Η εκδήλωση που παρέθεσε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προς τιμήν του Κινέζου ηγέτη Σι Τζινπίνγκ χαρακτηρίστηκε από μεγάλη επισημότητα και κοινότοπες δηλώσεις, αλλά υστερούσε σε ουσιαστικές ανακοινώσεις, καθώς τη συνάντηση επισκίασε η εμμονή του Αμερικανού προέδρου με τα κατασκευαστικά έργα στον Λευκό Οίκο και τα προσωπικά του παράπονα, σημειώνει το Bloomberg σε άρθρο του.
Μέχρι το βράδυ της Πέμπτης στην Ουάσιγκτον, η σημαντικότερη είδηση που σχετιζόταν με τη συνάντηση είχε ανακοινωθεί πριν καν αυτή ξεκινήσει: ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε —ακριβώς τη στιγμή που προσγειωνόταν το αεροσκάφος του Σι— ότι οι δύο πλευρές είχαν παρατείνει την εμπορική εκεχειρία για άλλους δύο μήνες.
Οι αναμενόμενες συμφωνίες για τη μείωση των δασμών και τη δημιουργία νέου διαύλου επικοινωνίας σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη δεν έχουν ανακοινωθεί ακόμη, ενώ οι μετοχές στο Χονγκ Κονγκ υποχώρησαν σήμερα, σε μια ένδειξη ότι οι επενδυτές διέκριναν την έλλειψη προόδου. Η ημέρα ολοκληρώθηκε με επίσημο δείπνο τριών πιάτων, στο οποίο παρευρέθηκαν κορυφαίες προσωπικότητες του αμερικανικού τεχνολογικού και χρηματοοικονομικού τομέα.
Ο Τραμπ χάρισε στον Σι ένα άγαλμα του “φαλακρού” αετού —εθνικό σύμβολο των ΗΠΑ— και δήλωσε ότι οι σχέσεις του με τον Σι “δεν υπήρξαν ποτέ καλύτερες”. Στη συνέχεια, φαίνεται πως παρέκκλινε από το προγραμματισμένο πρωτόκολλο, προσκαλώντας τους προσκεκλημένους του δείπνου σε ξενάγηση στο εργοτάξιο της αίθουσας χορού του Λευκού Οίκου. Στην πρόποση του, ο Σι παρουσίασε μια εξιδανικευμένη εκδοχή της ιστορίας των σχέσεων ΗΠΑ-Κίνας, παρακάμπτοντας τις ιστορικές εντάσεις.
Δεν είναι ότι έλειπαν τα ακανθώδη ζητήματα που έπρεπε να επιλύσουν οι δύο ηγέτες. Τους μήνες που προηγήθηκαν της συνόδου κορυφής, η Κίνα κατηγορήθηκε ότι υπονομεύει τις ΗΠΑ, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.
Σε ομιλία του τον Ιούλιο, σε ώρα υψηλής τηλεθέασης, ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι η Κίνα ευθύνεται για τη “μεγαλύτερη παραβίαση εκλογικών δεδομένων στην ιστορία”. Επιθεωρητές όπλων ανακάλυψαν στοιχεία που δείχνουν ότι οι αντάρτες Χούθι —που υποστηρίζονται από το Ιράν— χρησιμοποίησαν εξαρτήματα προερχόμενα από την Κίνα για την κατασκευή όπλων στην Υεμένη. Η Κίνα συνεχίζει να αγοράζει ιρανικό αργό πετρέλαιο και κρατά υπό τον έλεγχό της εξαρτήματα για μαχητικά αεροσκάφη F-35, τα οποία είχαν αποσταλεί στο Χονγκ Κονγκ υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες.
Ωστόσο, καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, ο Τραμπ παρουσίαζε επανειλημμένα τον Σι ως φίλο και όχι ως τον κυριότερο γεωπολιτικό αντίπαλο των ΗΠΑ, παρά τον εντεινόμενο ανταγωνισμό των δύο χωρών στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και τις διαφωνίες τους σχετικά με το εμπόριο.
Ξεκινώντας ένα πρόγραμμα εκδηλώσεων διάρκειας τριών ωρών στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ εξήρε την “πραγματικά σπουδαία φιλία” του με τον Σι, δηλώνοντας ότι “υπάρχουν πολλά που μπορούμε να επιτύχουμε”. Παρ’ όλα αυτά, οι προσδοκίες για την επίτευξη ουσιαστικής προόδου στα βασικά σημεία διαφωνίας κατά τη διάρκεια της συνόδου ήταν χαμηλές.
Ο Σι ήταν πιο συγκρατημένος, εστιάζοντας σε στόχους πολιτικής, όπως η προσπάθεια να πείσει τον Τραμπ να εξετάσει το ενδεχόμενο στενότερης συνεργασίας ώστε να διασφαλιστεί ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα παραμείνει “υπό ανθρώπινο έλεγχο”. Ο Τραμπ έχει απορρίψει την άποψη ότι η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί απειλή.
“Η Κίνα διατηρεί τις πόρτες της ορθάνοιχτες και καλωσορίζει τις αμερικανικές εταιρείες που επιθυμούν να επενδύσουν και να δραστηριοποιηθούν εκεί. Ελπίζουμε ότι οι κινεζικές εταιρείες θα τυγχάνουν δίκαιης μεταχείρισης εδώ, στις Ηνωμένες Πολιτείες”, δήλωσε ο Σι.
Ο Κινέζος ηγέτης προέτρεψε επίσης τον Τραμπ να αλλάξει τη μακροχρόνια στάση της Ουάσιγκτον απέναντι στην Ταϊβάν, σύμφωνα με το Πεκίνο. Ο Λευκός Οίκος δεν έχει δώσει ακόμη στη δημοσιότητα τη δική του επίσημη περιγραφή της συνάντησης.
Η σύνοδος κορυφής αποδείχθηκε μέχρι στιγμής ευνοϊκή για τον Σι, καθώς έτυχε θερμής υποδοχής από έναν Αμερικανό πρόεδρο που δυσκολεύεται να ανακτήσει τη διαπραγματευτική του ισχύ μετά τον εμπορικό πόλεμο μεταξύ των δύο χωρών πέρυσι. Οι δύο ηγέτες έχουν προγραμματίσει να πιουν τσάι και να ξεναγηθούν στα Εθνικά Αρχεία την Παρασκευή, πριν από την αναχώρηση του Σι.
Παράλληλα, στο προσκήνιο έχουν βρεθεί οι πολυάριθμες αντιπαραθέσεις και τα ζητήματα που έχουν αποσπάσει την προσοχή της κοινής γνώμης κατά τη διάρκεια του δεύτερου έτους της επιστροφής του Τραμπ στην εξουσία. Κανένα μεγάλο αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο δεν μετέδωσε ζωντανά πλάνα από τη συνάντηση των ηγετών. Συνήθως, μια τέτοια σύνοδος κορυφής θα κυριαρχούσε στην τηλεοπτική επικαιρότητα, ωστόσο τα δίκτυα έχουν ως επί το πλείστον αρνηθεί να προβάλουν βίντεο του Τραμπ, αφότου ο πρόεδρος απαγόρευσε την είσοδο στον Λευκό Οίκο στα καλωδιακά κανάλια CNN και MSNBC, καθώς και στον ειδησεογραφικό ιστότοπο Politico.
Οι δημοσιογράφοι των εν λόγω μέσων επέστρεψαν στα καθήκοντά τους κατόπιν εντολής ομοσπονδιακού δικαστή, αφού άσκησαν αγωγή υποστηρίζοντας ότι η απαγόρευση παραβίαζε τα συνταγματικά τους δικαιώματα.
Ο πρόεδρος, ο οποίος δίνει μεγάλη σημασία στην τηλεοπτική προβολή, εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για την απουσία κάλυψης, κατηγορώντας τα μέσα ενημέρωσης ότι αρνήθηκαν να μεταδώσουν πλάνα από τη “μεγαλοπρεπή” σύνοδο κορυφής επειδή “δεν ήθελαν να πιστωθεί η επιτυχία στον “ΤΡΑΜΠ””. Ανάμεσα σε εκείνα που δεν μετέδωσαν πλάνα ήταν και το φιλικά προσκείμενο στον Τραμπ δίκτυο Fox News.
Ο Τραμπ χλεύασε επίσης τον προκάτοχό του, Τζο Μπάιντεν, παρουσία του Σι, καθώς του έδειχνε φωτογραφίες προηγούμενων προέδρων με χρυσές κορνίζες, τις οποίες είχε τοποθετήσει στην ιστορική κιονοστοιχία του Λευκού Οίκου. Στη θέση της φωτογραφίας του Μπάιντεν υπάρχει μια συσκευή αυτόματης μηχανικής υπογραφής (autopen). Οι επικριτές χαρακτήρισαν την κίνηση αυτή εντελώς ακατάλληλη.
Μετά τη συνάντησή τους, ο Τραμπ έδειξε στον Σι το ελικοδρόμιο που κατασκευάστηκε στη νότια πλευρά του Λευκού Οίκου, λέγοντας ότι ο Σι “αγαπά τον καλό γρανίτη”. Μάλιστα, ξενάγησε τον Κινέζο ηγέτη στο εσωτερικό του προεδρικού ελικοπτέρου. Κατά τη διάρκεια ενός κενού στο απογευματινό πρόγραμμα, ακούγονταν στο βάθος οι θόρυβοι από τα βαρέα μηχανήματα των συνεργείων που εργάζονταν στην αίθουσα χορού.
Η αντίθεση με την προηγούμενη επίσημη επίσκεψη του Σι, το 2015, ήταν τεράστια. Ο τότε πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα είχε παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου μαζί με τον Σι, κατά την οποία είχε περιγράψει αναλυτικά την ατζέντα των συνομιλιών τους. Ο Αμερικανός ηγέτης είχε δηλώσει ότι αυτή περιλάμβανε μια “ειλικρινή συζήτηση” για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Την Πέμπτη, ο Τραμπ δεν έκανε καμία αναφορά στο συγκεκριμένο θέμα και αγνόησε τις ερωτήσεις που του απηύθυναν οι δημοσιογράφοι σχετικά με τον φυλακισμένο ακτιβιστή υπέρ της δημοκρατίας στο Χονγκ Κονγκ, Τζίμι Λάι.
Κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, η ομάδα του είχε επεξεργαστεί σχέδια για την αντιμετώπιση των καταγγελιών περί κλοπής πνευματικής ιδιοκτησίας από την Κίνα, καθώς και για εμπορικές συμφωνίες ευρείας κλίμακας που κάλυπταν πολύ περισσότερα ζητήματα σε σχέση με την τρέχουσα εκεχειρία.
Ο Τραμπ είχε επιρρίψει στην Κίνα την ευθύνη για τη διασπορά της Covid-19 το 2020, αποκαλώντας τον ιό “κινεζικό ιό”. Αυτή την εβδομάδα, ωστόσο, εξήρε τον Σι για την υποδοχή με κόκκινο χαλί που του είχε επιφυλάξει τον Μάιο στο Πεκίνο, ενώ προσέφερε αντίστοιχη υποδοχή και στον ίδιο στην Ουάσιγκτον.
Ορισμένα στελέχη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος άσκησαν κριτική στην προσέγγιση του προέδρου, υποστηρίζοντας ότι υπονομεύει τις υποσχέσεις που είχε δώσει κατά την προεκλογική εκστρατεία του 2024 για σκληρή στάση απέναντι στην Κίνα.
“Ο πρόεδρος διεξήγαγε την προεκλογική του εκστρατεία με βάση μια πολιτική εναντίον της Κίνας”, δήλωσε ο γερουσιαστής της Βόρειας Καρολίνας, Τομ Τίλις. “Αν κοιτάξετε τις συγκεντρώσεις MAGA, θα δείτε τον κόσμο να ζητωκραυγάζει όταν εκείνος έλεγε ότι θα αντιμετωπίσει δυναμικά την Κίνα”.
