Η Ιλιάνα Γιότοβα επικράτησε καθαρά στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών στη Βουλγαρία, συγκεντρώνοντας το 57,6% των ψήφων έναντι 39,5% του φιλοευρωπαίου αντιπάλου της Αντρέι Γκιουρόφ. Πολύ πριν ανοίξουν οι κάλπες, η εκλογική αναμέτρηση είχε μετατραπεί σε σύγκρουση για τη στάση της χώρας απέναντι στον πόλεμο στην Ουκρανία, τη Ρωσία και τον ρόλο της Βουλγαρίας στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ.
“Επιλέγουμε ανάμεσα στον πόλεμο και την ειρήνη”, είχε δηλώσει πριν από τον δεύτερο γύρο ο πρωθυπουργός της χώραςΡούμεν Ράντεφ, στηρίζοντας τη Γιότοβα. Μετά τη νίκη της, το κυβερνητικό στρατόπεδο υποστήριξε ότι “οι Βούλγαροι επέλεξαν την ειρήνη”. Ωστόσο, όπως επισημαίνει σε ανάλυσή της η DW, το αποτέλεσμα αποτυπώνει κυρίως τις βαθιές πολιτικές και κοινωνικές διαιρέσεις που έχουν δημιουργηθεί στη χώρα μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Μια χώρα διχασμένη ανάμεσα σε Δύση και Ρωσία
Η Γιότοβα προεκλογικά αντιτάχθηκε στη στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία και παρουσίασε τον εαυτό της ως “πρόεδρο της ειρήνης”. Παράλληλα, κατηγόρησε τους πολιτικούς αντιπάλους της ότι τροφοδοτούν τη λογική της κλιμάκωσης του πολέμου. Από την άλλη πλευρά, ο Γκιουρόφ υποστήριξε μια πιο ενεργή στήριξη προς το Κίεβο και μια στενότερη συνεργασία με τους δυτικούς συμμάχους της Βουλγαρίας.
Σύμφωνα με τον κοινωνιολόγο και πολιτικό αναλυτή Ντιμίταρ Γκάνεφ, το εκλογικό αποτέλεσμα ανέδειξε και ένα έντονο γενεαλογικό χάσμα. Οι νεότεροι ψηφοφόροι στις ηλικίες 18-40 ετών στράφηκαν περισσότερο προς τον Γκιουρόφ, ενώ οι μεγαλύτερες ηλικίες στήριξαν μαζικά τη Γιότοβα. Αντίστοιχα, ο φιλοευρωπαίος υποψήφιος κατέγραψε καλύτερες επιδόσεις στη Σόφια, ενώ η Γιότοβα κυριάρχησε στις μικρότερες πόλεις και την περιφέρεια.
Τα θέματα ασφάλειας
Καθοριστικό ρόλο έπαιξαν στις προεδρικές εκλογές της Βουλγαρίας και τα ζητήματα ασφάλειας στη Μαύρη Θάλασσα. Οι επιθέσεις με drones σε πλοία κοντά στις βουλγαρικές ακτές ενίσχυσαν την ανησυχία για επέκταση της σύγκρουσης στην περιοχή. Η Γιότοβα απέφυγε να κατονομάσει τη Ρωσία ως υπεύθυνη για τα περιστατικά, ενώ συνέχισε να υποστηρίζει τη διπλωματική προσέγγιση απέναντι στη Μόσχα.
Παρά τη σαφή νίκη της, η εκλογή της δεν σηματοδοτεί αλλαγή του ευρωπαϊκού και νατοϊκού προσανατολισμού της χώρας. Όπως σημειώνει η DW, η πλειονότητα των Βουλγάρων εξακολουθεί να στηρίζει την ένταξη στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ.
Ωστόσο, η επιτυχία της Γιότοβα καταδεικνύει ότι ένα σημαντικό τμήμα της κοινωνίας παραμένει επιφυλακτικό απέναντι στην ευρωπαϊκή πολιτική για τον πόλεμο και επιζητεί μια πιο ισορροπημένη σχέση με τη Ρωσία.
