή να αποφύγουν την εκ των υστέρων υπερχρέωση με τεράστια ποσά φόρων και προστίμων για ανακριβείς δηλώσεις, οι εν λόγω φορολογούμενοι θα πρέπει ήδη από τώρα, με τη βοήθεια των λογιστών τους, να μεριμνήσουν και να αναζητήσουν όλα τα στοιχεία τα οποία αποδεικνύουν ότι οι πολύ υψηλές δαπάνες που εμφανίζονται να έχουν πραγματοποιηθεί το 2025, στις φετινές δηλώσεις τους, καλύφθηκαν είτε από δάνεια και πιστωτικές κάρτες τραπεζών είτε από δωρεές στενών συγγενικών τους προσώπων και φίλων τους είτε από πωλήσεις περιουσιακών τους στοιχείων (ακινήτων, αυτοκινήτων κ.λπ.) είτε με αποταμιεύσεις από εισοδήματα παλαιότερων ετών («ανάλωση κεφαλαίου»).

Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να προχωρήσουν στην υποβολή τροποποιητικών δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος για το έτος 2025 συμπληρώνοντας τα σχετικά ποσά στους κωδικούς 781-782 και 787-788 του πίνακα 6 του εντύπου Ε1. Ειδικά εφόσον επικαλεστούν δωρεές χρηματικών ποσών από συγγενικά ή φιλικά πρόσωπα θα πρέπει να υποβάλουν, έστω και εκπρόθεσμα, δηλώσεις φορολογίας δωρεών για τα ποσά αυτά και να εξοφλήσουν άμεσα ή να διευθετήσουν με πάγια ρύθμιση τμηματικής καταβολής 24-48 μηνιαίων δόσεων τυχόν ποσά φόρου δωρεάς, πρόστιμα εκπρόθεσμης υποβολής και τόκους εκπρόθεσμης καταβολής που μπορεί να προκύψουν.

Σε κάθε περίπτωση, οι εν λόγω φορολογούμενοι, με την υποβολή των εκπρόθεσμων δηλώσεων και την επίκληση διαφόρων χρηματικών ποσών που έλαβαν νομίμως κατά το παρελθόν, θα αποφύγουν την ταλαιπωρία και τις υπερχρεώσεις που μπορεί να συνεπάγεται στο μέλλον η επιλογή τους για έλεγχο και η πρόσκλησή τους για εξηγήσεις από τις αρμόδιες φορολογικές αρχές.