Ένα νέο παράδοξο παρατηρείται σήμερα στην παγκόσμια οικονομία, εξαιτίας των πολέμων. Δεν υπάρχει πια η ίδια τιμή σε προϊόντα που είχαν την ίδια αξία παντού στον κόσμο, όπως είναι το πετρέλαιο, ο χρυσός και το ασήμι ή ακόμη και τα κρυπτονομίσματα ή τα μικροτσίπ.
Για παράδειγμα, η αξία ενός βαρελιού πετρέλαιο ήταν η ίδια παντού, ενώ σήμερα έχει διαφορετική τιμή στις ΗΠΑ, στην Ευρώπη και στη Ρωσία. Η διαφορά τιμής είναι τεράστια, κυμαίνεται σύμφωνα με τους Financial Times από 97 δολάρια μέχρι 147 δολάρια ανά βαρέλι.
Στην τιμή του χρυσού η άλλων μετάλλων οι διαφορές είναι μικρότερες και συνήθως προσωρινές. Αλλά έχουν πυκνώσει οι περιπτώσεις διαφορετικών τιμών σε σχέση με το παρελθόν.
Και ενώ οι διαφορές στις τιμές διορθώνονται γρήγορα στις χρηματιστηριακές συναλλαγές, παραμένουν και μεγεθύνονται όταν απαιτείται “φυσική παράδοση” του προιόντος, όπως γίνεται συνήθως στο πετρέλαιο.
Η αιτία είναι ότι έχουν διαταραχτεί οι οδοί μεταφοράς αλλά και οι παραγωγικές δυνατότητες διαφόρων χωρών – παραγωγών. Για παράδειγμα, το πετρέλαιο στο Τέξας είναι πολύ φθηνότερο από ότι κοστίζει στην Ευρώπη, αφού παράγεται και πωλείται τοπικά, στις ΗΠΑ, χωρίς να χρειάζεται θαλάσσιες μεταφορές όπως συμβαίνει στην Ευρώπη. Το ίδιο και το φυσικό αέριο. Η Ευρώπη δεν παίρνει πια φθηνό φυσικό αέριο από τη Ρωσία, ούτε υγροποιημένο φυσικό αέριο από το Κατάρ, λόγω των πολέμων. Ότι εισάγεται κοστίζει περισσότερο διότι τα ναύλα των ειδικών πλοίων που το μεταφέρουν έχουν ανέβει πολύ λόγω των πολέμων. Η τιμή για την Ευρώπη επηρεάζεται πολύ και από τη μειωμένη δυνατότητα παραγωγής των βομβαρδισμένων εγκαταστάσεων υγροποίησης του φυσικού αερίου του Κατάρ και των σημείων φόρτωσης όλων των καυσίμων από τον Κόλπο.
Παρόμοιες αποκλίσεις παρατηρούνται σε μέταλλα όπως ο χαλκός και το νικέλιο. Στην τεχνολογία, το κόστος υπολογιστικής ισχύος για εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης ή προηγμένων μικροεπεξεργαστών μπορεί να διαφέρει έντονα μεταξύ Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών, το ίδιο και οι τιμές των κρυπτονομισμάτων.
Αυτή η “παγκόσμια πρωτοτυπία” επηρεάζει τις πραγματικές οικονομίες μέσω του πληθωρισμού. Κάποιες περιοχές αναπτύσσουν ταχύτερα πληθωρισμό από άλλες που έχουν χαμηλότερο κόστος και αυτό επηρεάζει στη συνέχεια και την ισχύ των οικονομιών που θα αποτυπωθεί στα επιτόκια και στα νομίσματα τους.
Τα εμπόδια λοιπόν στο διεθνές εμπόριο, η διακοπή της παραγωγής στις εμπόλεμες ζώνες, η διακοπή ή η αύξηση του κόστους στις μεταφορές, κυρίως στις θαλάσσιες, αλλάζουν την οικονομική πραγματικότητα σε διάφορες περιοχές και διαταράσσουν τις τις οικονομικές ισορροπίες μεταξύ τους.
Οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν νέες ευκαιρίες για traders και επενδυτές που εκμεταλλεύονται τις διαφορές τιμών μεταξύ αγορών, όμως οδηγούν σε μεγαλύτερες αποκλίσεις στον πληθωρισμό, στα επιτόκια και στις συναλλαγματικές ισοτιμίες.
Επειδή όμως ο κόσμος βρίσκει πάντα νέες ισορροπίες, υπάρχει η ελπίδα ότι οι γεωπολιτικές πιέσεις μπορεί να λειτουργήσουν ως κίνητρο για νέες τεχνολογικές καινοτομίες και για την αναδιάρθρωση των παγκόσμιων αλυσίδων παραγωγής.
