Η Κίνα έθεσε τη Δευτέρα στη μαύρη λίστα τέσσερα ιαπωνικά κυβερνητικά ερευνητικά ινστιτούτα στον τομέα της άμυνας και επέβαλε αυστηρότερους περιορισμούς στις εξαγωγές προς δεκάδες ακόμη ιαπωνικούς φορείς, κλιμακώνοντας μια πολύμηνη εκστρατεία περιορισμού της πρόσβασης του Τόκιο σε αγαθά διπλής χρήσης, συμπεριλαμβανομένων των σπάνιων γαιών.
Το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου πρόσθεσε 20 φορείς, μεταξύ των οποίων το Εθνικό Ινστιτούτο Αμυντικών Μελετών της Ιαπωνίας και ερευνητικά κέντρα για χερσαία, ναυτικά και αεροπορικά οπλικά συστήματα, στον κατάλογο ελέγχου εξαγωγών. Στη λίστα συμπεριλήφθηκαν επίσης αρκετές μονάδες των Mitsubishi Electric και Mitsubishi Heavy Industries.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, απαγορεύεται τόσο στους εγχώριους εξαγωγείς όσο και σε ξένους οργανισμούς ή ιδιώτες να μεταβιβάζουν στα συγκεκριμένα ιδρύματα και εταιρείες αγαθά διπλής χρήσης κινεζικής προέλευσης, ενώ οποιαδήποτε σχετική δραστηριότητα βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη πρέπει να διακοπεί άμεσα.
Παράλληλα, η Κίνα πρόσθεσε ακόμη 20 φορείς σε κατάλογο αυξημένης επιτήρησης, μεταξύ των οποίων η Mitsui E&S Co., η κατασκευάστρια drones Terra Drone Corporation, εταιρείες επεξεργασίας πυρηνικών καυσίμων και αρκετές μονάδες της OKI Electric Industry. Οι νέοι περιορισμοί τίθενται σε ισχύ άμεσα, σύμφωνα με το CNBC.
Το υπουργείο ανέφερε ότι οι φορείς που περιλαμβάνονται στον κατάλογο επιτήρησης θα υπόκεινται σε αυστηρότερους ελέγχους ως προς τον τελικό χρήστη και την τελική χρήση των προϊόντων, ενώ δεν θα εγκρίνεται καμία εξαγωγή που αφορά ιαπωνικούς στρατιωτικούς χρήστες, στρατιωτικές εφαρμογές ή οποιαδήποτε χρήση που θα μπορούσε να ενισχύσει τις αμυντικές δυνατότητες της Ιαπωνίας.
Εκστρατεία πίεσης
Τα νέα μέτρα αποτελούν την τελευταία κλιμάκωση μιας εκστρατείας που ξεκίνησε τον Ιανουάριο, όταν το Πεκίνο απαγόρευσε τις εξαγωγές προς την Ιαπωνία αγαθών διπλής χρήσης, μεταξύ των οποίων σπάνιες γαίες, μόνιμοι μαγνήτες και άλλα κρίσιμα ορυκτά που είναι απαραίτητα για τις αμυντικές τεχνολογίες.
Τον Φεβρουάριο, η Κίνα είχε ήδη εντάξει 20 φορείς, μεταξύ των οποίων θυγατρικές των Mitsubishi Heavy Industries, IHI Corp. και Kawasaki Heavy Industries, στον κατάλογο ελέγχου εξαγωγών, ενώ άλλες 20 εταιρείες, όπως οι Subaru Corp., TDK Corp. και FUJI Aerospace Technology, είχαν προστεθεί στον κατάλογο αυξημένης επιτήρησης.
Το Πεκίνο έχει εντείνει τις πιέσεις προς το Τόκιο μετά τις δηλώσεις της πρωθυπουργού της Ιαπωνίας, Σανάε Τακαΐτσι τον περασμένο Νοέμβριο, σύμφωνα με τις οποίες μια υποθετική κινεζική επίθεση κατά της Ταϊβάν θα μπορούσε να προκαλέσει στρατιωτική αντίδραση της Ιαπωνίας. Οι δηλώσεις αυτές είχαν προκαλέσει έντονη αντίδραση από την Κίνα.
Σε ανακοίνωση που εξέδωσε τη Δευτέρα, εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εμπορίου υποστήριξε ότι η Ιαπωνία δεν έχει δείξει καμία μεταμέλεια μετά τις κυρώσεις του Φεβρουαρίου και αντίθετα “επιτάχυνε” την πορεία της προς αυτό που το Πεκίνο χαρακτηρίζει ως “νέου τύπου μιλιταρισμό”, μεταξύ άλλων μέσω της ανάπτυξης επιθετικών οπλικών συστημάτων και της εκτόξευσης πυραύλων εκτός των συνόρων της.
Το Πεκίνο κάλεσε την Ιαπωνία “να εγκαταλείψει τη λανθασμένη πορεία”, επιμένοντας παράλληλα ότι τα μέτρα δεν θα επηρεάσουν τις φυσιολογικές διμερείς οικονομικές και εμπορικές σχέσεις και ότι “οι ιαπωνικές επιχειρήσεις που συμμορφώνονται με τον νόμο δεν έχουν λόγο να ανησυχούν”.
Το διαπραγματευτικό όπλο της Κίνας
Οι αγορές αντέδρασαν μεικτά μετά την ανακοίνωση. Η μετοχή της Mitsubishi Electric υποχώρησε περίπου κατά 1,4%, ενώ της Howa Machinery, μίας από τις 20 εταιρείες που τέθηκαν υπό αυξημένη επιτήρηση, κατέγραψε απώλειες περίπου 4,6%. Αντίθετα, οι μετοχές της Mitsubishi Heavy Industries και της Terra Drone Corp. ενισχύθηκαν κατά 4,9% και 1,7%, αντίστοιχα.
Η Κίνα επιδιώκει να αξιοποιήσει την κυριαρχία της στις αλυσίδες εφοδιασμού κρίσιμων ορυκτών ως εργαλείο αποτροπής, ασκώντας πίεση σε χώρες των οποίων τις πολιτικές επιλογές δεν εγκρίνει, χωρίς να καταφεύγει στη χρήση στρατιωτικής ισχύος, ανέφερε σε έκθεσή της τον Ιανουάριο η Γκρέισελιν Μπάσκαραν, διευθύντρια του προγράμματος ασφάλειας κρίσιμων ορυκτών στο Center for Strategic & International Studies (CSIS). Όπως σημείωσε, οι χώρες που έχουν εκφράσει στήριξη προς την Ταϊβάν παραμένουν ιδιαίτερα ευάλωτες.
Η Ιαπωνία έχει επενδύσει από το 2010 στην ανάπτυξη εγχώριας δυναμικότητας διύλισης και επεξεργασίας σπάνιων γαιών, προκειμένου να μειώσει την εξάρτησή της από την Κίνα. Ωστόσο, εξακολουθεί να είναι στενά συνδεδεμένη με αλυσίδες εφοδιασμού που βασίζονται στην Κίνα και το Βιετνάμ, από την εξόρυξη έως την παραγωγή μόνιμων μαγνητών.
