Μολονότι εμφανίζεται αποδυναμωμένος, ο πρωθυπουργός της Βρετανίας Κιρ Στάρμερ δήλωσε σήμερα ότι θέλει “να συνεχίσει να κυβερνά”, παρά τον βαθύ διχασμό που διαφαίνεται στο Εργατικό Κόμμα.
Σήμερα, 86 βουλευτές των Εργατικών —σε σύνολο 403— ζήτησαν την παραίτησή του, σύμφωνα με το BBC, ενώ τέσσερις υφυπουργοί ανακοίνωσαν ότι παραιτούνται, σε ένδειξη δυσπιστίας απέναντι στον πρωθυπουργό.
Ωστόσο, την ίδια ώρα, περισσότεροι από 100 συνάδελφοί τους υπέγραψαν επιστολή στήριξης προς τον Στάρμερ, σύμφωνα με τα βρετανικά μέσα ενημέρωσης. “Δεν είναι τώρα η κατάλληλη ώρα για να ξεκινήσει μια διαδικασία αμφισβήτησης της ηγεσίας” του κόμματος, εκτιμούν στην επιστολή τους.
Ποιος ζητά την αποχώρησή του;
Οι πιέσεις προς τον Στάρμερ εντάθηκαν μετά την ομιλία του, τη Δευτέρα, που είχε ως στόχο την επανεκκίνηση του κόμματος μετά τις καταστροφικές τοπικές εκλογές της περασμένης Πέμπτης. Οι βουλευτές που τον καλούν να εγκαταλείψει τα καθήκοντά του, θέλουν να τον δουν να αποχωρεί άμεσα ή να ορίσει ένα χρονοδιάγραμμα για την έξοδό του.
Ωστόσο, η διαδικασία αυτή απαιτεί τουλάχιστον ένας υποψήφιος διάδοχός του να διεκδικήσει την ηγεσία —κάτι που δεν έχει συμβεί μέχρι στιγμής— αφού συγκεντρώσει τη στήριξη 81 βουλευτών, δηλαδή του 20% της κοινοβουλευτικής ομάδας των Εργατικών.
Από την άλλη, το κυριότερο επιχείρημα των υποστηρικτών του Στάρμερ είναι ότι θα πρέπει να αποφευχθεί ένα νέο πολιτικό χάος, όπως εκείνο του 2022, όταν οι Συντηρητικοί άλλαξαν τρεις πρωθυπουργούς μέσα σε τέσσερις μήνες.
Μετά το υπουργικό συμβούλιο σήμερα, ο υπουργός Εργασίας Πατ ΜακΦάντεν είπε στο Sky News ότι ο Στάρμερ “θα συνεχίσει τη δουλειά του” και ότι έλαβε “μεγάλη υποστήριξη”. Αργά το βράδυ δύο κορυφαία στελέχη της κυβέρνησής του, η υπουργός Εσωτερικών Σαμπάνα Μαχμούντ και ο αντιπρόεδρος Ντέιβιντ Λάμι, εξέφρασαν επίσης την υποστήριξή τους στο πρόσωπό του.
Ο ίδιος ο Στάρμερ αναφέρθηκε στο “πραγματικό οικονομικό κόστος” των αναταράξεων που κλονίζουν την κυβέρνηση εδώ και μερικούς μήνες. Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων έφτασαν σήμερα στο 5,8%, αγγίζοντας επίπεδα που είχαν να εμφανιστούν από το 1998.
Πώς φτάσαμε μέχρι εδώ;
Η δημοτικότητα του 63χρονου Στάρμερ κατέρρευσε μετά τη σαρωτική νίκη των Εργατικών στις βουλευτικές εκλογές του 2024, με την οποία τερματίστηκαν 14 χρόνια διακυβέρνησης της χώρας από τους Συντηρητικούς.
Οι επικριτές του προτάσσουν τα πολλαπλά ολισθήματα, τις παλινωδίες και τις αντιπαραθέσεις του —ιδίως το σκάνδαλο γύρω από τον διορισμό του Πίτερ Μάντελσον, ως πρεσβευτή στην Ουάσινγκτον.
Η δυσαρέσκεια στους κόλπους των Εργατικών εντάθηκε μετά τις τοπικές εκλογές της περασμένης Πέμπτης. Το Εργατικό Κόμμα έχασε έδαφος έναντι του εθνικιστικού, αντιμεταναστευτικού κόμματος Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ, ακόμη και στα προπύργιά του στη βόρεια Αγγλία και την Ουαλία. Παράλληλα, οι Πράσινοι, που τοποθετούνται πιο αριστερά, του απέσπασαν ψήφους στο Λονδίνο.
Αυτή η πολιτική καταιγίδα εκδηλώνεται σε ένα πλαίσιο στάσιμης οικονομίας και διεθνούς κρίσης λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Συμβαίνει, επίσης, παραμονές μιας στιγμής-σταθμού για τη βρετανική πολιτική ζωή: την παραδοσιακή ομιλία του βασιλιά Καρόλου Γ’, ο οποίος πρόκειται να παρουσιάσει αύριο Τετάρτη το νομοθετικό πρόγραμμα για το επόμενο έτος.
Το Ηνωμένο Βασίλειο “αρχίζει να φαίνεται ακυβέρνητο”, δήλωσε στο AFP ο Τόνι Τράβερς από το London School of Economics. “Το διαρκές ψυχόδραμα στην κορυφή της βρετανικής πολιτικής σκηνής σαφώς δεν κάνει καλό στην εμπιστοσύνη των πολιτών”, πρόσθεσε.
Πιθανοί αντικαταστάτες
Μια ενδεχόμενη παραίτηση του Στάρμερ δεν θα οδηγούσε σε εθνικές αλλά σε εσωκομματικές εκλογές. Ο νέος ηγέτης των Εργατικών θα αναλάμβανε την πρωθυπουργία.
Τα βρετανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν διάφορα ονόματα εδώ και εβδομάδες. Ο Γουές Στρίτινγκ, ο 43χρονος υπουργός Υγείας, που θα συναντηθεί αύριο το πρωί με τον Στάρμερ, φαίνεται ως η απλούστερη επιλογή, καθώς είναι εκλεγμένος στη Βουλή των Κοινοτήτων, κάτι που αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για να διατελέσει κανείς αρχηγός της κυβέρνησης.
Ο Άντι Μπέρναμ, 56 ετών, δήμαρχος του Μάντσεστερ και η πιο δημοφιλής προσωπικότητα των Εργατικών, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, είναι επίσης ένας σοβαρός υποψήφιος. Ωστόσο, δεν μπορεί να θέσει υποψηφιότητα καθώς δεν κατέχει έδρα στο Κοινοβούλιο. Η διοργάνωση τοπικών εκλογών θα μπορούσε να πάρει μήνες και θα προϋπέθετε την παραίτηση ενός βουλευτή από μια “ασφαλή” περιφέρεια για να του παραχωρήσει τη θέση του. Ο Μπέρναμ βρισκόταν σήμερα το μεσημέρι στο Λονδίνο.
Τέλος, το όνομα της πρώην αντιπροέδρου της κυβέρνησης, της 46χρονης Άντζελα Ρέινερ, αναφέρεται επίσης τακτικά από τον Τύπο.
