Το… κύκλωμα των διαρροών 3 δισ. ευρώ στο ρεύμα

Σημαντικές διαφοροποιήσεις ως προς την προέλευσή της κρύβει η μεγάλη «δεξαμενή» των περίπου 3 δισ. ευρώ, στα οποία ανέρχονταν στο τέλος του 2025 οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας.

Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται και οφειλές των «στρατηγικών κακοπληρωτών», οι οποίοι αξιοποιούν τη δυνατότητα εναλλαγής παρόχων, αφήνοντας ανεξόφλητες υποχρεώσεις στους προηγούμενους προμηθευτές, φαινόμενο που φιλοδοξεί να περιορίσει το νέο πλαίσιο του ΥΠΕΝ, το οποίο προβλέπει σύστημα «επισήμανσης» οφειλετών, με απαγόρευση αλλαγής προμηθευτή μετά από τρεις επισημάνσεις, έως την εξόφληση ή τον διακανονισμό των χρεών.

Περιλαμβάνεται, όμως, και ένα πολύ μεγάλο απόθεμα οφειλών από πελάτες που παραμένουν στον ίδιο προμηθευτή, τα χρέη των οποίων στα τέλη του 2025 ανέρχονταν σε περίπου 1,45 δισ. ευρώ, ποσό πολύ κοντά στο 1,53 δισ. ευρώ των παλαιών πελατών, κατηγορία στην οποία περιλαμβάνονται και περιπτώσεις στρατηγικών κακοπληρωτών.

Η κατανομή

Μεγάλες είναι και οι διαφοροποιήσεις ως προς τις οφειλές μεταξύ των επιμέρους κατηγοριών καταναλωτών, με τους εμπορικούς και βιομηχανικούς καταναλωτές Χαμηλής Τάσης να συγκεντρώνουν, στο τέλος του 2025, το 27,5% των συνολικών χρεών, ακολουθούμενοι από τα νοικοκυριά, συμπεριλαμβανομένων των δικαιούχων Κοινωνικού Τιμολογίου με 26,1% και τους καταναλωτές Μέσης Τάσης (μεγαλύτερες εμπορικές και βιομηχανικές εγκαταστάσεις) με 21,3%.

Ακολουθεί η κατηγορία «Άλλη Χρήση» στην οποία -εξηγούν πηγές της αγοράς- περιλαμβάνονται οργανισμοί, όπως, μεταξύ άλλων, δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης και αποχέτευσης με ποσοστό 17,9% επί των συνολικών χρεών, και, τέλος, οι μεγάλοι βιομηχανικοί καταναλωτές Υψηλής Τάσης με 7,2%.

Η εικόνα αυτή συνάδει με τις επισημάνσεις ανθρώπων της αγοράς, που, παρά την πιθανώς περί του αντιθέτου αίσθηση, τονίζουν πως οι μεγαλύτερες οφειλές δεν προέρχονται από οικιακούς καταναλωτές αλλά από μικρές εμπορικές επιχειρήσεις, καταστήματα, ακόμα και αλυσίδες εστίασης που υπάγονται στη Χαμηλή Τάση.

Ανά μετρητή

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η εξέλιξη του φαινομένου κατά την τελευταία τριετία, περίοδος κατά την οποία η κατηγορία στην οποία καταγράφηκε η μεγαλύτερη αθροιστική αύξηση χρεών (υφιστάμενων και παλαιών πελατών), εξαιρουμένης της «άλλης χρήσης», ήταν οι καταναλωτές Μέσης Τάσης, με τις οφειλές τους να αυξάνονται κατά περίπου 254%, από 178,5 εκατ. ευρώ το 2023 σε 632,8 εκατ. ευρώ το 2025. Στον αντίποδα, τα χρέη των νοικοκυριών και δικαιούχων ΚΟΤ μειώθηκαν κατά 14,5%, από 906,9 σε 775,6 εκατ. ευρώ.

Τέλος, αποκαλυπτική για τη διάρθρωση των χρεών είναι η κατανομή των οφειλόμενων ποσών ανά καταγεγραμμένο μετρητή. Το 2025, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές υφιστάμενων και παλαιών πελατών αντιστοιχούσαν κατά μέσο όρο σε περίπου 381 ευρώ ανά μετρητή για τα νοικοκυριά (οικιακούς καταναλωτές συν ΚΟΤ) και σε περίπου 1.230 ευρώ για τους εμπορικούς και βιομηχανικούς καταναλωτές Χαμηλής Τάσης. Στη Μέση Τάση, τα χρέη ανεβαίνουν σε 108.000 ευρώ ανά μετρητή, ενώ στην Υψηλή Τάση εκτοξεύονται σε 1,35 εκατ. ευρώ ανά μετρητή.

Τι προηγήθηκε

Το ζήτημα των χρεών προς τους ενεργειακούς παρόχους ήρθε εμφατικά στην επιφάνεια κατά τη μεγάλη ενεργειακή κρίση του 2022, όταν η εκτίναξη των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά μεταφέρθηκε στη λιανική, μέσω και της ρήτρας αναπροσαρμογής. Είναι ενδεικτικό ότι ήδη, τον Μάιο του 2022, παράγοντες της αγοράς υπολόγιζαν πως οι υπερήμερες οφειλές είχαν διπλασιαστεί σε σχέση με έξι μήνες νωρίτερα, ενώ στα χρέη με καθυστέρηση 45-75 ημερών η αύξηση έφθανε το 400%.

Των δραματικών ανατιμήσεων είχε προηγηθεί, το 2020, η απόφαση 1888/2020 του ΣτΕ, η οποία ακύρωσε τη σχετική πρόβλεψη του πλαισίου του 2016 που επέτρεπε στον παλαιό προμηθευτή, σε περίπτωση μη τήρησης διακανονισμού, να ζητά διακοπή της ηλεκτροδότησης ακόμη και μετά τη μετακίνηση του πελάτη σε νέο πάροχο, κρίνοντας ότι ο οριζόντιος αυτός περιορισμός δεν πληρούσε τις απαιτήσεις της αναλογικότητας.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, διογκώθηκε σταδιακά μια μεγάλη δεξαμενή χρεών που, όπως εξηγούν παράγοντες της αγοράς, μετακυλίονται εμμέσως στους συνεπείς καταναλωτές, καθώς οι προμηθευτές ενσωματώνουν στις τιμές τους ένα κόστος επισφάλειας, ανάλογα με το ρίσκο μη είσπραξης, το οποίο κατά τις εκτιμήσεις τους υπολογίζεται μεταξύ του 5% και 10%.