Σε καθεστώς ασφυκτικής αδράνειας παραμένει η κτηνοτροφία και η μεταποίηση ζωικών προϊόντων στη Λέσβο, με τον αφθώδη πυρετό να «υποθηκεύει» το μέλλον μιας αγοράς, η αξία της οποίας ξεπερνά τα 200 εκατ. ευρώ.
Έναν μήνα μετά το πρώτο κρούσμα στο νησί —το οποίο εισήλθε από την Τουρκία, όπου η νόσος είναι ενδημική, άρα θα έπρεπε να υπάρχει σχέδιο πρόληψης στην Ελλάδα— το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης περιορίζεται σε υποσχετικές, παραμένοντας χωρίς ουσιαστικό πλάνο διαχείρισης, προστασίας, εκρίζωσης και αποζημιώσεων των πληγέντων.
Χθες πραγματοποιήθηκε έκτακτη σύσκεψη στην Αχαρνών, παρουσία του υπουργού Μαργαρίτη Σχοινά και του υφυπουργού Μακάριο Λαζαρίδη με τη συμμετοχή εκπροσώπων κτηνοτρόφων, τυροκομικών επιχειρήσεων, δημάρχων και της περιφερειακής αρχής του νησιού.
Ενδεικτικό του κλίματος είναι ότι η ηγεσία του υπουργείου δεν προέβη σε καμία δήλωση μετά το πέρας της σύσκεψης, η οποία διήρκεσε πάνω από τρεις ώρες, ενώ οι κτηνοτρόφοι και οι μεταποιητές, εξερχόμενοι, εξέφρασαν έντονη δυσαρέσκεια.
Στην πλατεία Βάθη, η διαχείριση της κρίσης παραμένει σε «επεξεργασία». Με βάση όσα γνωστοποιήθηκαν, αναμένονται νομοθετικές πρωτοβουλίες για αποζημιώσεις, νέα εργαλεία περιορισμού της διασποράς, προσλήψεις και μετακινήσεις προσωπικού, καθώς και ταχύτερες διαδικασίες προμηθειών. Ανακοινώθηκε η μετάβαση 10 κτηνιάτρων του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ για την ενίσχυση της κλινικής επιτήρησης, ενώ θα ζητηθεί και η συνδρομή 16 στρατιωτικών κτηνιάτρων από το ΓΕΕΘΑ.
Σε ό,τι αφορά το μοναδικό ενεργοποιημένο μέτρο —την ενίσχυση de minimis έως 8 εκατ. ευρώ— στην πράξη, όπως επισημαίνουν οι τυροκόμοι, το ποσό είναι σημαντικά χαμηλότερο. Με ανώτατο όριο τις 300.000 ευρώ ανά επιχείρηση και δεδομένου ότι στο νησί λειτουργούν περίπου 10 μεγάλες μονάδες (εκ των οποίων τέσσερις συνεταιριστικές), το συνολικό ύψος της ενίσχυσης δεν θα ξεπεράσει τα 3 εκατ. ευρώ. Τα χρήματα θα δοθούν βάσει τιμολογίων και θα κατευθυνθούν στην πληρωμή των κτηνοτρόφων.
Ισχυρό πλήγμα από το black out στη διακίνηση ζώντων ζώων
Την ίδια στιγμή, το γενικευμένο «black out» στη διακίνηση ζώντων ζώων και προϊόντων εκτός νησιού έχει ήδη επιφέρει σημαντικό πλήγμα. Εκπρόσωποι του κλάδου δηλώνουν ότι δεν προτίθενται να ανοίξουν τα τυροκομεία τους, καθώς δεν υπάρχει διέξοδος διάθεσης, ενώ ενεργές εμπορικές συμφωνίες βρίσκονται στον αέρα.
Η αξία των τυροκομικών προϊόντων στη Λέσβο ξεπερνά τα 100 εκατ. ευρώ, ενώ αντίστοιχη —και υψηλότερη— είναι και η αξία του ζωικού κεφαλαίου των 3.000–3.500 εκμεταλλεύσεων. Ενδεικτικά, με μέση τιμή αποζημίωσης στα 250 ευρώ ανά ζώο, η συνολική αξία για περίπου 500.000 ζώα ανέρχεται στα 125 εκατ. ευρώ. Σε όρους πραγματικής αγοράς, με τιμές 380–420 ευρώ, η αξία εκτιμάται μεταξύ 190 και 210 εκατ. ευρώ, χωρίς να συνυπολογίζεται η μελλοντική παραγωγικότητα.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Εθνικό Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων επεξεργάζεται σχέδιο που θα επιτρέπει —υπό αυστηρές προϋποθέσεις— τη διακίνηση αποκλειστικά τυριών ωρίμανσης άνω των δύο μηνών. Ωστόσο, οι όροι των προυποθέσεων δεν έχουν οριστεί.
Στο τραπέζι πρότυπα διαχείρισης της Αυστραλίας
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι οι αρμόδιες διευθύνσεις του ΥπΑΑΤ εξετάζουν πρότυπα διαχείρισης που εφαρμόζονται στην Αυστραλία, ένα μοντέλο ιδιαίτερα αυστηρό, προκειμένου να ανοίξει έστω αυτή η μία περιορισμένη δίοδος διακίνησης των τυριών ωρίμανσης.
Στην πράξη, μόνο τα τυροκομεία που θα πληρούν αυστηρά πρωτόκολλα θα μπορούν να διακινούν, με τους σχετικούς ελέγχους να αναλαμβάνουν το Υπουργείο και ο ΕΦΕΤ.
Το ενδεχόμενο εμβολιασμού δεν βρίσκεται στο τραπέζι, καθώς, σύμφωνα με ευρωπαϊκές κατευθύνσεις, θα μπορούσε να οδηγήσει σε χαρακτηρισμό της χώρας ως ενδημική γεγονός που θα σηματοδοτήσει καθολικούς περιορισμούς και απαγόρευση εξαγωγών.
Ο αρμόδιος υπουργός αναμένεται να επισκεφθεί τη Λέσβο την ερχόμενη εβδομάδα. Ωστόσο, βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε εξέλιξη στην διακίνηση παραμένει το άνοιγμα του λιμανιού, κάτι που εκτιμάται ότι θα γίνει άμεσα, ώστε να αποτραπεί περαιτέρω παράλυση και σε άλλους κλάδους της τοπικής οικονομίας.
