Η Ισπανία έχει αποφασίσει να διαρρήξει κάθε δεσμό με τις Ηνωμένες Πολιτείες και να προχωρήσει με την Τουρκία, επενδύοντας από κοινού στο αύριο των μαχητικών της αεροσκαφών. Μαδρίτη και Άγκυρα βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις για την από κοινού ανάπτυξη του τουρκικού μαχητικού ΚΑΑΝ, τη στιγμή που και η Ισπανία εγκαταλείπει το πρόγραμμα των F-35.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Οι κυβερνήσεις της Ισπανία και της Τουρκίας βρίσκονται σε αρχικό στάδιο διαπραγματεύσεων σχετικά με την πιθανή απόκτηση του μαχητικού αεροσκάφους πέμπτης γενιάς Kaan. Το θέμα μονοπωλεί τον τουρκικό τύπο με εκτενή δημοσιεύματα.
Όπως αποκαλύπτει η αγγλόφωνη έκδοση της Türkiye Today, οι συνομιλίες περιλαμβάνουν την προοπτική σημαντικής μεταφοράς τεχνολογίας, καθώς και ισπανικής βιομηχανικής συμμετοχής, σύμφωνα με πηγή της Turkish Aerospace Industries (TAI) που μίλησε στο ισπανικό μέσο ενημέρωσης El Espanol. Η πηγή από την TAI δήλωσε στην El Espanol ότι η εταιρεία έχει επίσημη γνώση ότι οι ισπανικές αεροπορικές και διαστημικές δυνάμεις έχουν «τη στρατηγική πρόθεση και την ανάγκη να αποκτήσουν μαχητικό αεροσκάφος πέμπτης γενιάς και συναφή drones».
Οι συνομιλίες σχετικά με πιθανή πώληση του Kaan στην Ισπανία βρίσκονται σε «πολύ αρχικό στάδιο», όπως παραδέχτηκε η πηγή, προσθέτοντας ότι επίσημες τεχνικές και πολιτικές συζητήσεις μεταξύ των κυβερνήσεων έχουν προγραμματιστεί αφού το πρόγραμμα Kaan ωριμάσει περαιτέρω.
Το Hurjet ως πρότυπο και «σκαλοπάτι»
Το υπό εξέταση μοντέλο απόκτησης αντικατοπτρίζει τη δομή της υπάρχουσας συμφωνίας της Ισπανίας για το Hurjet, με την ονομασία Saeta II στην Ισπανία, που περιλαμβάνει σημαντική μεταφορά τεχνολογίας και ισπανική βιομηχανική ενσωμάτωση. «Το Hurjet είναι μόνο το πρώτο βήμα και θα αποτελέσει το εκπαιδευτικό αεροσκάφος για το Kaan στην Ισπανία», όπως δήλωσε η πηγή της TAI στην El Espanol. Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο, οι ισπανικές εταιρείες θα μπορούσαν να «ενσωματώσουν τα δικά τους συστήματα στο Kaan, όπως κάνουν και στο Hurjet», ανέφερε η πηγή, μεταφέροντας ενδεχομένως ένα σημαντικό μερίδιο της κατασκευής και της ανάπτυξης σε ισπανικές εταιρείες. Αυτό θα έδινε στην Ισπανία ένα επίπεδο επιχειρησιακής κυριαρχίας επί της πλατφόρμας που στερούνται οι χώρες χρήστες του F-35.
Το 2027 ως κρίσιμο έτος
Η πηγή ανέφερε ότι το 2027 είναι ένα κρίσιμο έτος στη διαδικασία, με πιο ουσιαστικές συζητήσεις να αναμένονται σε κυβερνητικό επίπεδο καθώς θα προχωρά η ανάπτυξη του Kaan. Η TAI σχεδιάζει να ξεκινήσει τη δοκιμή μιας δεύτερης, πιο προηγμένης παρτίδας πρωτοτύπων φέτος, με εθνικό σύστημα πρόωσης ήδη εγκατεστημένο στη σχεδιαζόμενη σειρά πρωτοτύπων. Η παράδοση στην Τουρκική Πολεμική Αεροπορία έχει προγραμματιστεί προς το παρόν για το διάστημα από τα τέλη του 2028 έως τις αρχές του 2029, περίπου την ίδια περίοδο που η Ισπανία θα λάβει επίσης το πρώτο της αεροσκάφος Hurjet.
Το ενδιαφέρον της Ισπανίας επεκτείνεται επίσης σε συναφή συστήματα drone, με την πηγή της TAI να σημειώνει το ενδιαφέρον της Μαδρίτης για μη επανδρωμένες πλατφόρμες παράλληλα με την όποια απόκτηση μαχητικών.
Η El Espanol σημείωσε ότι το F-35, το μόνο δυτικό μαχητικό πέμπτης γενιάς που είναι διαθέσιμο επί του παρόντος, δεν προσφέρει μεταφορά τεχνολογίας σε εταίρους, εκτός από το Ισραήλ. Όλες οι άλλες χώρες χρήστες του F-35 δεν μπορούν να ενσωματώσουν τα δικά τους συστήματα στο αεροσκάφος, και η πλατφόρμα απαιτεί υπηρεσίες που μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να παρέχουν για πλήρη επιχειρησιακή ικανότητα. Σε ένα σενάριο διπλωματικών τριβών ή σε καιρό πολέμου, αυτή η εξάρτηση θα μπορούσε να καταστήσει τα αεροσκάφη μη λειτουργικά. Αντίθετα, το μοντέλο Kaan περιλαμβάνει ολοκληρωμένη μεταφορά τεχνολογίας, επιτρέποντας την ανεξάρτητη εθνική λειτουργία και την ενσωμάτωση εγχώριων συστημάτων, μια βασική προτεραιότητα της Ισπανίας.
Από το 2025
Όπως είχαμε από την πρώτη στιγμή γράψει εκτενώς στο enikos.gr, οι συζητήσεις συνάδουν με τα σχόλια που είχε κάνει τον Νοέμβριο του 2025 ο Διευθύνων Σύμβουλος της TAI, Mehmet Demiroglu, ο οποίος είχε δηλώσει στην El Espanol ότι «ως στενός εταίρος στους πολιτικούς, εμπορικούς και πολιτιστικούς τομείς, η Ισπανία είναι, φυσικά, μία από τις χώρες με τις οποίες μπορεί να εξεταστεί πιθανή συνεργασία», προσθέτοντας ότι «τελικά η απόφαση εναπόκειται στον Πρόεδρο Erdogan».
Ο Demiroglu είχε περιγράψει το Kaan ως «εξελικτικό άλμα» που ενσωματώνει τεχνολογία stealth, συγχώνευση αισθητήρων, υψηλή συνδεσιμότητα δικτύου, εσωτερικό χώρο αποθήκευσης όπλων και ικανότητα υπερηχητικής πτήσης.
Η Ινδονησία ήταν επίσημα η πρώτη χώρα εκτός της Τουρκίας που εξέφρασε ενδιαφέρον για το Kaan.
