Του Κώστα Ράπτη
Η σολομώντεια απόφαση της γαλλικής δικαιοσύνης, η οποία επικύρωσε μεν την καταδίκη της Μαρίν Λεπέν για κατάχρηση κοινοτικών δαπανών, αλλά της άνοιξε τον δρόμο για τη διεκδίκηση της γαλλικής προεδρίας τον ερχόμενο Απρίλιο, ήταν μόνο η αρχή. “Αέρα στα πανιά” της γαλλικής ακροδεξιάς ήρθε να δώσει και ο ξένος παράγοντας – προσωποποιούμενος από τον Ίλον Μασκ.
Το αφεντικό της Tesla και του Χ με ανάρτησή του χαρακτήρισε την ηγέτιδα του Εθνικού Συναγερμού ως την “τελευταία ελπίδα της Γαλλίας”, αναδημοσιεύοντας με ικανοποίηση μήνυμα που έφερε τα ποσοστά της Μαρίν Λεπέν στις δημοσκοπήσεις να έχουν εκτοξευθεί.
Ακολούθησε, όπως ήταν λογικό, θύελλα. “Όπως λέμε στα γαλλικά: μόνο οι ανόητοι δεν αλλάζουν γνώμη”, απάντησε μέσω… Χ ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν Νοέλ Μπαρό, ενώ ο πρώην επίτροπος Τιερί Μπρετόν, ο οποίος είχε επωμισθεί την αναμέτρηση με τις μονοπωλιακές πρακτικές του Μασκ, έσπευσε να παρατηρήσει ότι καίτοι ο Αμερικανός μεγιστάνας έχει κάθε δικαίωμα να τοποθετείται πολιτικά, εναπόκειται πλέον στις γαλλικές αρχές να διασφαλίσουν ότι ο αλγόριθμος της πλατφόρμας του δεν θα στρεβλώσει την προεκλογική ζύμωση.
Ο βουλευτής Αντουάν Λομάν της Ανυπότακτης Γαλλίας κατήγγειλε “την ξένη παρέμβαση του Ίλον Μασκ”, καλώντας την ανεξάρτητη δημόσια αρχή που εγγυάται την ελευθερία των επικοινωνιών (Arcom) να ασχοληθεί με την υπόθεση.
Οι άνθρωποι του Εθνικού Συναγερμού δεν έδειξαν ενθουσιασμένοι από την παρεμβολή του Μασκ, τονίζοντας ότι δεν τη ζήτησαν και ότι εν πάση περιπτώσει το ζήτημα δεν είναι τι πιστεύει ένας επιχειρηματίας εκτός Ευρώπης, αλλά οι Γάλλοι ψηφοφόροι.
Με τον Μπαρντελά εφεδρεία
Όπως και με άλλους δεξιούς πολιτικούς ανά την Ευρώπη, το αφεντικό της Tesla είχε και στο παρελθόν ταχθεί υπέρ της Λεπέν, για τις δικαστικές της περιπέτειες.
“Ελπίζω και ενθαρρύνω τη Λεπέν να ξεπεράσει αυτή τη δίωξη και να θέσει υποψηφιότητα στις επόμενες προεδρικές εκλογές”, είχε δηλώσει τον Απρίλιο 2025, μετά την πρωτόδικη καταδίκη της επικεφαλής του Εθνικού Συναγερμού, η οποία είχε τότε καταδικαστεί σε πενταετή στέρηση του δικαιώματος του εκλέγεσθαι για υπεξαίρεση δημόσιων πόρων.
Την περασμένη εβδομάδα, το εφετείο μείωσε την ποινή της στέρησης του δικαιώματος του εκλέγεσθαι από τα πέντε χρόνια στους 15 μήνες, επιτρέποντάς της να συμμετάσχει στις εκλογές. Ανακοίνωσε πράγματι την υποψηφιότητά της αμέσως μετά και συνέχισε την προεκλογική της εκστρατεία έχοντας στο πλευρό της τον νεαρό προστατευόμενό της Ζορντάν Μπαρντελά, εν αναμονή “εφεδρικό” προεδρικό υποψήφιο σε περίπτωση νομικού κωλύματος της Λεπέν και πλέον βέβαιο πρωθυπουργό της, αν αυτή εκπορθήσει το Ελυζέ.
Προφανώς είναι πρώιμο, παρά το δημοσκοπικό προβάδισμα της Λεπέν, να εκτιμήσει κανείς πώς θα κυλήσει το διάστημα μέχρι τον Απρίλιο – ιδίως όσο δεν έχει ξεκαθαρίσει η κατάσταση στον κεντρώο χώρο και ποιος (ή ποιοι) θα διεκδικήσουν για λογαριασμό του τη διαδοχή του Εμανουέλ Μακρόν και την αναμέτρηση τόσο με την εκλεκτή της ακροδεξιάς όσο και με τον ηγέτη της Ανυπότακτης Γαλλίας, Ζαν-Λυκ Μελανσόν, στα αριστερά.
Δημοσιονομικός εκτροχιασμός ενόψει
Όμως στη σκιά της μακράς προεκλογικής κούρσας γιγαντώνεται μια διαφορετική κρίση, δυνάμει εκρηκτική.
Το δημόσιο χρέος της Γαλλίας ακολουθεί μη βιώσιμη πορεία. Η τελευταία προειδοποίηση ήρθε από τη γαλλική Ύπατη Αρμοστεία Στρατηγικής και Σχεδιασμού, η οποία σε έκθεσή της τονίζει ότι χωρίς πρόσθετες δημοσιονομικές προσπάθειες, η Γαλλία θα μπορούσε να χάσει τον έλεγχο του ελλείμματος και του χρέους της τα επόμενα 25 χρόνια. Οι χρηματοπιστωτικές αγορές άρχισαν επίσης να το παρατηρούν αυτό, καθώς οι αποδόσεις των 30ετών ομολόγων της Γαλλίας έχουν αυξηθεί στο 4,8%, το υψηλότερο επίπεδο από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008.
Κατά την Ύπατη Αρμοστεία, εάν οι τρέχουσες πολιτικές, η παραγωγικότητα και τα επιτόκια παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα, το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους θα διπλασιαστεί έως το 2050 από 2,2% σε 5,2% και το δημόσιο έλλειμμα θα μπορούσε να φτάσει το 8,3% το ίδιο διάστημα, με το χρέος να εκτοξεύεται στο 186%. Στο πιο αισιόδοξο σενάριο, η παραγωγικότητα της εργασίας επιταχύνεται, ιδίως χάρη στην τεχνητή νοημοσύνη, τα επιτόκια μειώνονται και η διαρθρωτική ανεργία μειώνεται από 7% σε 5%. Αυτό θα εξακολουθούσε να οδηγεί σε ένα χρέος 146% του ΑΕΠ έως το 2050, εάν οι πολιτικές δεν αλλάξουν. Στο δε απαισιόδοξο σενάριο, η παραγωγικότητα επιβραδύνεται, η κλιματική αλλαγή επηρεάζει αρνητικά την αύξηση του ΑΕΠ, τα επιτόκια αυξάνονται και η διαρθρωτική ανεργία φτάνει το 10%. Σε αυτή την περίπτωση, το δημόσιο χρέος φτάνει ακόμη και σε εξωφρενικά υψηλά επίπεδα, του 245% του ΑΕΠ έως το 2050. Και αυτό ενώ η Γαλλία εξέρχεται από μια περίοδο χαμηλών επιτοκίων από την οποία είχε επωφεληθεί.
Οι έντονες διαφορές μεταξύ αυτών των τριών σεναρίων μάς δείχνουν πόσο γρήγορα η κατάσταση θα μπορούσε να ξεφύγει από τον έλεγχο – και καθιστά επίσης σαφές ότι δεν υπάρχει τρόπος οι γαλλικές κυβερνήσεις να συνεχίσουν όπως έκαναν στο παρελθόν, επισημαίνει το Eurointelligence. Θέτει δε το ερώτημα αν η Μαρίν Λεπέν ως επόμενη πρόεδρος και ο Μπαρντελά ως πρωθυπουργός της θα μπουν στον πειρασμό μιας μερικής χρεοκοπίας, ώστε να αφήσουν τους επενδυτές να πληρώσουν αντί για τους φορολογούμενους.
Τα καμώματα του Νάιτζελ Φάρατζ για να μείνει στο επίκεντρο
Στην άλλη ακτή της Μάγχης, ο φυσικός ηγέτης της λαϊκιστικής δεξιάς και εκ των πρωτεργατών του Brexit, Νάιτζελ Φάρατζ, επιχειρεί να κρατηθεί στο επίκεντρο των εξελίξεων, προκαλώντας επαναληπτική εκλογή στην περιφέρειά του, μετά την εμπλοκή του σε σκάνδαλα.
Ο Φάρατζ παραιτήθηκε, αιφνιδίως, από τη βουλευτική έδρα του στο Κλάκτον, εν μέσω έρευνας για το αν παραβίασε τους κανόνες της Βουλής των Κοινοτήτων, μη δηλώνοντας ένα δώρο αξίας 5 εκατ. λιρών. Έτσι, πρόλαβε την αρμόδια επιτροπή της Βουλής από το να εισηγηθεί την αναστολή καθηκόντων του, καταφεύγοντας ο ίδιος στη λαϊκή εντολή. Ο φερόμενος ως υπερασπιστής του “απλού ανθρώπου” απέναντι στο κατεστημένο αποκαλύφθηκε για άλλη μία φορά φορέας αθέμιτου προνομίου.
Οι αντίπαλοί του προσπαθούν να τον απαξιώσουν αποφεύγοντας τη διεκδίκηση της έδρας του Κλάκτον. Μόνος αντίπαλος του Φάρατζ είναι ο Κόμης Τενεκεδόφατσας (Count Binface), ήτοι ένας… κάδος σκουπιδιών που επινοήθηκε από τον Βρετανό κωμικό Τζόναθαν Χάρβεϊ.
“Ρίξτε την ψήφο σας στον κάδο απορριμμάτων”, συμβουλεύει και ο αποχωρών υπέρ του Άντι Μπέρναμ πρωθυπουργός, Κιρ Στάρμερ, συνηγορώντας υπέρ του μποϊκοτάζ διά της γελοιοποιήσεως. Ο ηγέτης των κεντρώων Φιλελεύθερων Δημοκρατών, Εντ Ντέιβι, υπερθεμάτισε: “Δεν μπορώ να στηρίξω φαντασιόπληκτους χαρακτήρες με γελοία προεκλογικά προγράμματα, για αυτό και στηρίζω τον Κόμη Τενεκεδόφατσα”.
Είναι πάντως αμφίβολο κατά πόσον ο Φάρατζ, ο οποίος έχει επίσης τη στήριξη του διεθνούς τραμπισμού, είναι ποτέ δυνατόν να περιθωριοποιηθεί, όταν η πολιτική του άνοδος έχει στηριχθεί σε βαθιά ριζωμένη κοινωνική δυσαρέσκεια και κόπωση από την καθιερωμένη πολιτική, σε ένα τοπίο στρατηγικού αδιεξόδου για τη Βρετανία.
