Με την τήρηση ενός λεπτού σιγής, τίμησε τη μνήμη των 104 ανθρώπων που έχασαν, προ οκταετίας, τη ζωή τους στη φονική πυρκαγιά στο Μάτι Αττικής, η Ολομέλεια της Βουλής των Ελλήνων.
Όπως τόνισε ο παριστάμενος υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, η απώλεια αυτή έχει χαραχθεί στην ατομική μνήμη του καθενός μας και τη συλλογική μνήμη όλων για πάντα.
Παπασταύρου: «Η μνήμη των θυμάτων απαιτεί αυτοκριτική και ουσιαστικές αλλαγές»
«Απέναντι σε αυτή την εθνική τραγωδία, η πρώτη μας υποχρέωση είναι ο σεβασμός και η ενότητα. Η μνήμη των θυμάτων ακυρώνει οποιαδήποτε σκέψη για μικροκομματική αντιπαράθεση. Απαιτεί, ειλικρινή, ωμή αυτοκριτική για να μη συμβεί ποτέ ξανά κάτι παρόμοιο στο μέλλον. Αυτοκριτική που δυστυχώς παρέλειψε να κάνει ο κ. Παππάς μέλος της τότε κυβέρνησης Τσίπρα, τα μέλη της οποίας εξακολουθούν προκλητικά να αψηφούν την ευθύνη τους» είπε ο κ. Παπασταύρου.
Σύμφωνα με τον υπουργό, «οφείλουμε, στους νεκρούς και τους ζωντανούς, να διδαχτούμε από την τραγωδία και να δεσμευτούμε όλοι ότι θα κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να μην ξεχαστεί και κυρίως για να μην την ξαναζήσουμε». Ακριβώς γι’ αυτό, συνέχισε ο κ. Παπασταύρου, τα χρόνια που ακολούθησαν, η κυβέρνηση προχώρησε σε ουσιαστικές αλλαγές, σε πράξεις, σε έργα, όχι σε επιτροπές και πορίσματα:
-η καθιέρωση του 112 ως ολοκληρωμένου συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης,
-η αναβάθμιση της Πολιτικής Προστασίας σε αυτοτελές Υπουργείο,
-η ενίσχυση της Δασικής Υπηρεσίας και της Πυροσβεστικής, που κάθε καλοκαίρι δίνουν μάχη με τις φωτιές,
-η αξιοποίηση της τεχνολογίας και
-ο καλύτερος συντονισμός όλων των εμπλεκόμενων φορέων, με έμφαση στην πρόληψη, αποτελούν ουσιαστικά βήματα προς μια πιο αποτελεσματική και σύγχρονη πολιτική προστασία.
-στην ίδια κατεύθυνση κινείται και το Αντινέρο, το μεγαλύτερο πρόγραμμα πρόληψης και αποκατάστασης δασών που έχει υλοποιηθεί ποτέ στη χώρα, και έχει αναγνωριστεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως εμβληματικό παράδειγμα ενίσχυσης της ανθεκτικότητας απέναντι στην κλιματική αλλαγή, ετοιμότητας και προστασίας των τοπικών κοινοτήτων.
-η θεσμοθέτηση του ανάδοχου αποκατάστασης έδωσε στην Κυπριακή Δημοκρατία τη δυνατότητα ανασυγκρότησης της περιοχής.
-το Πάρκο Μνήμης στο Μάτι αποτελεί τον μεγαλύτερο χώρο πρασίνου και δασικής αναψυχής στην Ανατολική Αττική και υλοποιήθηκε από τη Γενική Γραμματεία Δασών και τη Διεύθυνση Αναδασώσεων Αττικής του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
-η οργάνωση του χώρου, μέσα από τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, μέσα από τον Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας “Νικόλαος Ταγαράς”, αποτελεί εθνική προτεραιότητα, τόνισε ο κ. Παπασταύρου.
Τέλος, είπε ότι «κανένα σύστημα από μόνο του δεν μπορεί να εξαλείψει τον κίνδυνο. Συνδυασμένα, όμως, μπορούν να σώσουν ζωές. Και αυτό είναι το χρέος κάθε υπεύθυνης πολιτείας απέναντι στους πολίτες της. Σήμερα, η κλιματική κρίση καθιστά τα ακραία φυσικά φαινόμενα συχνότερα και πιο έντονα. Αυτό σημαίνει ότι η πρόληψη, η ετοιμότητα και η ανθεκτικότητα είναι και πρέπει να συνεχίσει να είναι εθνική προτεραιότητα.
Η προστασία της ανθρώπινης ζωής πρέπει να παραμένει πάνω από κάθε άλλη στόχευση. Ο καλύτερος φόρος τιμής στα θύματα δεν είναι μόνο να μην τα ξεχάσουμε ποτέ. Είναι να μετατρέψουμε την επώδυνη μνήμη σε ευθύνη και τα διδάγματα της τραγωδίας σε πράξη. Να οικοδομούμε διαρκώς ένα κράτος που βελτιώνεται και διορθώνεται, επενδύει στην πρόληψη και προστατεύει αποτελεσματικά την ανθρώπινη ζωή, την ιδιοκτησία και το φυσικό περιβάλλον. Το οφείλουμε στους ανθρώπους που χάθηκαν. Σε αυτούς που έμειναν πίσω. Στις επόμενες γενιές. Αιωνία τους η μνήμη».
«Η ημέρα αυτή δεν προσφέρεται για διχασμό ούτε για μικροκομματικές αντιπαραθέσεις. Η μνήμη των θυμάτων απαιτεί ενότητα, σοβαρότητα και συνέπεια» είπε εκ μέρους του Σώματος, ο αντιπρόεδρος της Βουλής Ι. Πλακιωτάκης:
«Απαιτεί από όλους μας να υπηρετούμε το δημόσιο συμφέρον με αίσθημα ευθύνης, ώστε οι τραγωδίες του παρελθόντος να γίνονται πολύτιμα διδάγματα για το μέλλον. Ας εκφράσουμε την αμέριστη συμπαράστασή μας στους συγγενείς τους, οι οποίοι συνεχίζουν να κουβαλούν το βάρος μιας ανείπωτης τραγωδίας. Και ας ανανεώσουμε όλοι τη δέσμευσή μας ότι η προστασία της ανθρώπινης ζωής θα παραμένει πάντοτε υπεράνω κάθε άλλης προτεραιότητας».
«Το πραγματικό νόημα της μνήμης είναι η ευθύνη, και το πραγματικό περιεχόμενο της ευθύνης – εν προκειμένω – είναι να μην επιτρέψουμε να βιώσει η Ελλάδα, μία τραγωδία όπως εκείνη της 23ης Ιουλίου του 2018 ποτέ ξανά», είπε η βουλευτής της ΝΔ, Διονυσία-Θεοδώρα Αυγερινοπούλου.
Οι τοποθετήσεις των κομμάτων: Μηνύματα ενότητας αλλά και πολιτικές αιχμές
«Η συζήτηση που ανοίγει, και σήμερα εδώ στην Ολομέλεια, για τη συνταγματική αναθεώρηση αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία να ενισχύσουμε θεσμικά την υποχρέωση της πολιτείας για πρόληψη, για πολιτική προστασία, για περιβαλλοντική θωράκιση, για την προσαρμογή στην κλιματική κρίση, είπε ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Μανώλης Χριστοδουλάκης και πρόσθεσε: «Έχουμε χρέος να διαμορφώσουμε ένα πολύ πιο ισχυρό πλαίσιο λογοδοσίας, σχεδιασμού και συνέχειας του κράτους και της πολιτείας, ανεξάρτητα από κυβερνητικές εναλλαγές ή συγκυριακές προτεραιότητες».
Ο βουλευτής του ΚΚΕ, Γιάννης Γκιόκας, είπε ότι «είμαστε και θα συνεχίσουμε να είμαστε μπροστά» στον αγώνα για μέτρα προστασίας και πρόληψης, για να μην θρηνήσει ο λαός μας άλλα θύματα, για να σταματήσει να χάνεται ο φυσικός πλούτος και να υποβαθμίζεται η ποιότητα ζωής. Και αυτά μπορούν να γίνουν έξω από τη λογική των δημοσιονομικών αντοχών και των κοστολογημένων προγραμμάτων, που αντιμετωπίζουν πάντα ως κόστος μόνο τα δικαιώματα και τη ζωή του λαού, για να απαντηθεί επιτέλους στο δίλημμα «τα κέρδη τους ή οι ζωές μας». Αυτή είναι και η μεγαλύτερη τιμή στη μνήμη των θυμάτων, τόνισε ο κ. Γκιόκας.
Ο βουλευτής της Ελληνικής Λύσης, Στ. Φωτόπουλος, ανέφερε «ότι το Μάτι δεν είναι μόνο μια τοπική τραγωδία της Ανατολικής Αττικής, είναι μια εθνική πληγή. Είναι η απόδειξη ότι όταν το κράτος αποτυγχάνει στην πιο βασική του αποστολή, την προστασία της ανθρώπινης ζωής, τότε καμία πολιτική επιτυχία δεν μπορεί να καλύψει το κενό. Διαβεβαίωσε, δε, ότι Ελληνική Λύση θα συνεχίσει να διεκδικεί πλήρη διαφάνεια, πλήρη λογοδοσία και ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις στην πολιτική προστασία».
Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Ν. Παππάς, τόνισε «ότι η σημερινή συνεδρίαση οφείλει να υπηρετεί τη μνήμη, την αλήθεια και την ευθύνη, μακριά από κάθε μικροκομματική εκμετάλλευση «όπως δυστυχώς βιώσαμε εκείνη την περίοδο». Για την κλιματική κρίση και τα ακραία φυσικά φαινόμενα είπε ότι είναι πλέον συχνότερα και εντονότερα και δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με τις λογικές και τα εργαλεία του χθες. «Ο ανασχεδιασμός είναι αναγκαίος. Υπάρχει επιστημονική γνώση, υπάρχουν παρεμβάσεις ειδικών οι οποίοι υποδεικνύουν τις αναγκαίες αλλαγές που έπρεπε να προχωρήσουν. Υπάρχουν και τα χρηματοδοτικά εργαλεία και αυτή είναι η ευθύνη η δική μας» σημείωσε. Αναφερόμενος στη συγκρότηση της επιτροπής Γκόλντάμερ από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, είπε ότι το πόρισμα δεν περιορίστηκε στην αποτίμηση της τραγωδίας.
Πρότεινε μια βαθιά αναδιοργάνωση της πολιτικής προστασίας, τον καλύτερο συντονισμό όλων των εμπλεκόμενων φορέων.
«Δυστυχώς αυτές οι προτάσεις δεν αξιοποιήθηκαν. Δεν υπήρξε συνέπεια στο στόχο. Δεν υπήρξε πληρότητα στις πρωτοβουλίες όπως απαιτούσαν και απαιτούν οι περιστάσεις». Τα δε εργαλεία χρηματοδότησης δεν αξιοποιήθηκαν όσο θα έπρεπε. Δράσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων για την πολιτική προστασία που είχαν ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης απεντάχθηκαν. ‘Αλλες καθυστέρησαν..».
Μιλώντας για τις ευθύνες στο Μάτι, είπε: «Κανένας δεν μπορεί να πει ότι οι ευθύνες δεν πρέπει να αναζητούνται. Κανένας βεβαίως δεν μπορεί και να εμπλέκει και άλλες εξουσίες σε πολιτικές σκοπιμότητες. Υπάρχουν κυβερνήσεις που επιδιώκουν τη διαλεύκανση και άλλες που δεν την επιδιώκουν.
Σε αυτή τη συζήτηση επιλέγουμε να μην επιμείνουμε σήμερα. Δεν είναι η μέρα. Θα επιμείνουμε όμως την ανάγκη να υπηρετήσουμε την αλήθεια και την ευθύνη. Να αντιληφθούμε την ανάγκη αυτοκριτικής, θεσμικών αλλαγών και διαρκούς βελτίωσης του κράτους. Και να δράσουμε. Ευχόμαστε ειλικρινά να μην υπάρξει ποτέ ξανά η ανάγκη για μια τέτοιου τύπου συνεδρίαση. Ευχόμαστε ειλικρινά να μην έχουμε ποτέ ξανά μια τέτοια τραγωδία».
Η βουλευτής της ΚΟ Νίκη, Ασπασία Κουρουπάκη, ανέφερε «ότι τόσο η κυβέρνηση Τσίπρα, δεν προχώρησε σε καμία ανεξάρτητη διερεύνηση, που θα έδινε απαντήσεις στις οικογένειες των θυμάτων. «Και η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα της τραγωδίας του Ματιού, έδωσε τη σκυτάλη στη κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη της τραγωδίας των Τεμπών, με αποτέλεσμα την κορύφωση του ευτελισμού των θεσμικών διαδικασιών αφού και στις δύο περιπτώσεις ήταν πρόδηλη η προσπάθεια της συγκάλυψης των ευθυνών» είπε η κα Κουρουπάκη.
Στο θέμα της μη συγκρότησης εξεταστικής ή προανακριτικής επιτροπής για το Μάτι από τις κυβερνήσεις Τσίπρα και Μητσοτάκη, αναφέρθηκε και ο βουλευτής της Πλεύσης Ελευθερίας, Αλ. Καζαμίας.
«Η Πλεύση Ελευθερίας, από την πρώτη στιγμή μίλησε για έγκλημα της Πολιτείας με ευθύνες που φτάνουν μέχρι την κορυφή της τότε κυβέρνησης Τσίπρα. Ήταν ένα έγκλημα το οποίο μπορούσε και έπρεπε να αποφευχθεί» είπε ο κ. Καζαμίας.
Για αποτυχία του κρατικού μηχανισμού, διαχρονικά, στο Μάτι, την Ηλεία, τη Μάνδρα και τα Τέμπη, μίλησε ο Αθ. Χαλκιάς, εκπροσωπώντας τους ανεξάρτητους βουλευτές.
Μιλώντας μάλιστα για «καταστροφικές ηγεσίες, είπε ότι «αλγεινή εντύπωση μου προκαλεί η επιστροφή Τσίπρα. Ο άνθρωπος αυτός θέλει να ξαναγυρίσει στα πολιτικά δρώμενα της χώρας, έχοντας την πολιτική ευθύνη για αυτό που συνέβη στο Μάτι. Δεν θα ξεχάσω όταν έμπαινε μέσα στο κέντρο της Πυροσβεστικής και το μόνο που είχε στο μυαλό του ήταν πώς θα αντιμετωπίσει επικοινωνιακά αυτό που είχε συμβεί».
