- 21.12
Αμετάβλητα στο εύρος 3,50-3,75% διατήρησε τα επιτόκιά της η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed), όπως αναμενόταν, με φόντο την επικείμενη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν για το τέλος του πολέμου στη Μέση Ανατολή αλλά και τις υψηλές τιμές ενέργειας, και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής αναμένουν αύξηση του κόστους δανεισμού αργότερα μέσα στο έτος, εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για τον πληθωρισμό που παραμένει πάνω από τον στόχο του 2% της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας.
Περίπου οι μισοί από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ θεωρούν πλέον ότι η απλή διατήρηση των επιτοκίων σταθερών δεν θα είναι αρκετή για να επανέλθει ο πληθωρισμός στον στόχο του 2%, εν μέσω της εκτόξευσης των τιμών πετρελαίου μετά τον πόλεμο στο Ιράν.
Εννέα από τα 19 μέλη της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας πιστεύουν πλέον ότι θα χρειαστεί αύξηση του βασικού επιτοκίου μέσα στο έτος, σύμφωνα με τις προβλέψεις που δημοσιεύθηκαν την Τετάρτη, όταν η Fed ανακοίνωσε ότι διατηρεί το επιτόκιο στο εύρος 3,50%-3,75%. Κανένα μέλος δεν είχε αυτή την άποψη μόλις τρεις μήνες πριν, στην προηγούμενη δημοσίευση προβλέψεων.
Έξι από αυτούς τους εννέα —σχεδόν το ένα τρίτο της επιτροπής— θεωρούν ότι θα χρειαστούν περισσότερες από μία αυξήσεις κατά 0,25 ποσοστιαίες μονάδες μέσα στο έτος.
Οκτώ μέλη εκτιμούν ότι τα επιτόκια πρέπει να παραμείνουν αμετάβλητα, ενώ μόνο ένα μέλος θεωρεί ότι θα χρειαστεί μία μείωση επιτοκίων. Ένα μέλος, που δεν κατονομάζεται, δεν υπέβαλε πρόβλεψη για την πορεία των επιτοκίων.
Το κείμενο εγκρίθηκε ομόφωνα με ψήφο 12-0.
Οι απόψεις αυτές, που αποτυπώνονται στο λεγόμενο “dot plot” των ατομικών εκτιμήσεων των αξιωματούχων, δείχνουν πόσο γρήγορα έχει μεταβληθεί η εσωτερική συζήτηση στη Fed: από το πόσο καιρό θα διατηρηθούν τα επιτόκια σταθερά πριν αρχίσουν μειώσεις, σε αυξανόμενη ανησυχία —και για κάποιους βεβαιότητα— ότι ίσως χρειαστούν αυξήσεις για να συγκρατηθούν οι πληθωριστικές πιέσεις από την άνοδο των τιμών ενέργειας.
Η ανακοίνωση έδειξε επίσης ενδείξεις της πρώιμης επιρροής του Γουόρς στη συζήτηση, καθώς αναλαμβάνει μετά τον διορισμό του από τον πρόεδρο Ντόναλντ Ταμπ με την προσδοκία ότι θα προχωρήσει σε μειώσεις επιτοκίων που έχει ζητήσει ο πρόεδρος.
Η περιγραφή της οικονομίας εστίασε σε ζητήματα που έχει τονίσει ο Γουόρς, αναφέροντας ότι “η αύξηση της παραγωγικότητας και οι επενδύσεις κεφαλαίου είναι ισχυρές”. Αν και αναγνώρισε ότι ο πληθωρισμός είναι “υψηλός σε σχέση με τον στόχο του 2% της Επιτροπής”, αυτό αποδόθηκε εν μέρει σε “σοκ προσφοράς που έχουν οδηγήσει σε αυξήσεις τιμών σε ορισμένους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της ενέργειας”.
Οι νέες προβλέψεις δείχνουν ότι ο πληθωρισμός θα επιβραδυνθεί σημαντικά το επόμενο έτος.
“Η Επιτροπή θα επιτύχει σταθερότητα τιμών”, σημειώνεται χαρακτηριστικά στην αναλοίνωση.
Ο Γουόρς αναμένεται να παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου, ολοκληρώνοντας την πρώτη του συνεδρίαση από την ανάληψη των καθηκόντων του στις 22 Μαΐου, όταν αντικατέστησε τον πρώην επικεφαλής της Fed, Τζερόμ Πάουελ.
Οι προβλέψεις των αξιωματούχων δείχνουν ότι το βασικό επιτόκιο, που παραμένει στο εύρος 3,50%-3,75% από τον Δεκέμβριο, αναμένεται να αυξηθεί έως το τέλος του έτους.
Οι προοπτικές για τον πληθωρισμό αναθεωρήθηκαν προς τα πάνω, από 2,7% στο τέλος του 2026 σε 3,6%, πριν υποχωρήσει στο 2,3% το επόμενο έτος, και όλα αυτά χωρίς αύξηση επιτοκίων — κάτι που συνάδει με τη διατύπωση της ανακοίνωσης ότι οι υψηλές τιμές οφείλονται σε διαταραχές προσφοράς που συνήθως αναμένεται να εξασθενήσουν με τον χρόνο.
Η ανάπτυξη αναθεωρήθηκε ελαφρώς προς τα κάτω, ενώ το ποσοστό ανεργίας αναμένεται να κλείσει το έτος στο 4,4%, επίπεδο ίδιο με τις προβλέψεις του Μαρτίου της Fed.
Το ποσοστό ανεργίας προβλέπεται στο 4,3% στο τέλος του έτους, χαμηλότερα από την προηγούμενη εκτίμηση του 4,4%, γεγονός που δείχνει μεγαλύτερη εμπιστοσύνη ότι η αγορά εργασίας παραμένει ανθεκτική και δεν απαιτεί στήριξη μέσω μειώσεων επιτοκίων, όπως ανησυχούσαν ορισμένοι αξιωματούχοι νωρίτερα μέσα στο έτος.
Ο νέος πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ φαίνεται να μην υπέβαλε πρόβλεψη για την πορεία των επιτοκίων στο πλαίσιο των τριμηνιαίων προβλέψεων της κεντρικής τράπεζας, κάτι που αποτελεί απόκλιση από την προηγούμενη πρακτική και ενδέχεται να αποτελεί ένδειξη της “αλλαγής καθεστώτος” που έχει υποσχεθεί για τη Fed, μόλις τρεις εβδομάδες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του.
Το νεοδημοσιευμένο “dot plot” της Fed, που παρουσιάστηκε την Τετάρτη και αποτυπώνει ανώνυμες ατομικές εκτιμήσεις των αξιωματούχων για την πορεία των επιτοκίων, περιείχε μόνο 18 συμμετοχές. Το σύνολο των μελών της νομισματικής επιτροπής είναι 19. Η Fed δεν αποκάλυψε ποιος δεν υπέβαλε πρόβλεψη.
Ωστόσο, αναλυτές θα σπεύσουν να αποδώσουν την απουσία στον Γουόρς, δεδομένης της μακροχρόνιας κριτικής του απέναντι στη forward guidance και τις προβλέψεις της Fed, αλλά και του γεγονότος ότι είναι η μοναδική νέα προσθήκη στο σώμα χάραξης πολιτικής από τον προηγούμενο κύκλο.
Η Fed δημοσιεύει το dot plot τέσσερις φορές τον χρόνο από το 2012, ώστε να δίνει στο κοινό μια εικόνα για την πιθανή πορεία των επιτοκίων — είτε προς μείωση, αύξηση ή παρατεταμένη σταθερότητα.
Οι ίδιοι οι αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι το εργαλείο είναι ατελές, καθώς δεν αποτυπώνει, για παράδειγμα, πώς οι προβλέψεις για την αγορά εργασίας και τον πληθωρισμό επηρεάζουν τις εκτιμήσεις τους για τα επιτόκια. Παρ’ όλα αυτά, αποτελεί μέρος μιας σειράς πιο διαφανών πρακτικών επικοινωνίας που οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θεωρούν ότι βοηθούν τις αγορές και το κοινό να κατανοούν καλύτερα τη σκέψη της κεντρικής τράπεζας.
Ο Γουόρς, ωστόσο, έχει ασκήσει εδώ και καιρό κριτική σε τέτοιου είδους forward guidance, υποστηρίζοντας ότι “κλειδώνει” τους υπεύθυνους πολιτικής σε συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων χωρίς να λαμβάνει επαρκώς υπόψη τα νέα οικονομικά δεδομένα. Ενδέχεται η απόφασή του να μην συμμετάσχει να μην έχει ιδιαίτερη σημασία και απλώς να αντανακλά το γεγονός ότι βρίσκεται ακόμη στο στάδιο προσαρμογής στον ρόλο του. Παρ’ όλα αυτά, αναμένεται να εντείνει τις συζητήσεις για το μέλλον του dot plot και τη γενικότερη στρατηγική επικοινωνίας της Fed.
Ο μόνος αξιωματούχος της Fed που είχε στο παρελθόν παραλείψει “dot” ήταν ο πρώην πρόεδρος της Fed του St. Louis, James Bullard, ο οποίος συνήθως υπέβαλλε βραχυπρόθεσμες προβλέψεις αλλά όχι εκτίμηση για το μακροπρόθεσμο ουδέτερο επιτόκιο.
Συνολικά, μόνο 17 από τα 19 μέλη υπέβαλαν προβλέψεις για το 2028, σύμφωνα με τη Fed.
