Ο χρόνος που θα επιλέξει ο φορολογούμενος να αποδεχθεί τα αποτελέσματα ενός φορολογικού ελέγχου μπορεί να μειώσει το πρόστιμο έως και στο μισό.
Η έκπτωση φτάνει το 50% στο αρχικό στάδιο και περιορίζεται σταδιακά όσο η υπόθεση περνά από την οριστική πράξη καταλογισμού στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών και, τελικά, στα διοικητικά δικαστήρια. Για εκκρεμείς δικαστικές διαφορές προβλέπεται, παράλληλα, η δυνατότητα προσφυγής στην Επιτροπή Εξώδικης Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών.
Ο Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας προβλέπει τέσσερα διαδοχικά στάδια αποδοχής των αποτελεσμάτων του ελέγχου, με την έκπτωση στο πρόστιμο να ξεκινά από 50% και να υποχωρεί έως το 25%. Η διαδικασία πραγματοποιείται σε μεγάλο βαθμό ψηφιακά, μέσω ειδικής υπηρεσίας της ΑΑΔΕ για τη δήλωση αποδοχής πράξεων ελέγχου.
Για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους, η έγκαιρη αντίδραση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική. Όσο νωρίτερα αποδεχθούν την κύρια οφειλή και τα ευρήματα του ελέγχου, τόσο μεγαλύτερη είναι η μείωση του προστίμου.
Η μεγαλύτερη έκπτωση πριν από την οριστική πράξη
Η ρύθμιση περιλαμβάνεται στο άρθρο 75 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας και προβλέπει κλιμακωτή μείωση ανάλογα με το στάδιο στο οποίο βρίσκεται ο έλεγχος. Ο φορολογούμενος που θέλει να αποδεχθεί τα αποτελέσματα μπορεί να υποβάλει δήλωση μέσω της ψηφιακής υπηρεσίας myAADE, στη διεύθυνση myaade.gov.gr, ακολουθώντας τη διαδρομή: «Εφαρμογές» – «Φορολογικές Υπηρεσίες» – «Δήλωση Αποδοχής Πράξεων Ελέγχου», άρθρο 75 ν. 5104/2024.
Η μεγαλύτερη έκπτωση, 50%, προβλέπεται όταν η αποδοχή γίνει στο αρχικό στάδιο, πριν οριστικοποιηθεί ο καταλογισμός. Ο φορολογούμενος έχει ενημερωθεί για τα ευρήματα της φορολογικής διοίκησης, αλλά δεν έχει ακόμη περάσει στη διαδικασία της ενδικοφανούς προσφυγής.
Για μια μικρή επιχείρηση ή έναν αυτοαπασχολούμενο, η επιλογή αυτή μπορεί να περιορίσει σημαντικά το συνολικό βάρος, εφόσον γίνουν δεκτά η παράβαση και ο καταλογισμός και υπάρχει η οικονομική δυνατότητα να τηρηθούν οι όροι της διαδικασίας. Η αποδοχή δεν αποτελεί απλώς δήλωση πρόθεσης: συνδέεται με συγκεκριμένες προθεσμίες και προϋποθέτει την εμπρόθεσμη καταβολή των ποσών που απαιτούνται.
Η έκπτωση μειώνεται όσο προχωρά η υπόθεση
Αν ο φορολογούμενος δεν αποδεχθεί τα ευρήματα στο αρχικό στάδιο, μπορεί να εξασφαλίσει μείωση του προστίμου έως 40% μετά την κοινοποίηση της οριστικής πράξης διορθωτικού προσδιορισμού φόρου, τέλους ή εισφοράς. Η δυνατότητα είναι διαθέσιμη όσο διαρκεί η προθεσμία για την άσκηση ενδικοφανούς προσφυγής στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) της ΑΑΔΕ.
Σε αυτό το σημείο ο φορολογούμενος γνωρίζει το ακριβές ποσό που του καταλογίζεται. Μπορεί είτε να αμφισβητήσει την πράξη, ζητώντας την ακύρωσή της εφόσον δεν αποδέχεται την παράβαση, είτε να αποδεχθεί την κύρια οφειλή και να κλείσει τη διαφορά με μικρότερη έκπτωση από εκείνη του αρχικού σταδίου.
Η διαδικασία έχει ιδιαίτερη σημασία για όσους δυσκολεύονται να καλύψουν τα έξοδα δικηγόρων, λογιστών ή μιας δικαστικής διαμάχης. Η ηλεκτρονική αίτηση προς τη ΔΕΔ είναι δωρεάν, αλλά απαιτεί χρόνο, προετοιμασία και σοβαρή νομική τεκμηρίωση. Η εκκρεμότητα παραμένει ανοιχτή μέχρι να εκδοθεί απόφαση ή μέχρι να παρέλθει η προβλεπόμενη προθεσμία χωρίς απάντηση, οπότε θεωρείται ότι υπάρχει σιωπηρή απόρριψη.
Ακόμη και αν η προσφυγή στη ΔΕΔ δεν δικαιώσει τον φορολογούμενο, παραμένει δυνατότητα αποδοχής με έκπτωση 30%. Η δήλωση μπορεί να υποβληθεί μετά την κοινοποίηση της απόφασης της ΔΕΔ ή μετά τη σιωπηρή απόρριψη, εφόσον δεν έχει παρέλθει η προθεσμία για την άσκηση δικαστικής προσφυγής.
Το στάδιο αυτό δίνει στον φορολογούμενο τη δυνατότητα να αλλάξει πορεία, ακόμη κι αν αρχικά επέλεξε να αμφισβητήσει τον καταλογισμό. Η έκπτωση είναι μικρότερη, αλλά εξακολουθεί να προσφέρει μια λύση για την οριστική διευθέτηση της φορολογικής εκκρεμότητας με μειωμένο κόστος.
Αποδοχή ακόμη και πριν από τη δικάσιμο
Το τέταρτο στάδιο προβλέπει μείωση του προστίμου κατά 25%, όταν η υπόθεση έχει πλέον οδηγηθεί στα διοικητικά δικαστήρια. Η αποδοχή μπορεί να γίνει έως και την προηγουμένη της αρχικά ορισθείσας ημερομηνίας συζήτησης.
Έτσι, ο φορολογούμενος μπορεί να σταματήσει τη δικαστική διαμάχη ακόμη και σε προχωρημένο στάδιο, λίγο πριν από τη δικάσιμο. Πρόκειται για τη μικρότερη από τις τέσσερις εκπτώσεις, αλλά και για ένα τελευταίο περιθώριο αποφυγής της συνέχισης της αντιδικίας.
Σε κάθε περίπτωση, οι ημερομηνίες έχουν κρίσιμη σημασία. Η απώλεια της προθεσμίας σε οποιοδήποτε στάδιο μπορεί να συνεπάγεται και απώλεια του αντίστοιχου ευεργετήματος. Γι’ αυτό η επιλογή ανάμεσα στην αποδοχή και στην αμφισβήτηση της πράξης πρέπει να γίνεται αφού υπολογιστούν το συνολικό ποσό, η δυνατότητα πληρωμής και οι πιθανότητες επιτυχίας κάθε προσφυγής.
Προκαταβολή 25% και έως 12 δόσεις
Κοινός όρος για να κατοχυρωθεί η μείωση σε όλα τα στάδια είναι η καταβολή του 25% του οφειλόμενου ποσού μέσα σε τρεις ημέρες από την αποδοχή των αποτελεσμάτων του ελέγχου.
Για το υπόλοιπο 75% προβλέπεται εξόφληση μέσω της πάγιας ρύθμισης σε έως 12 δόσεις. Για όσους δεν μπορούν να καταβάλουν εφάπαξ την οφειλή προσφέρεται ειδική διευκόλυνση, χωρίς όμως να αίρεται η ανάγκη αυστηρής τήρησης του προγράμματος πληρωμών.
Αν οι δόσεις δεν καταβάλλονται κανονικά και παραβιαστούν οι όροι της διαδικασίας, υπάρχει κίνδυνος να χαθεί η μείωση. Τότε η οφειλή μπορεί να επανέλθει στο αρχικό ύψος της, αφού συνυπολογιστούν τα ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί.
Η βασική λογική είναι ότι η μεγαλύτερη έκπτωση προσφέρεται στην αρχή του καταλογισμού και μειώνεται όσο η υπόθεση προχωρά από τον έλεγχο στην οριστική πράξη, στη ΔΕΔ και στα δικαστήρια. Η διαδικασία συνδέεται με την προσπάθεια αποσυμφόρησης των δικαστηρίων και περιορισμού των εκκρεμών υποθέσεων, αλλά και με μια φορολογική διοίκηση που δίνει περιθώριο συμμόρφωσης και τακτοποίησης. Όπως έχει αναφέρει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, «ρόλος της Πολιτείας είναι να δίνει το χέρι και όχι να κουνάει το δάχτυλο στον πολίτη».
Η ξεχωριστή διαδικασία της Επιτροπής
Παράλληλα με τη διαδικασία του άρθρου 75, λειτουργεί η Επιτροπή Εξώδικης Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών, ως πρόσθετος μηχανισμός διευθέτησης υποθέσεων που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της.
Με νόμο που δημοσιεύθηκε στις 25 Ιουνίου 2026 τροποποιήθηκε το άρθρο 16 του ν. 4714/2020 και προβλέφθηκαν νέες προθεσμίες για τη λειτουργία και την ολοκλήρωση των διαδικασιών της Επιτροπής. Με τον ν. 5313/2026, που ψηφίστηκε το καλοκαίρι, η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά έως τις 30 Ιουνίου 2027.
Το αίτημα πρέπει να αφορά υποθέσεις που εκκρεμούν, αλλά δεν έχουν ακόμη συζητηθεί, ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας ή των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων έως τις 29 Ιουνίου 2027. Η ρύθμιση καλύπτει και υποθέσεις που παραμένουν εκκρεμείς στην Επιτροπή.
Επιτρέπεται επίσης, μέσα στην ίδια προθεσμία, νέα αίτηση όταν η αρχική είχε απορριφθεί για τυπικούς λόγους, όταν η υπόθεση είχε ματαιωθεί ή όταν είχε απορριφθεί αίτηση αλλά προέκυψαν νέα στοιχεία ή νομολογία ή εκδόθηκε αμετάκλητη απόφαση ποινικού δικαστηρίου.
Η Επιτροπή Εξώδικης Επίλυσης δεν ταυτίζεται με τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών της ΑΑΔΕ ούτε με την ηλεκτρονική δήλωση αποδοχής του άρθρου 75. Πρόκειται για διαφορετικές διαδικασίες, με ξεχωριστό πεδίο εφαρμογής και προϋποθέσεις. Για τον φορολογούμενο —ιδίως για μια μικρή ή μεσαία επιχείρηση— κρίσιμο είναι να εξετάσει εγκαίρως ποια διαδικασία είναι διαθέσιμη και ποια προθεσμία ισχύει για τη δική του υπόθεση.
-: ΑΠΕ – ΜΠΕ
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. .
