Οι κίνδυνοι που απορρέουν από την τεχνητή νοημοσύνη (AI) και τις ανησυχίες για τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους βρίσκονται πλέον “πολύ ψηλά” στην ατζέντα των απειλών για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα της ευρωζώνης και απαιτούν την προσοχή των αρμόδιων φορέων χάραξης πολιτικής, προειδοποίησε τη Δευτέρα ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μπόρις Βούιτσιτς.
Η ΕΚΤ έχει επανειλημμένα επισημάνει ως βασικές εστίες ευπάθειας τόσο τις ανησυχίες για τη βιωσιμότητα του χρέους στις οικονομικά ασθενέστερες χώρες της ευρωζώνης όσο και τις υψηλές αποτιμήσεις των μετοχών που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη. Σύμφωνα με τον Βούιτσιτς, οι συγκεκριμένοι κίνδυνοι έχουν ενταθεί περαιτέρω κατά το τελευταίο έτος.
Όπως εξήγησε σε ομιλία του στη Φρανκφούρτη, ενώ αρχικά η τεχνητή νοημοσύνη αντιμετωπιζόταν κυρίως ως ζήτημα υπερβολικών αποτιμήσεων στις αγορές μετοχών, πλέον εξελίσσεται σε συστημικό κίνδυνο, με επιπτώσεις τόσο στις αγορές ομολόγων και μετοχών όσο και στην κυβερνοασφάλεια και την επιχειρησιακή ανθεκτικότητα των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.
“Ο κίνδυνος αναπροσαρμογής των αποτιμήσεων στις αγορές όχι μόνο δεν υποχωρεί, αλλά έχει ενισχυθεί περαιτέρω. Παράλληλα, οι κίνδυνοι που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη για τη συνολική σταθερότητα του συστήματος προέρχονται πλέον από ένα ευρύτερο φάσμα παραγόντων: την επέκταση της εξωτερικής χρηματοδότησης από τις αγορές μετοχών στις αγορές χρέους, τη συγκέντρωση των χρηματοδοτικών ανοιγμάτων, την επιταχυνόμενη υιοθέτηση της AI και τις πιθανές κυβερνοεπιθέσεις“, σημείωσε.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι πρωτοφανείς χρηματοδοτικές ανάγκες των μεγάλων αμερικανικών τεχνολογικών ομίλων, οι οποίες εκτιμάται ότι θα φθάσουν τα 5,5 τρισ. δολάρια έως το 2030. Το τεράστιο αυτό κόστος χρηματοδότησης ασκεί αυξητικές πιέσεις στις εκδόσεις μετοχών και χρέους, ενώ παράλληλα έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη αδιαφανών χρηματοδοτικών σχημάτων εκτός ισολογισμού, καθώς και κυκλικών χρηματοοικονομικών διευθετήσεων, επισήμανε ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ.
Την ίδια στιγμή, η αυξανόμενη αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί πρόσθετους λειτουργικούς κινδύνους για τις επιχειρήσεις και, ειδικότερα, για τον χρηματοπιστωτικό τομέα.
“Τα ολοένα πιο εξελιγμένα και αυτόνομα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης ενισχύουν την κλίμακα, την ταχύτητα και την πολυπλοκότητα των κυβερνοεπιθέσεων”, ανέφερε ο Βούιτσιτς, προσθέτοντας ότι οι επιθέσεις μέσω τεχνικών κοινωνικής μηχανικής (social engineering) γίνονται επίσης ολοένα πιο αποτελεσματικές.
Όπως προειδοποίησε, οι εξελίξεις αυτές ενδέχεται να μετατοπίσουν την ισορροπία υπέρ των επιτιθέμενων, καθώς τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα μπορεί να βρεθούν αντιμέτωπα με υψηλότερο κόστος και περισσότερους περιορισμούς στην αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης για την ενίσχυση της άμυνάς τους.
Ανησυχία και για τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους
Στο μέτωπο του δημόσιου χρέους, οι κίνδυνοι δεν είναι καινούργιοι, ωστόσο έχουν καταστεί πιο έντονοι, καθώς οι ανησυχίες για τη δημοσιονομική βιωσιμότητα έχουν ήδη οδηγήσει σε σημαντική αύξηση του μακροπρόθεσμου κόστους δανεισμού.
Η άνοδος των αποδόσεων των μακροπρόθεσμων ομολόγων, σε συνδυασμό με τις χαμηλές προοπτικές δυνητικής ανάπτυξης, ενδέχεται να επιβαρύνει περαιτέρω τις δημοσιονομικές θέσεις των κρατών και να αναζωπυρώσει τις ανησυχίες για τις χώρες με υψηλό δημόσιο χρέος, υπογράμμισε ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ.
Παράλληλα, όπως πρόσθεσε, οι τεράστιες χρηματοδοτικές ανάγκες που δημιουργεί η επενδυτική έκρηξη στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης εγείρουν ένα επιπλέον κρίσιμο ζήτημα: τον ενδεχόμενο ανταγωνισμό για την εξασφάλιση κεφαλαίων μεταξύ των δημόσιων και των ιδιωτικών δανειοληπτών.


