Του Γεράσιμου Σεραφειμίδη
Σημαντικές ελλείψεις στη διαθεσιμότητα tankers δημιουργεί ο πόλεμος στο Ιράν με αποτέλεσμα την κατακόρυφη αύξηση των ναύλων των τελευταίων μηνών. Πιο συγκεκριμένα, περίπου 85 δεξαμενόπλοια, εκ των οποίων 52 VLCCs, απασχολούνται στη μεταφορά πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ. Σύμφωνα με την Clarksons Securities, η νέα αυτή πρακτική απαιτεί 10% περισσότερη μεταφορική ικανότητα για τη διακίνηση της ίδιας ποσότητας αργού πετρελαίου σε σύγκριση με ένα απευθείας ταξίδι.
Όπως εξηγεί η Clarksons Securities, η ανάπτυξη μιας αγοράς ειδικών δρομολογίων μικρών αποστάσεων (shuttle voyages) από τον Περσικό Κόλπο προς τον Κόλπο του Ομάν έχει δημιουργήσει νέες ανάγκες σε χωρητικότητα, καθώς ολοένα και περισσότερα δεξαμενόπλοια απασχολούνται αποκλειστικά στη μεταφορά φορτίων μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Το σύστημα αυτό επιτρέπει στα υπόλοιπα δεξαμενόπλοια που δραστηριοποιούνται στις διεθνείς μεταφορές αργού να αποφεύγουν τη διέλευση από την επικίνδυνη θαλάσσια περιοχή, αναλαμβάνοντας τα φορτία αφού αυτά έχουν μεταφερθεί στον Κόλπο του Ομάν.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη πρακτική έχει σημαντικό αντίκτυπο στην προσφορά χωρητικότητας. Σε ερευνητικό σημείωμα για τη Volare Shipping, την εταιρεία VLCCs που ελέγχεται από την Trafigura, η Clarksons Securities υπολογίζει ότι οι μεταφορές μέσω δρομολογίων shuttle απαιτούν 10% περισσότερη χωρητικότητα για τη διακίνηση της ίδιας ποσότητας πετρελαίου σε σύγκριση με ένα απευθείας ταξίδι από τον Περσικό Κόλπο προς τις τελικές αγορές.
Πώς λειτουργούν τα δρομολόγια shuttle
Οι αναλυτές Frode Morkedal και Even Kolsgaard εξηγούν ότι τα δρομολόγια shuttle μέσω των Στενών του Ορμούζ προσθέτουν ένα επιπλέον στάδιο στη διαδρομή του πετρελαίου από τον τερματικό σταθμό φόρτωσης έως το διυλιστήριο.
Οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες της Μέσης Ανατολής επιχειρούν να αυξήσουν τις εξαγωγές τους εν μέσω των ιρανικών επιθέσεων εναντίον πλοίων, ναυλώνοντας δεξαμενόπλοια που αναλαμβάνουν τη μεταφορά των φορτίων από τον Περσικό Κόλπο προς συγκεκριμένες περιοχές μεταφόρτωσης στον Κόλπο του Ομάν.
Εκεί πραγματοποιούνται μεταφορτώσεις από πλοίο σε πλοίο (ship-to-ship transfers – STS), με άλλα δεξαμενόπλοια να παραλαμβάνουν το πετρέλαιο και να συνεχίζουν το ταξίδι προς τις αγορές κατανάλωσης.
Με τον τρόπο αυτό, τα πλοία που εκτελούν τα μεγάλα διεθνή ταξίδια αποφεύγουν την επικίνδυνη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, αλλά δημιουργείται ένα πιο σύνθετο σύστημα μεταφορών, το οποίο απαιτεί περισσότερα πλοία και μεγαλύτερο συνολικό χρόνο απασχόλησης.
Όπως επισημαίνει η Clarksons Securities, τα πρόσθετα ταξίδια, οι μεταφορτώσεις και οι χρόνοι αναμονής δεσμεύουν περισσότερα δεξαμενόπλοια για τη μεταφορά του ίδιου όγκου πετρελαίου.
Η ταχύτερη φόρτωση θα μπορούσε να απελευθερώσει πλοία και να τα επαναφέρει στη διαθέσιμη αγορά. Ωστόσο, εφόσον τα shuttle δρομολόγια και οι καθυστερήσεις συνεχιστούν την ώρα που οι εξαγωγές ανακάμπτουν, κάθε επιπλέον βαρέλι πετρελαίου θα εξακολουθήσει να απαιτεί περισσότερο χρόνο απασχόλησης πλοίων.
Μάλιστα, σύμφωνα με την Clarksons Securities, ακόμη και λίγες πρόσθετες ημέρες ταξιδιού μπορούν να έχουν δυσανάλογα μεγάλη επίδραση στην αγορά spot ναυλώσεων των VLCCs, εντείνοντας τη στενότητα χωρητικότητας και στηρίζοντας τους ναύλους.
Ευκαιρίες στις μετοχές των tankers
Η ανάλυση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι μετοχές των εισηγμένων εταιρειών δεξαμενόπλοιων δέχονται πιέσεις, παρά τις ευνοϊκές συνθήκες που επικρατούν στην αγορά ναύλων.
Μετά τις αμερικανικές εκλογές της Τρίτης, οι μετοχές του κλάδου κινήθηκαν πτωτικά, καθώς η νίκη των Δημοκρατικών ενίσχυσε τις εκτιμήσεις ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ενδέχεται να δεχθεί πιέσεις για τον τερματισμό της σύγκρουσης με το Ιράν.
Οι αναλυτές της Clarksons Securities εκτιμούν ότι η υποχώρηση των μετοχών δημιουργεί επενδυτικές ευκαιρίες, καθώς οι αναταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές πετρελαίου δεν αναμένεται να εξαλειφθούν σύντομα.
Ειδικότερα, θεωρούν ότι οι περιορισμοί στη διέλευση των Στενών του Ορμούζ, τα shuttle δρομολόγια και οι μεταφορτώσεις στον Κόλπο του Ομάν θα συνεχίσουν να επηρεάζουν την αγορά για κάποιο διάστημα, διατηρώντας δεσμευμένο σημαντικό αριθμό δεξαμενόπλοιων.
Οι αναλυτές επικαλούνται πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες το Ιράν σκοπεύει να απαιτήσει την άρση των κυρώσεων στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ.
Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με την Clarksons Securities, δημιουργεί μια κατάσταση στην οποία και οι δύο πλευρές έχουν κίνητρο να αποφύγουν περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση, χωρίς ωστόσο να επιθυμούν να απολέσουν τη διαπραγματευτική τους ισχύ.
Όπως επισημαίνουν οι Frode Morkedal, Even Kolsgaard και Omar Nokta, ο κίνδυνος μιας σοβαρότερης διαταραχής στην προσφορά πετρελαίου θα μπορούσε να περιοριστεί, χωρίς όμως να επιλυθούν τα προβλήματα που ήδη επηρεάζουν τις θαλάσσιες μεταφορές.
Σε αυτό το σενάριο, οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου ενδέχεται να χάσουν μέρος του γεωπολιτικού premium που έχει δημιουργήσει ο πόλεμος, την ώρα που οι ναύλοι των δεξαμενόπλοιων θα μπορούσαν να εξακολουθήσουν να στηρίζονται από τις δυσλειτουργίες στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Και αυτό διότι η περιορισμένη πρόσβαση στα Στενά του Ορμούζ, οι shuttle μεταφορές, οι μεταφορτώσεις από πλοίο σε πλοίο και οι χρόνοι αναμονής συνεχίζουν να απορροφούν διαθέσιμη χωρητικότητα, υπό την προϋπόθεση ότι οι ροές πετρελαίου διατηρούνται.
Έτσι, ακόμη και μια ενδεχόμενη αποκλιμάκωση της σύγκρουσης δεν συνεπάγεται απαραίτητα άμεση εξομάλυνση της αγοράς των δεξαμενόπλοιων, καθώς οι πρόσθετες ανάγκες σε πλοία μπορούν να διατηρηθούν όσο συνεχίζεται το σημερινό σύστημα μεταφορών μέσω των Στενών του Ορμούζ.
