Σημαντική νίκη για τη μεταναστευτική πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ αποτελεί η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, το οποίο έδωσε το “πράσινο φως” για την ανάκληση του Καθεστώτος Προσωρινής Προστασίας (Temporary Protected Status – TPS) για περίπου 350.000 Αϊτινούς και 6.000 Σύρους μετανάστες, ανοίγοντας τον δρόμο για μαζικές απελάσεις.
Με ψήφους 6 έναντι 3, το ανώτατο δικαιοδοτικό όργανο της χώρας έκρινε ότι η αμερικανική νομοθεσία δεν επιτρέπει στα δικαστήρια να παρεμβαίνουν στις αποφάσεις της εκτελεστικής εξουσίας σχετικά με τη χορήγηση ή την ανάκληση του συγκεκριμένου καθεστώτος προστασίας.
Η απόφαση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς ενδέχεται να επηρεάσει συνολικά περισσότερους από ένα εκατομμύριο μετανάστες που μέχρι σήμερα προστατεύονταν από το πρόγραμμα TPS και προέρχονται από 17 διαφορετικές χώρες.
Το TPS παρέχει προσωρινή προστασία από την απέλαση και δικαίωμα νόμιμης εργασίας στις Ηνωμένες Πολιτείες σε πολίτες χωρών που πλήττονται από πολέμους, φυσικές καταστροφές ή άλλες έκτακτες συνθήκες που καθιστούν επικίνδυνη την επιστροφή τους.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει προχωρήσει στην ανάκληση του καθεστώτος για περίπου 15 εθνικότητες, στο πλαίσιο της ευρύτερης πολιτικής αυστηροποίησης της μεταναστευτικής νομοθεσίας. Μέχρι σήμερα, η εφαρμογή των σχετικών αποφάσεων είχε ανασταλεί σε αρκετές περιπτώσεις λόγω δικαστικών προσφυγών.
Στο σκεπτικό της απόφασης, ο συντηρητικός δικαστής Σάμιουελ Αλίτο, εκ μέρους της πλειοψηφίας, υποστήριξε ότι τα κατώτερα δικαστήρια υπερέβησαν τις αρμοδιότητές τους όταν επιχείρησαν να εξετάσουν τη νομιμότητα των αποφάσεων της κυβέρνησης για το TPS.
Παράλληλα, το Δικαστήριο απέρριψε τους ισχυρισμούς των προσφευγόντων ότι η ανάκληση του καθεστώτος για τους Αϊτινούς υπαγορεύθηκε από φυλετικά κίνητρα ή από εχθρική στάση απέναντι στους μη λευκούς μετανάστες.
“Καμία από τις δηλώσεις του προέδρου ή της υπουργού Εσωτερικής Ασφάλειας δεν είχε ανοιχτά ρατσιστικό χαρακτήρα”, αναφέρεται χαρακτηριστικά στο σκεπτικό της απόφασης.
Κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας τον Απρίλιο, η συζήτηση επικεντρώθηκε στις παλαιότερες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για χώρες προέλευσης μεταναστών, τις οποίες είχε χαρακτηρίσει “βόθρους”, προκαλώντας τότε έντονες αντιδράσεις.
Η αμερικανική κυβέρνηση υποστήριξε ενώπιον του Δικαστηρίου ότι η νομοθεσία παρέχει αποκλειστική αρμοδιότητα στο υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας για τη διαχείριση του προγράμματος TPS και ότι οι σχετικές αποφάσεις δεν υπόκεινται σε δικαστικό έλεγχο.
Αντίθετα, οι συνήγοροι των μεταναστών προειδοποίησαν ότι η απόφαση ενδέχεται να οδηγήσει σε μαζικές απελάσεις ανθρώπων που δεν έχουν παραβιάσει τη νομοθεσία και προέρχονται από χώρες όπου εξακολουθούν να επικρατούν εξαιρετικά επικίνδυνες συνθήκες.
Ο δικηγόρος των Σύρων μεταναστών, Αχιλάν Αρουλανανθάμ, υποστήριξε ότι η κυβέρνηση αντιμετωπίζει τον νόμο ως “λευκή επιταγή” για την υλοποίηση μαζικών απελάσεων, επισημαίνοντας ότι η Συρία εξακολουθεί να θεωρείται περιοχή υψηλού κινδύνου ακόμη και από τις ίδιες τις αμερικανικές αρχές.
Μετά την απόφαση, οργανώσεις υπεράσπισης των μεταναστών εξέφρασαν έντονη ανησυχία για τις συνέπειες που μπορεί να έχει για εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους που ζουν και εργάζονται επί χρόνια στις Ηνωμένες Πολιτείες υπό το καθεστώς προσωρινής προστασίας.
