Οι τιμές των κατοικιών ανεβαίνουν, έχουν ήδη ανακτήσει τα επίπεδα του 2011 και προσεγγίζουν πλέον το «ιστορικό υψηλό» του 2007, καλύπτοντας πολύ μεγάλο μέρος των απωλειών που καταγράφηκαν κατά τη διάρκεια της μνημονιακής περιόδου.
Ανοδικά κινούνται και οι επενδύσεις στα ακίνητα -παρά την εκτόξευση στο κόστος χρήματος αλλά και στις τιμές των οικοδομικών υλικών-, με τη διαφορά όμως ότι οι επιδόσεις δεν είναι ανάλογες.
Το 2022 οι επενδύσεις περιορίστηκαν στα 3,4 δισ. ευρώ αντιπροσωπεύοντας το 12% του συνόλου των επενδύσεων της προηγούμενης χρονιάς, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής. Το 2007 -έτος ιστορικού υψηλού όχι μόνο σε επίπεδο τιμών, αλλά και σε επίπεδο επενδύσεων- οι επενδύσεις στις κατοικίες ανέρχονταν στα 25,2 δισ. ευρώ και αντιπροσώπευαν πάνω από το 41,5% του συνολικού ύψους των επενδύσεων.
Έτσι, προς το παρόν τουλάχιστον, το ράλι των τιμών στα ακίνητα φαίνεται να τροφοδοτείται από την περιορισμένη προσφορά νέων ακινήτων, αλλά και από την αύξηση στις τιμές των οικοδομικών υλικών που «σπρώχνει» τις τιμές προς τα πάνω. Μένει πλέον να φανεί κατά πόσο η αύξηση στο κόστος του χρήματος (που σημαίνει και σταδιακό περιορισμό των νέων δανειοδοτήσεων) θα ανακόψει (και πότε) την ανατιμητική πορεία των ακινήτων.
Πρώτο τρίμηνο
Οι αυξήσεις που καταγράφηκαν στο πρώτο τρίμηνο σε όλες τις κατηγορίες ακινήτων ήταν οι μεγαλύτερες των τελευταίων ετών. Ο κεντρικός δείκτης για το σύνολο της χώρας διαμορφώθηκε στο 14,5%. Στα παλαιά ακίνητα, ηλικίας άνω των 5 ετών, το ποσοστό της αύξησης έφτασε στο 15,6%, ενώ στα νεόδμητα διαμορφώθηκε στο 12,8%. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των τιμών των διαμερισμάτων διαμορφώθηκε σε 16,5% στην Αθήνα, 16,1% στη Θεσσαλονίκη, 13,1% στις άλλες μεγάλες πόλεις και 10,6% στις λοιπές περιοχές της χώρας. Αναλυτικά:
- Στο α’ τρίμηνο του 2023 οι τιμές των διαμερισμάτων (σε ονομαστικούς όρους) ήταν κατά μέσο όρο αυξημένες κατά 14,5% σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2022. Για το 2022 οι τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν με μέσο ετήσιο ρυθμό 11,7% (αναθεωρημένα στοιχεία), έναντι αύξησης 7,6% το 2021.
- Η αύξηση των τιμών το α’ τρίμηνο του 2023 σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2022 ήταν 12,8% για τα νέα διαμερίσματα, δηλαδή ηλικίας έως 5 ετών, και 15,6% για τα παλαιά, δηλαδή ηλικίας άνω των 5 ετών. Με βάση τα αναθεωρημένα στοιχεία, για το 2022, ο μέσος ετήσιος ρυθμός αύξησης των τιμών για τα νέα διαμερίσματα ήταν 12,2%, έναντι αύξησης 8,2% το 2021, ενώ ο μέσος ετήσιος ρυθμός αύξησης για τα παλαιά διαμερίσματα ήταν 11,3% το 2022, έναντι αύξησης 7,2% το 2021.
- Η αύξηση των τιμών των διαμερισμάτων το α’ τρίμηνο του 2023 σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2022 ήταν 16,5% στην Αθήνα, 16,1% στη Θεσσαλονίκη, 13,1% στις άλλες μεγάλες πόλεις και 10,6% στις λοιπές περιοχές της χώρας. Για το σύνολο του 2022, η αύξηση των τιμών στις ίδιες περιοχές σε σχέση με το 2021 ήταν 13,7%, 12,5%, 10,6% και 7,9% αντίστοιχα (αναθεωρημένα στοιχεία).
- Για το σύνολο των αστικών περιοχών της χώρας, το α’ τρίμηνο του 2023 οι τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν σε σύγκριση με το α’ τρίμηνο του 2022 κατά 14,7%, ενώ για το 2022 η μέση ετήσια αύξηση διαμορφώθηκε στο 12,1%.
Εξέλιξη επενδύσεων
Σε επίπεδο επενδύσεων στον χώρο των κατοικιών η απόσταση που μας χωρίζει από τα ρεκόρ της «χρυσής περιόδου» του 2006 και του 2007 παραμένει ακόμη τεράστια. Το 2022 έκλεισε με επενδύσεις 3,39 δισ. ευρώ στις κατοικίες, ποσό που αντιπροσωπεύει το 11,9% των συνολικών επενδύσεων. Η αύξηση σε σχέση με το χαμηλό του 2017, όταν οι επενδύσεις περιορίστηκαν στο 1,1 δισ. ευρώ, είναι πολύ μεγάλη. Ωστόσο, αυτά τα ποσά που καταγράφονται τώρα σε ετήσια βάση δεν έχουν καμία σχέση με τις επιδόσεις τις περιόδου 2004-2007, όταν οι επενδύσεις στις κατοικίες ξεπερνούσαν τα 20 δισ. ευρώ ετησίως, φτάνοντας να αντιστοιχούν ακόμη και στο 40% των συνολικών ετήσιων επενδύσεων της χώρας.
Μετά τις μεταβολές του 1ου τριμήνου, ο δείκτης των τιμών ακινήτων έχει επιστρέψει στα επίπεδα που ήταν το 2011. Ο συνολικός δείκτης έχει φτάσει πλέον στις 88 μονάδες και πλέον υπολείπεται ένα 12% από το ιστορικό υψηλό της προηγούμενης 15ετίας. Αντίστοιχη είναι η εικόνα και για τις τιμές των νεόδμητων ακινήτων (σ.σ.: με τον δείκτη στις 91,3 μονάδες, βρίσκονται πολύ πιο κοντά στα ιστορικά υψηλά του 2007), αλλά και για τα παλαιά ακίνητα ηλικίας άνω των 5 ετών, με τον δείκτη να διαμορφώνεται στις 85,8 μονάδες.