Του Στέφανου Νικολαΐδη
Στην αναθέρμανση της ευρωπαϊκής προοπτικής των Δυτικών Βαλκανίων και στην προσπάθεια να αποκτήσει η διεύρυνση συγκεκριμένα και μετρήσιμα βήματα έως το δεύτερο εξάμηνο του 2027 παραμένει προσηλωμένη η Αθήνα. Η συνάντηση της Ομάδας των Φίλων των Δυτικών Βαλκανίων, την ερχόμενη Δευτέρα 23 Νοεμβρίου στην ελληνική πρωτεύουσα, υπό τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, εντάσσεται στην πρωτοβουλία της ελληνικής διπλωματίας να διατηρήσει ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα την ένταξη της περιοχής στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η διεύρυνση αποτελεί σταθερή προτεραιότητα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, με την Αθήνα να επιδιώκει παράλληλα ενεργό ρόλο στην προετοιμασία των ευρωπαϊκών αποφάσεων ενόψει της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, τον Ιούλιο του 2027. Στόχος είναι η ευρωπαϊκή προοπτική των έξι εταίρων των Δυτικών Βαλκανίων να μην παραμείνει μια γενική πολιτική δέσμευση, αλλά να συνδεθεί με συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις, χρονοδιαγράμματα και απτά αποτελέσματα.
Η ελληνική πρωτοβουλία έχει ως πολιτικό σημείο αναφοράς τη Διακήρυξη των Δελφών, που υπεγράφη στις 22 Απριλίου 2026 από την Ελλάδα και τους εκπροσώπους των έξι χωρών της περιοχής. Η Διακήρυξη επαναβεβαιώνει ότι το μέλλον των Δυτικών Βαλκανίων βρίσκεται στην ΕΕ, υπογραμμίζοντας, ωστόσο, ότι η ενταξιακή διαδικασία πρέπει να παραμείνει αξιοκρατική και να βασίζεται στην εκπλήρωση των κριτηρίων, στις μεταρρυθμίσεις και στην αιρεσιμότητα.

Το επόμενο ζητούμενο για την Αθήνα είναι η μετάβαση από τις πολιτικές διακηρύξεις στην εφαρμογή. Στο πλαίσιο αυτό, ο Γιώργος Γεραπετρίτης έχει περιγράψει την ελληνική πρωτοβουλία ως μια προσπάθεια να μετατραπεί ο οδικός χάρτης σε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, με ενδιάμεσα ορόσημα και εκθέσεις προόδου. Κεντρικό εργαλείο σε αυτή την κατεύθυνση είναι η παροχή προσαρμοσμένης τεχνικής υποστήριξης προς κάθε χώρα, ανάλογα με τις ανάγκες και τις εκκρεμότητές της.
Η ελληνική συνδρομή εστιάζει σε κρίσιμους τομείς της ενταξιακής προετοιμασίας, όπως το κράτος δικαίου, η δημόσια διοίκηση, η ψηφιακή διακυβέρνηση, οι μεταφορές και η ενέργεια. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στα θεμελιώδη κριτήρια, στη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών και στην ευθυγράμμιση με την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας της ΕΕ.
Παράλληλα, η Αθήνα επιδιώκει να αξιοποιήσει και να ενισχύσει το δίκτυο των Φίλων των Δυτικών Βαλκανίων, ώστε να διατηρηθεί η πολιτική κινητοποίηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο και να υπάρξει συνέχεια στην προσπάθεια μέχρι την Ελληνική Προεδρία. Η συνάντηση της Δευτέρας αποτελεί, υπό αυτό το πρίσμα, μέρος μιας ευρύτερης διπλωματικής προσπάθειας για τον συντονισμό των χωρών που υποστηρίζουν την επιτάχυνση της ευρωπαϊκής ενσωμάτωσης της περιοχής.
Το στοίχημα της Ελληνικής Προεδρίας
Η Αθήνα έχει συνδέσει ευθέως την πρωτοβουλία της με το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης έχει διατυπώσει τη φιλοδοξία να υπάρξουν απτά αποτελέσματα κατά τη διάρκεια της ελληνικής προεδρίας, κάνοντας λόγο ακόμη και για την προοπτική υποδοχής ενός ή περισσότερων εταίρων των Δυτικών Βαλκανίων στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Έχει, επίσης, επισημάνει ότι η Ελλάδα συνεργάζεται με τους εταίρους της στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής τριάδας προεδριών, με στόχο να διατηρηθεί η διεύρυνση ψηλά στις προτεραιότητες της Ένωσης.
Το στοίχημα, ωστόσο, δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τις πρωτοβουλίες της Αθήνας. Οι έξι χώρες της περιοχής –Αλβανία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Κόσοβο, Μαυροβούνιο, Βόρεια Μακεδονία και Σερβία- βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια της ενταξιακής διαδικασίας και αντιμετωπίζουν διαφορετικές πολιτικές και θεσμικές εκκρεμότητες. Η πρόοδος προϋποθέτει μεταρρυθμίσεις, σεβασμό του κράτους δικαίου, σχέσεις καλής γειτονίας και εκπλήρωση των ευρωπαϊκών κριτηρίων. Οι διμερείς διαφορές και οι περιφερειακές εντάσεις εξακολουθούν, επίσης, να αποτελούν παράγοντες που επηρεάζουν την πορεία της περιοχής.

Η ελληνική στρατηγική έχει και σαφή γεωοικονομική διάσταση. Η διασυνδεσιμότητα σε ενέργεια, μεταφορές και ψηφιακές υποδομές αποτελεί βασικό μέρος του σχεδιασμού, με την Ελλάδα να επιδιώκει να ενισχύσει τη θέση της ως πύλης της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η επέκταση των ευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών, η προώθηση των Πράσινων Διαδρόμων και η σύνδεση της περιοχής με κρίσιμους εμπορικούς και ενεργειακούς άξονες περιλαμβάνονται στις προτεραιότητες που αποτυπώνονται στη Διακήρυξη των Δελφών.
Για την Αθήνα, η ευρωπαϊκή ενσωμάτωση των Δυτικών Βαλκανίων δεν αποτελεί μόνο ζήτημα συνέπειας απέναντι στις δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν με την Ατζέντα της Θεσσαλονίκης το 2003. Συνδέεται άμεσα με τη σταθερότητα, την ασφάλεια και την οικονομική ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής, αλλά και με τη γεωπολιτική θέση της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
-: -
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το - στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.


