Η Ευρωπαϊκή Ένωση φαίνεται να χαλαρώνει την αντίθεσή της στην παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου στις πολικές περιοχές, εξακολουθώντας, ωστόσο, να ζητά να παραμείνουν όλα τα ορυκτά καύσιμα στο υπέδαφος, στο πλαίσιο της επικείμενης στρατηγικής της για την Αρκτική.
Σύμφωνα με προσχέδιο της στρατηγικής που είδε το Bloomberg, δεν υπάρχει καμία αναφορά σε μορατόριουμ για νέες γεωτρήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Αρκτική, γεγονός που σηματοδοτεί αλλαγή στη διατύπωση σε σχέση με τη θέση της ΕΕ το 2021. Η διατύπωση αυτή αποτέλεσε αντικείμενο έντονων διαβουλεύσεων μεταξύ του εμπορικού συνασπισμού και της Νορβηγίας, η οποία έχει ασκήσει ισχυρές πιέσεις στην ΕΕ να εγκαταλείψει την αντίθεσή της, για κλιματικούς λόγους, στην έρευνα και εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου στον απώτατο βορρά.
Η σκανδιναβική χώρα χορήγησε πέντε άδειες έρευνας πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Θάλασσα του Μπάρεντς, η οποία αποτελεί τμήμα της Αρκτικής, κατά τον περσινό γύρο αδειοδότησης, ενώ το 2026 άνοιξε 38 θαλάσσια τεμάχια για την υποβολή αιτήσεων. Η Νορβηγία κάλυψε σχεδόν το ένα τρίτο των εισαγωγών φυσικού αερίου της ΕΕ κατά το περασμένο έτος, συμπεριλαμβανομένης μιας μικρής ποσότητας από τα συγκεκριμένα κοιτάσματα.
Ο φόβος της πετρελαϊκής βιομηχανίας ήταν ότι η ΕΕ θα δεσμευόταν να μην αγοράζει πετρέλαιο και φυσικό αέριο από τα νέα αρκτικά κοιτάσματα της Νορβηγίας. Αντί γι’ αυτό, το προσχέδιο αναφέρει ότι η Ένωση θα “δίνει προτεραιότητα” στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στους υδρογονάνθρακες που παράγονται εκτός Αρκτικής.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει επίσης ότι θα εργαστεί για την επίτευξη μιας διεθνούς δέσμευσης με στόχο να αποτραπεί η περαιτέρω ανάπτυξη των πόρων πετρελαίου και φυσικού αερίου της Αρκτικής ή η αγορά τους, όταν οι σχετικές δραστηριότητες “συνιστούν απειλή για το οικοσύστημα της Αρκτικής”.
Το 2021, η ΕΕ είχε δηλώσει ότι, “βασιζόμενη στα μερικά μορατόριουμ για την έρευνα υδρογονανθράκων στην Αρκτική” που ισχύουν σε τμήματα των ΗΠΑ, του Καναδά και της Γροιλανδίας, “δεσμεύεται να διασφαλίσει ότι το πετρέλαιο, ο άνθρακας και το φυσικό αέριο θα παραμείνουν στο υπέδαφος, συμπεριλαμβανομένων των περιοχών της Αρκτικής”.
Είχε επίσης δηλώσει ότι θα εργαστεί για την επίτευξη “μιας πολυμερούς νομικής υποχρέωσης που θα απαγορεύει οποιαδήποτε περαιτέρω ανάπτυξη των αποθεμάτων υδρογονανθράκων στην Αρκτική ή στις γειτονικές περιοχές, καθώς και την αγορά τέτοιων υδρογονανθράκων, εφόσον αυτοί παραχθούν”.
Το πιο πρόσφατο προσχέδιο επαναλαμβάνει επίσης την ευρύτερη δέσμευση της ΕΕ να εργαστεί με στόχο να παραμείνουν ο άνθρακας, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο στο υπέδαφος, συμπεριλαμβανομένης της Αρκτικής, σε συμφωνία με τους κλιματικούς στόχους της.
Η Ένωση έχει θέσει νομικά δεσμευτικό στόχο για τη μείωση των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 90% έως το 2040, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990.
Εκπρόσωπος της Equinor ASA, η οποία ήδη παράγει πετρέλαιο και φυσικό αέριο και διερευνά επιπλέον κοιτάσματα στη Θάλασσα του Μπάρεντς, παρέπεμψε τις ερωτήσεις στο υπουργείο Ενέργειας. Εκπρόσωπος του υπουργείου αρνήθηκε να σχολιάσει πριν από τη δημοσίευση της στρατηγικής.
Περιβαλλοντικές οργανώσεις δήλωσαν ότι οι αλλαγές δεν συνιστούν σημαντική υποχώρηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από την προηγούμενη θέση της.
Ο Πάαλ Φρίσβολντ, επικεφαλής της Συμμαχίας για τη Διατήρηση του Μορατόριουμ στις Πετρελαϊκές Γεωτρήσεις στην Αρκτική, δήλωσε στο Bloomberg ότι θεωρεί πως η παράλειψη της λέξης “μορατόριουμ” ενισχύει το βασικό μήνυμα για το κλίμα. Όπως πρόσθεσε, “η ΕΕ είναι αποφασισμένη να κρατήσει τα ορυκτά καύσιμα στο υπέδαφος”.
Το προσχέδιο διατηρεί επίσης την αντίθεση της ΕΕ στην εξόρυξη από τον θαλάσσιο πυθμένα σε μεγάλα βάθη, έως ότου τα κενά στην επιστημονική γνώση “καλυφθούν ικανοποιητικά”.
Η Νορβηγία ενέκρινε την εξόρυξη από τον θαλάσσιο πυθμένα το 2024, αν και μέχρι στιγμής δεν έχουν ξεκινήσει τέτοιες εργασίες.
