«Κουμπαράς» νέας γενιάς: Πού επενδύονται τα χρήματα και πότε μπορεί να «σπάσει» πριν από τα 18

Με στόχο τη δημιουργία κουλτούρας αποταμίευσης και επενδύσεων σε γονείς και παιδιά, τους πρώτους μήνες του 2027 θεσμοθετείται ειδικός επενδυτικός λογαριασμός τον οποίο θα μπορούν να ανοίξουν οι γονείς για τα βρέφη κατά τα πρώτα δύο έτη από τη γέννησή τους.

Δεδομένου ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία θα ξεκινήσει να εφαρμόζεται το 2027, τη δυνατότητα αυτή θα έχουν όσοι γονείς απέκτησαν παιδιά την περίοδο 2025 – 2026 υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχουν συμπληρώσει τα 2 έτη.

Tα βήματα για το άνοιγμα «λογαριασμού»

Ο λογαριασμός μπορεί να ανοίξει εφόσον ένας από τους δύο γονείς είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας ενώ δεν προϋποθέτει άλλα εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια. Ο συγκεκριμένος λογαριασμός θα προσφέρεται από τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρίες ή επιχειρήσεις παροχής επενδυτικών υπηρεσιών που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα.

Μάλιστα για να συμπεριληφθούν στο πρόγραμμα θα πρέπει να έχουν λάβει ειδική έγκριση (σε συνεργασία με την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και την Τράπεζα της Ελλάδος όπου απαιτείται) ότι πληρούνται οι απαραίτητοι όροι του προϊόντος. Κάθε τέκνο μπορεί να έχει έναν επενδυτικό λογαριασμό.

Τα ποσά του επενδυτικού λογαριασμού θα επενδύονται υποχρεωτικά σε αμοιβαία κεφάλαια, μετοχές, εταιρικά ομόλογα που διαπραγματεύονται στην οργανωμένη αγορά ή κρατικά ομόλογα. Οι επενδύσεις μπορούν να λαμβάνουν χώρα μόνο μέσω οργανωμένων αγορών της Ελλάδος και της Ε.Ε. (αποκλείονται τρίτες χώρες).

Τα επενδυτικά προϊόντα μπορούν να ποικίλουν ως προς το ρίσκο της απόδοσης που μπορεί να επιλέξει ο γονέας. Θα υπάρχει κοινό υπόδειγμα γνωστοποίησης, ενιαίος συνολικός δείκτης κόστους (Total Expense Ratio) και ενιαία μεθοδολογία υπολογισμού για όλους τους τύπους παρόχων, ώστε κάθε οικογένεια να συγκρίνει τα προϊόντα σε κοινή βάση. Ο γονέας θα έχει δυνατότητα δωρεάν μεταφοράς σε άλλα εγκεκριμένα επενδυτικά προϊόντα μεταξύ των παρόχων.

Πώς θα κατατίθενται τα ποσά

Η πολιτεία θα βάζει στο λογαριασμό ποσό ίσο με αυτό που καταθέτει κάθε χρόνο ο γονέας και μέχρι 1.200 ευρώ ετησίως, μέχρι το παιδί να συμπληρώσει τα 18 έτη. Επιπλέον το ποσό των 1.200 ευρώ θα αυξάνεται κατά 10% κάθε πενταετία δηλαδή στα 1.320 ευρώ για την περίοδο 2032 – 2036, 1.452 ευρώ για το διάστημα 2037 – 2041 και στα 1.597 ευρώ την περίοδο 2042-2044.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι το μέγιστο ποσό που μπορεί να εισφέρει ο γονέας ετησίως ανέρχεται σε έως 10.000 ευρώ, προκειμένου ο λογαριασμός να μη αποτελέσει «όχημα» απόκρυψης πλούτου. Ο ρυθμός καταβολής μπορεί να είναι μηνιαίος με πάγια εντολή (π.χ. 100 ευρώ τον μήνα) ή όποτε επιθυμεί ο γονέας. Σε περίπτωση που κάποιο έτος ο γονέας δεν καταβάλλει ποσό, ο λογαριασμός συνεχίζει κανονικά να είναι ενεργός και να τοκίζεται, απλώς δεν εισφέρει και το κράτος για το εν λόγω έτος. Τα ποσά της κρατικής συνεισφοράς θα πιστώνονται περιοδικά στους λογαριασμούς από το Υπουργείο Οικονομικών. Εκτός από το γονιό μπορεί να βάλουν ο παππούς, η γιαγιά, ο νονός ή η νονά, κ.α.

Μετά τη συμπλήρωση των 18 ετών το ποσό που έχει σωρευτεί μεταπίπτει σε τυπικό καταθετικό λογαριασμό στο όνομα του τέκνου.

Το εισόδημα που λαμβάνει τον τέκνο από αυτόν τον επενδυτικό λογαριασμό θα απαλλάσσεται του φόρου εισοδήματος (είτε αφορά φόρο τόκων 15% ή φόρο υπεραξίας μεταβίβασης κεφαλαίου ή φόρο μερισμάτων).

Πότε μπορεί να γίνει ανάληψη νωρίτερα

Ανάληψη μπορεί να γίνει μόνο όταν το τέκνο συμπληρώσει τα 18 έτη. Ωστόσο κατ’ εξαίρεση μπορεί να γίνει ανάληψη στις εξής περιπτώσεις :

* θανάτου γονέα ή θανάτου του τέκνου

* σοβαρών λόγων υγείας του τέκνου που χρήζουν χειρουργικής αντιμετώπισης όπως πιστοποιούνται από δημόσιο νοσοκομείο.

Στόχος είναι το πρώτα επενδυτικά προϊόντα να είναι διαθέσιμα από τις αρχές του 2027 ώστε να καλύψουν βρέφη έως 2 ετών (δηλαδή που γεννήθηκαν το 2025 ή 2026).

Παράδειγμα

Έστω γονέας βρέφους που γεννήθηκε το 2026 ανοίγει το 2027 επενδυτικό λογαριασμό και καταθέτει ποσό 1.200 ευρώ κατ’ έτος την χρονική περίοδο 2027 έως 2031, 1.320 ευρώ τα έτη 2032 έως 2036, 1.452 τα έτη 2037 έως 2041 και 1.597 ευρώ από το 2042 έως το 2044. Αντίστοιχα ποσά θα έχει καταβάλει και το Κράτος. Στο διάστημα των 18 ετών μέχρι την ενηλικίωση του παιδικού, θα έχουν κατατεθεί στον επενδυτικό λογαριασμό 49.304 ευρώ εκ των οποίων το 50% του ποσού δηλαδή 24.652 ευρώ θα έχει κατατεθεί από το κράτος. Επειδή όμως μιλάμε για επενδυτικό λογαριασμό, το τελικό ποσό εξαρτάται από την απόδοση που θα έχει. Δηλαδή αν η απόδοση είναι :

·        στο 3%, το ποσό που θα έχει σωρευτεί το 2044 και θα είναι διαθέσιμο στο παιδί θα ανέρχεται σε 64.109 ευρώ.

·        στο 5%, το ποσό που θα έχει σωρευτεί θα ανέρχεται σε 77.062 ευρώ, τη στιγμή μάλιστα που ο γονιός θα έχει καταβάλλει μόλις 24.652 ευρώ.

Οφέλη

Μέσω του συγκεκριμένου μέτρου, το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι:

(α) στηρίζονται εμπράκτως τα παιδιά και διασφαλίζονται οικονομικά για τα πρώτα βήματα της ενήλικης ζωής τους, είτε αφορά σπουδές, είτε έναρξη επαγγελματικής δραστηριότητας, είτε η δημιουργία οικογένειας,

(β) δημιουργείται στα παιδιά και στους γονείς κουλτούρα αποταμίευσης και επενδύσεων με προφανή οφέλη για τα οικονομικά κάθε οικογένειας,

(γ) καθώς τα χρήματα επενδύονται, δημιουργούνται προϋποθέσεις άντλησης επιπλέον κεφαλαίων από τις ελληνικές επιχειρήσεις τόσο μέσω των μετοχών που διαπραγματεύονται στην κεφαλαιαγορά αλλά και μέσω έκδοσης ομολογιών,

(δ) η εν λόγω ρύθμιση συνάδει με τη νέα Ευρωπαϊκή κατεύθυνση για την Ένωση Επενδύσεων και Αποταμιεύσεων (Savings and Investments Union-SIU), που ακριβώς έχει το στόχο ενίσχυσης των αποταμιεύσεων σε επενδυτικά προϊόντα που συμβάλλουν στην οικονομική ανάπτυξη.

Το δημοσιονομικό κόστος, υπό την υπόθεση ότι εντάσσονται το 1/3 των βρεφών που γεννούνται ετησίως (περίπου 23.000 βρέφη ετησίως και 56.000 κατά το πρώτο έτος εφαρμογής) εκτιμάται σε 55 εκατ. για το πρώτο έτος εφαρμογής, αυξανόμενο κατά περίπου 27 εκατ. ετησίως. Το κόστος αναμένεται να φτάσει περίπου το μισό δισ. ευρώ έως το 2040.