Αυτόματο επανυπολογισμό παλαιών οφειλών, διαγραφή του ποσού που υπερβαίνει τα νέα όρια τοκοφορίας και αυστηρότερες υποχρεώσεις για τράπεζες, funds και servicers φέρνει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Οι προτεινόμενες διατάξεις αγγίζουν τόσο το ύψος των απαιτήσεων όσο και τις ρυθμίσεις και τους πλειστηριασμούς, με στόχο να περιοριστούν οι υπερβολικές επιβαρύνσεις και να επιταχυνθούν οι συμφωνίες με τους δανειολήπτες.
Το σχέδιο νόμου βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση έως τις 22 Οκτωβρίου. Όπως δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η γενική γραμματέας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, Θεώνη Αλαμπάση, επιδίωξη είναι «λιγότερη αβεβαιότητα για τον οφειλέτη, περισσότερη ευθύνη για τον πιστωτή και ένα σύστημα ρύθμισης του ιδιωτικού χρέους που λειτουργεί με κανόνες και παράγει πραγματικές λύσεις».
Πλαφόν στο τριπλάσιο του κεφαλαίου – Στο διπλάσιο για αγρότες
Στον πυρήνα της παρέμβασης βρίσκεται η επιβολή ανώτατου ορίου τοκοφορίας για δάνεια κάθε είδους. Η απαίτηση δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το τριπλάσιο του ληφθέντος κεφαλαίου ή το διπλάσιο για οφειλές αγροτών.
Το όριο θα εφαρμόζεται αυτοδίκαια σε καταναλωτικά, στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια, ανεξάρτητα από το εάν η απαίτηση έχει μεταβιβαστεί, τιτλοποιηθεί ή περιέλθει σε διαχείριση από servicer.
Η παρέμβαση αφορά χιλιάδες δανειολήπτες με παλαιές οφειλές, ιδιαίτερα όσους έχουν συσσωρευμένα χρέη από αγροτικά, επιχειρηματικά ή στεγαστικά δάνεια. Τα όρια θα ισχύουν ακόμη και για δάνεια ή πιστώσεις που παραμένουν σε καθυστέρηση επί χρόνια ή δεκαετίες.
Από την έναρξη ισχύος του νόμου, η ανεξόφλητη απαίτηση δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το τριπλάσιο του κεφαλαίου κάθε δανείου ή πίστωσης ή του αθροίσματος των κεφαλαίων που έχουν ληφθεί από περισσότερα δάνεια ή πιστώσεις.
Για αλληλόχρεους λογαριασμούς, το όριο θα υπολογίζεται στο ποσό της οφειλής όπως είχε διαμορφωθεί κατά την τελευταία εκταμίευση. Στις παλαιές οφειλές αγροτών θα ισχύει αντιστοίχως το διπλάσιο.
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για αγροτικά δάνεια που χορηγήθηκαν πριν από το 1990: εφόσον δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για να προσδιοριστεί το αρχικό κεφάλαιο, η συνολική οφειλή δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το 150% του ποσού που είχε διαμορφωθεί στην τελευταία ρύθμιση πριν από το 1990.
Πώς μπορεί να μειωθεί μια απαίτηση κατά 200.000 ευρώ
Στην πράξη, ο οφειλέτης θα απαλλάσσεται από το ποσό που υπερβαίνει το προβλεπόμενο όριο. Πρόκειται συνήθως για τόκους υπερημερίας, κεφαλαιοποιημένους τόκους και άλλες χρεώσεις.
Για παράδειγμα, σε δάνειο αρχικού κεφαλαίου 100.000 ευρώ, το όριο διαμορφώνεται στις 300.000 ευρώ. Εάν η απαίτηση έχει φθάσει τις 500.000 ευρώ, τα επιπλέον 200.000 ευρώ δεν θα αποτελούν απαιτητό υπόλοιπο. Για αγρότες, το αντίστοιχο όριο περιορίζεται στις 200.000 ευρώ.
Στον επανυπολογισμό θα συνυπολογίζονται και οι πληρωμές που έχουν πραγματοποιηθεί. Εάν, στο ίδιο παράδειγμα, έχουν ήδη καταβληθεί 80.000 ευρώ, το υπόλοιπο δεν θα υπερβαίνει τις 220.000 ευρώ ή τις 120.000 ευρώ για αγρότες.
Επανυπολογισμός χωρίς αίτηση του δανειολήπτη
Τράπεζες, funds και εταιρείες διαχείρισης θα υποχρεωθούν να επανυπολογίσουν τις υφιστάμενες απαιτήσεις εντός έξι μηνών από την έναρξη ισχύος του νόμου.
Ο δανειολήπτης δεν θα χρειάζεται να υποβάλει αίτηση ή να ακολουθήσει κάποια διαδικασία. Η υποχρέωση θα ισχύει ανεξάρτητα από το εάν:
- Το δάνειο παραμένει στην τράπεζα που το χορήγησε.
- Η αρχική τράπεζα έχει κλείσει ή βρίσκεται υπό εκκαθάριση.
- Η απαίτηση έχει μεταβιβαστεί σε διάδοχη τράπεζα, έχει τιτλοποιηθεί ή τελεί υπό διαχείριση από servicer.
Οι πιστωτές θα πρέπει να αποτυπώνουν το νέο υπόλοιπο στις λογιστικές και πληροφοριακές τους καταστάσεις. Θα λαμβάνονται υπόψη οι καταβολές του οφειλέτη, των εγγυητών ή τρίτων, χωρίς όμως να προβλέπεται επιστροφή ποσών που έχουν ήδη πληρωθεί.
Νέοι κανόνες για κατασχέσεις και πλειστηριασμούς
Ο επανυπολογισμός θα επηρεάζει και τις διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης. Κατάσχεση ή πλειστηριασμός θα μπορεί να συνεχιστεί μόνο για το ποσό που προκύπτει μετά την εφαρμογή των νέων ορίων.
Για εκκρεμείς πλειστηριασμούς, ο δικαιούχος ή ο διαχειριστής της απαίτησης θα υποχρεούται να γνωστοποιεί το αναπροσαρμοσμένο ποσό και να περιορίζει ανάλογα κάθε πράξη εκτέλεσης.
Ακόμη και εάν ο πλειστηριασμός πραγματοποιηθεί, η μείωση της απαίτησης θα περιορίζει τις απώλειες του οφειλέτη: σε αυτόν θα αποδίδεται το υπόλοιπο του τιμήματος εκποίησης που υπερκαλύπτει τις μειωμένες απαιτήσεις των πιστωτών.
Ρυθμίσεις με προθεσμίες και προκαταβολή έως 15%
Παράλληλα, το νομοσχέδιο εισάγει δεσμευτικούς κανόνες για τις διμερείς ρυθμίσεις με τους servicers.
«Οι νέοι κανόνες προβλέπουν συγκεκριμένο χρόνο για τη διμερή διαπραγμάτευση, πλαφόν 15% στην προκαταβολή και τεκμηριωμένες προτάσεις που προσαρμόζονται στην πραγματική οικονομική και περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη», τονίζει η κ. Αλαμπάση.
Όπως προσθέτει, «παράλληλα, προστατεύουν τον συνεπή οφειλέτη: όταν τηρεί τη ρύθμισή του, δεν μπορεί να βρίσκεται αντιμέτωπος με μέτρα. Και πριν από έναν πλειστηριασμό, ο πιστωτής θα πρέπει να έχει προηγουμένως καταθέσει πραγματική και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης».
Ειδικότερα, τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό, ο πιστωτής θα υποχρεούται να υποβάλει κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη πρόταση.
Η προκαταβολή για απευθείας διμερή ρύθμιση θα περιορίζεται στο 15% της οφειλής, έναντι πρακτικών που, κατά την κυβέρνηση, μπορούσαν να φθάνουν έως και το 50%. Θα υπάρχει δυνατότητα χαμηλότερου ποσοστού όταν τεκμηριώνονται οικονομική δυσχέρεια, κοινωνικά κριτήρια ή προβλήματα υγείας, διευκολύνοντας ιδίως οφειλέτες με περιορισμένη ρευστότητα.
Απάντηση σε τρεις μήνες, ολοκλήρωση σε έξι
Με την υποβολή αίτησης και πλήρους φακέλου από τον οφειλέτη, ο πιστωτής θα έχει προθεσμία τριών μηνών για να καταθέσει βιώσιμη και τεκμηριωμένη πρόταση ή αιτιολογημένη απόρριψη.
Ο οφειλέτης θα διαθέτει έναν μήνα για να απαντήσει, ενώ η διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρώνεται το αργότερο εντός έξι μηνών, ακόμη και όταν η οφειλή βρίσκεται σε στάδιο αναγκαστικής εκτέλεσης.
Η πρόταση του servicer θα πρέπει να παρουσιάζει τα εισοδηματικά και περιουσιακά δεδομένα στα οποία στηρίζεται και, όπου είναι εφικτό, να περιλαμβάνει δύο εναλλακτικές λύσεις.
Εάν παρέλθει η τρίμηνη προθεσμία χωρίς απάντηση, θα καταγράφεται αυτοδίκαια παράβαση, θα ενημερώνεται η Τράπεζα της Ελλάδος και θα αναστέλλονται ο εκτοκισμός και η κεφαλαιοποίηση τόκων μέχρι να δοθεί απάντηση.
Προστασία για όσους τηρούν τη ρύθμιση
Όσο ο δανειολήπτης τηρεί ενεργή ρύθμιση, θα απαγορεύονται από τον διαχειριστή της απαίτησης η καταγγελία της σύμβασης, τα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης και οι πλειστηριασμοί.
Σε περίπτωση παραβίασης:
- Οι σχετικές πράξεις θα είναι άκυρες.
- Στον οφειλέτη θα πιστώνεται ποσό ίσο με πέντε μηνιαίες δόσεις.
- Η ρύθμιση θα παρατείνεται για αντίστοιχο χρονικό διάστημα.
- Το πρόστιμο θα μπορεί να φθάνει έως τις 500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη.
Αναλυτική εικόνα της οφειλής εντός 45 ημερών
Ο οφειλέτης θα αποκτά επίσης δικαίωμα να ζητεί, χωρίς επιβάρυνση, πλήρη ανάλυση του χρέους του.
Τα στοιχεία θα περιλαμβάνουν τις συμβάσεις και τις τροποποιήσεις τους, το ιστορικό πληρωμών, τον υπολογισμό του επιτοκίου, το κεφάλαιο, τους τόκους, τις προμήθειες και κάθε άλλη χρέωση.
Η ενημέρωση θα πρέπει να παρέχεται εντός 45 ημερών. Διαφορετικά, θα αναστέλλεται ο εκτοκισμός μέχρι να απαντηθεί πλήρως το αίτημα.
Νέες υποχρεώσεις διαφάνειας για τους servicers
Για τις εταιρείες διαχείρισης προβλέπονται ετήσια δημοσιοποίηση οικονομικών στοιχείων, χαρτοφυλακίων, αποτελεσμάτων διαχείρισης και στοιχείων για τον χειρισμό παραπόνων, καθώς και υποβολή στρατηγικού σχεδίου με προβλέψεις ανακτήσεων και δείκτες απόδοσης.
Τα μέτρα αυτά προβλέπεται να αρχίσουν να εφαρμόζονται στις αρχές του 2027, τρεις μήνες μετά την ψήφιση του νέου νόμου.
Η τελική μορφή του πλαισίου θα καθοριστεί μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης και της νομοθετικής επεξεργασίας, πριν από την ψήφισή του στη Βουλή.
-
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. .
