Η Ρωσία υπέγραψε την Πέμπτη συμφωνία με το Καζακστάν για την κατασκευή του πρώτου πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής στη μεγαλύτερη χώρα της Κεντρικής Ασίας, με κόστος περίπου 16,5 δισ. δολάρια, το οποίο θα καλυφθεί εν μέρει μέσω μεγάλου ρωσικού εξαγωγικού δανείου.
Το Καζακστάν, ο μεγαλύτερος παραγωγός ουρανίου στον κόσμο και χώρα που υπέστη τις συνέπειες των σοβιετικών πυρηνικών δοκιμών, συζητά το ενδεχόμενο χρήσης πυρηνικής ενέργειας εδώ και τουλάχιστον δύο δεκαετίες.
Δημοψήφισμα το 2024 κατέληξε υπέρ της κατασκευής πυρηνικού σταθμού και όρισε ως τοποθεσία το χωριό Ουλκέν, στις όχθες της λίμνης Μπαλκάς, στα νοτιοανατολικά της χώρας.
“Η συμφωνία που υπογράφηκε σήμερα για την κατασκευή του πυρηνικού σταθμού του Μπαλκάς έχει σημαντικό ρόλο”, δήλωσε ο πρόεδρος του Καζακστάν, Κασίμ-Ζομάρτ Τοκάγιεφ, πριν ευχαριστήσει τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος βρισκόταν στην Αστάνα για συνομιλίες, για τη στήριξή του, όπως μεταδίδει το Reuters.
“Η λειτουργία του σταθμού θα συμβάλει σημαντικά στην ενεργειακή τροφοδοσία της οικονομίας του Καζακστάν”, δήλωσε ο Πούτιν.
Οι δύο πλευρές υπέγραψαν επίσης συμφωνία για την παροχή ρωσικής εξαγωγικής πίστωσης με σκοπό τη χρηματοδότηση της κατασκευής του έργου.
Η πυρηνική πορεία του Καζακστάν
Η ρωσική κρατική πυρηνική εταιρεία Rosatom εξασφάλισε τον ηγετικό ρόλο στην κατασκευή του σταθμού, επικρατώντας της China National Nuclear Corporation (CNNC), της γαλλικής EDF και της Korea Hydro & Nuclear Power, σύμφωνα με την υπηρεσία ατομικής ενέργειας του Καζακστάν.
Ο επικεφαλής της υπηρεσίας ατομικής ενέργειας του Καζακστάν, Αλμασαντάμ Σατκαλίγιεφ, δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι το κόστος του σταθμού -με δύο αντιδραστήρες VVER-1200 III+- θα ανέλθει περίπου στα 16,5 δισ. δολάρια, συμπεριλαμβανομένων περίπου 2 δισ. για ασφάλεια και υποδομές.
Η κατασκευή θα ξεκινήσει το 2027 και ο πρώτος αντιδραστήρας θα τεθεί σε λειτουργία στις αρχές του 2034, σύμφωνα με τον Σατκαλίγιεφ.
Το Καζακστάν υπήρξε τόπος εκατοντάδων σοβιετικών πυρηνικών δοκιμών, οι οποίες κατέστησαν μεγάλες εκτάσεις γης ακατοίκητες, προκάλεσαν πολλές ασθένειες στους κατοίκους των γύρω περιοχών και άφησαν πολλούς πολίτες καχύποπτους απέναντι σε οτιδήποτε σχετίζεται με την πυρηνική ενέργεια.
Ωστόσο, η χώρα χρειάζεται ενέργεια. Παρά τα σημαντικά αποθέματα φυσικού αερίου, το κράτος της Κεντρικής Ασίας με πληθυσμό 20 εκατομμυρίων βασίζεται κυρίως σε μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα, συμπληρωμένες από υδροηλεκτρικά έργα και έναν αναπτυσσόμενο τομέα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Το Καζακστάν ήδη εισάγει ηλεκτρική ενέργεια, κυρίως από τη Ρωσία, καθώς οι εγχώριες μονάδες παραγωγής — πολλές από τις οποίες είναι παλαιές — δυσκολεύονται να καλύψουν τη ζήτηση.
