Του Τάσου Δασόπουλου
Εκ των έσω ξεκίνησε η πίεση στην ΕΚΤ για αύξηση επιτοκίων τον Απρίλιο με δεδομένα μόνο ένα μήνα κρίσης και ενώ ο πληθωρισμός της Ευρωζώνης. αναμένονταν να κινηθεί για φέτος ακόμη και κάτω από το στόχο του 2%.
Την πρώτη προαναγγελία έκανε ο Γερμανός κεντρικός τραπεζίτης κ. Γιοακίμ Νάγκελ, ο οποίος τόνισε ότι με δεδομένη την κατάσταση, οι πληθωριστικές προσδοκίες θα αυξηθούν και μάλιστα σε διατηρήσιμη βάση το αμέσως επόμενο διάστημα, για να προσθέσει ότι “αυτό σημαίνει ότι μια πιο περιοριστική νομισματική πολιτική θα ήταν απαραίτητη”.
Πιο αποστασιοποιημένος, αλλά χωρίς να αποκλείει αύξηση των επιτοκίων τον Απρίλιο, ο Ιρλανδός κεντρικός τραπεζίτης Γκαμπριελ Μακλούφ, ο οποίος τόνισε με την σειρά του, αναφερόμενος στην ΕΚΤ, ότι “αν θα πρέπει να αναλάβουμε δράση, θα αναλάβουμε δράση. Αν τα στοιχεία που έχουμε το υποστηρίζουν”. Πρόσθεσε επίσης ότι η επόμενη συνεδρίαση του συμβουλίου νομισματικής πολιτικής είναι στο τέλος Απριλίου. “Ας δούμε πρώτα πως θα είμαστε τότε” κατέληξε.
Ωστόσο, οι αγορές έχουν απομνημονεύσει και την δήλωση της κας Λαγκάρντ ότι η ΕΚΤ, δεν θα επιτρέψει το ξέσπασμα ενός κύματος πληθωρισμού, όπως αυτό που έζησε η ΕΕ το 2022, με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Λίγες ώρες πριν την σύνοδο κορυφής της Πέμπτης η κα Λαγκάρντ από την Φρανκφούρτη, τόνισε ότι με βάση τα στοιχεία που έχει στην διάθεσή της η ΕΚΤ, ο πληθωρισμός θα αυξηθεί απότομα το αμέσως επόμενο διάστημα. “Για το λόγο αυτό, τώρα είναι η ώρα να ενισχύσουμε την ευρωπαϊκή οικονομία” είπε η κα Λαγκάρντ, για να προσθέσει ότι τα μέτρα που θα ληφθούν για την στήριξη των οικονομικών θα πρέπει να είναι έκτακτα, καλά σχεδιασμένα και απολύτως στοχευμένα.
Χωρίς αποφάσεις
Αρκετές ώρες αργότερα, οι ευρωπαίοι ηγέτες αποχώρησαν μετά το δείπνο της Συνόδου Κορυφής, χωρίς να έχουν πάρει αποφάσεις για κάποιο θέμα, παραπέμποντας την διαμόρφωση κοινής πολιτικής για την αντιμετώπιση της κρίσης (που ήταν και ένα από τα βασικά θέματα της Συνόδου), για το μέλλον.
Τούτο, όταν το πετρέλαιο είχε ήδη σκαρφαλώσει πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι μετά το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ, το Κατάρ είχε ανακοινώσει ότι δεν μπορεί να εκπληρώσει τα συμβόλαια φυσικού αερίου με την Ιταλία και το Βέλγιο, και οι ανατιμήσεις στα υγρά καύσιμα είχαν κάνει την εμφάνισή τους στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης.
Η σύνοδος των ηγετών συμφώνησε ότι διαφωνεί σε ένα κοινό πακέτο μέτρων για την αντιμετώπιση των συνεπειών της κρίσης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Μετέφεραν στην Κομισιόν το καθήκον να επανέλθει με μια νέα “εργαλειοθήκη” μέτρων, τα οποία αφού εγκριθούν από το σύνολο, θα μπορούν να χρησιμοποιούνται από τα κράτη μέλη.
Μια μέρα αργότερα, την Παρασκευή, στην Ισπανία βγήκε η είδηση, ότι η κυβέρνηση προτίθεται να μειώσει τον ΦΠΑ στα καύσιμα στο 10% από 21%, τον ειδικό φόρο κατανάλωσης στους υδρογονάνθρακες, και να καταργήσει επίσης το φόρο 5% στην κατανάλωση ηλεκτρικού. Όλα αυτά, ως μέτρα ανακούφισης από το οικονομικό πλήγμα, το οποίο έχει επιφέρει η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Μέσα στην εβδομάδα η Ιταλία είχε μειώσει το ΕΦΚ στα καύσιμα για 30 ημέρες, με στόχο να μειωθούν οι τιμές.
Με άλλα λόγια, η ΕΚΤ βλέπει να εφαρμόζονται εντός της Ευρώπης εθνικές πολιτικές χωρίς συντονισμό (και καμία φορά χωρίς συνοχή), οι οποίες μπορούν να τροφοδοτήσουν το πληθωρισμό που φέρνουν οι υψηλές τιμές της ενέργειας. Ταυτόχρονα, η προσπάθεια για μια κοινή στάση απέναντι στην κρίση πέφτει στο κενό ή στην καλύτερη, αναβάλλεται διαρκώς. Από την άλλη, ο έλεγχος των τιμών βρίσκεται στα θεσμικά της καθήκοντα.
Με αυτά τα δεδομένα, η αύξηση των επιτοκίων, η οποία σύμφωνα με τις αγορές, μπορεί να συμβεί δύο φορές για φέτος, είναι μονόδρομος. Όσο για την οικονομική επιβράδυνση που θα προκαλέσει, δεν θα είναι μεγαλύτερη από αυτήν που θα προκαλέσει, ένας επίμονα υψηλός πληθωρισμός.
