Στις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης στον πληθωρισμό και στην ανάπτυξη της Ευρωζώνης εστίασε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), Κριστίν Λαγκάρντ, κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου που ακολούθησε τη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου όπου αποφασίστηκε η διατήρηση αμετάβλητων των τριών βασικών επιτοκίων.
Όπως ανέφερε η Λαγκάρντ, οι τιμές της ενέργειας συνεχίζουν να αυξάνονται, δημιουργώντας ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό και καθοδικούς κινδύνους για την οικονομική ανάπτυξη, ενώ η πλήρης επίδραση του ενεργειακού σοκ δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί στην οικονομία. Η αυξημένη ένταση δε και η διάρκεια των πιέσεων ενδέχεται να ενισχύσουν τις πληθωριστικές επιπτώσεις και να περιορίσουν περαιτέρω την ανάπτυξη.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ υπογράμμισε ότι η κεντρική τράπεζα παραμένει προσηλωμένη στον στόχο της σταθεροποίησης του πληθωρισμού στο 2% μεσοπρόθεσμα, ξεκαθαρίζοντας ότι οι επόμενες αποφάσεις για τα επιτόκια θα λαμβάνονται με βάση τα διαθέσιμα οικονομικά και χρηματοπιστωτικά στοιχεία, χωρίς προκαθορισμένη πορεία για τη νομισματική πολιτική.
Κατά τη συνέντευξη Τύπου, η Κριστίν Λαγκάρντ επανέλαβε για ακόμα μία φορά ότι η ΕΚΤ θα ακολουθήσει μια προσέγγιση εξαρτώμενη από τα δεδομένα, αξιολογώντας τις εξελίξεις σε κάθε συνεδρίαση ξεχωριστά. Όπως εξήγησε, οι αποφάσεις για τα επιτόκια θα βασίζονται στην εκτίμηση των προοπτικών του πληθωρισμού και των κινδύνων που τον περιβάλλουν, λαμβάνοντας υπόψη τα νέα οικονομικά και χρηματοπιστωτικά στοιχεία, τη δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού και την αποτελεσματικότητα με την οποία η νομισματική πολιτική επηρεάζει την οικονομία.
Η ίδια επισήμανε ότι οι υποκείμενες πληθωριστικές πιέσεις παραμένουν μέχρι στιγμής σε γενικές γραμμές σταθερές, ενώ δεν καταγράφεται ουσιαστική αντίδραση των μισθών στο ενεργειακό σοκ. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η μεγαλύτερη διάρκεια των αυξήσεων στις τιμές της ενέργειας ενδέχεται να οδηγήσει σε έμμεσες και δευτερογενείς επιπτώσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να μεταφερθούν σε ευρύτερο φάσμα τιμών.
Σημείωσε ακόμα ότι οι χρηματοδοτικές συνθήκες έχουν γίνει αυστηρότερες από την προηγούμενη συνεδρίαση, μια εξέλιξη που αναμένεται να επηρεάσει αρνητικά τόσο τον πληθωρισμό όσο και την οικονομική δραστηριότητα.
Στο 3,8% ο πληθωρισμός – Άλμα 18,9% στις τιμές της ενέργειας
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε η επικεφαλής της ΕΚΤ στην πορεία του πληθωρισμού, ο οποίος αυξήθηκε στο 3,8% τον Σεπτέμβριο, από το 3,2% τον Αύγουστο, ενισχύοντας τις ανησυχίες για τη διάρκεια των πληθωριστικών πιέσεων στην Ευρωζώνη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε η Κρ. Λαγκάρντ, ο πληθωρισμός της ενέργειας επιταχύνθηκε στο 18,9%, από 14,3% τον προηγούμενο μήνα, ενώ οι τιμές της βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης έφτασαν σε νέα υψηλά επίπεδα, εν μέρει εξαιτίας των αυξημένων περιθωρίων διύλισης.
Ωστόσο, ο πληθωρισμός χωρίς την ενέργεια διαμορφώθηκε στο 2,3%, από 2,1%, ενώ ο πληθωρισμός των τροφίμων αυξήθηκε στο 1,3%, από 1,1%. Στις υπηρεσίες, ο ρυθμός αύξησης των τιμών έφτασε στο 3,2%, από 3%, ενώ στα αγαθά υποχώρησε στο 1,1%, από 1,2%.
Η Λαγκάρντ ανέφερε ότι οι τιμές της ενέργειας έχουν κινηθεί πάνω από το βασικό σενάριο των προβλέψεων της ΕΚΤ του Σεπτεμβρίου, σε κάτι που εκτιμάται ότι θα διατηρήσει τον γενικό πληθωρισμό αισθητά πάνω από τον στόχο της κεντρικής τράπεζας τα επόμενα τρίμηνα, προτού η αποκλιμάκωση των ενεργειακών πιέσεων και η επίδραση των υψηλότερων επιτοκίων συμβάλουν στην επιστροφή του στο 2%.
Σε ό,τι αφορά τους μισθούς, τα στοιχεία δείχνουν σταδιακή επιβράδυνση. Η αύξηση της αμοιβής ανά εργαζόμενο διαμορφώθηκε στο 3,3% το δεύτερο τρίμηνο, από 3,6% το πρώτο, ενώ η βελτίωση της παραγωγικότητας συνέβαλε στον περιορισμό του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος.
Ανθεκτική η οικονομία, αλλά αυξάνονται οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη
Αναφερόμενη στην οικονομική δραστηριότητα, η πρόεδρος της ΕΚΤ σημείωσε ότι τα διαθέσιμα στοιχεία υποδεικνύουν συνέχιση της ανάπτυξης στην Ευρωζώνη κατά το τρίτο τρίμηνο του έτους.
Ο τομέας των υπηρεσιών ανέκαμψε μετά την εξασθένηση που είχε καταγραφεί στην αρχή της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, ενώ η μεταποίηση, οι ψηφιακές υπηρεσίες και οι εξαγωγές ενισχύονται από τις επιχειρηματικές επενδύσεις που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη.
Στήριξη στην οικονομική δραστηριότητα παρέχουν επίσης οι δημόσιες δαπάνες για υποδομές και άμυνα, οι οποίες αναμένεται να συνεχίσουν να συμβάλλουν στην ανάπτυξη το επόμενο διάστημα.
Ωστόσο, η νέα άνοδος των ενεργειακών τιμών έχει επιβαρύνει την καταναλωτική εμπιστοσύνη, ενώ το αυξημένο κόστος δανεισμού περιορίζει τις προοπτικές για κατανάλωση και επενδύσεις.
Η ΕΚΤ εκτιμά ότι η ανάκαμψη της εμπιστοσύνης και των πραγματικών εισοδημάτων, σε συνδυασμό με την αποκλιμάκωση των ενεργειακών τιμών και την ανθεκτικότητα της αγοράς εργασίας, θα μπορούσε να ενισχύσει την εγχώρια ζήτηση μεσοπρόθεσμα.
Στο επίκεντρο η Μέση Ανατολή και ο πόλεμος στην Ουκρανία
Σύμφωνα με την αξιολόγηση της ΕΚΤ, οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη παραμένουν καθοδικοί, ενώ για τον πληθωρισμό είναι ανοδικοί, επισήμανε η πρόεδρος της ΕΚΤ.
Όπως είπε, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και οι εξελίξεις στον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας εξακολουθούν να αποτελούν βασικές πηγές αβεβαιότητας. Ενδεχόμενες παρατεταμένες διαταραχές στην προσφορά ενέργειας θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε περαιτέρω αυξήσεις τιμών, πλήττοντας τα πραγματικά εισοδήματα και περιορίζοντας την κατανάλωση και τις επενδύσεις.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το ενδεχόμενο οι υψηλές ενεργειακές τιμές να μεταφερθούν σταδιακά στο κόστος παραγωγής, στα αγαθά και στις υπηρεσίες, ενισχύοντας τον πληθωρισμό πέρα από τις άμεσες επιπτώσεις της ενέργειας.
Παράλληλα, νέες εμπορικές εντάσεις μεταξύ μεγάλων οικονομιών θα μπορούσαν να διαταράξουν τις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες, να περιορίσουν τις εξαγωγές και να επιβαρύνουν περαιτέρω την οικονομική δραστηριότητα της Ευρωζώνης.
Από την άλλη πλευρά, η ΕΚΤ επισημαίνει ότι μια βιώσιμη επίλυση των γεωπολιτικών συγκρούσεων, η ταχύτερη προσαρμογή των επιχειρήσεων στις νέες συνθήκες και η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε καλύτερες αναπτυξιακές επιδόσεις από τις αναμενόμενες.
Αυστηρότερες οι χρηματοδοτικές συνθήκες
Από εκεί και πέρα, η Κρ. Λαγκάρντ επισήμανε ότι οι χρηματοδοτικές συνθήκες έχουν αυστηροποιηθεί από την προηγούμενη συνεδρίαση της ΕΚΤ, καθώς τα επιτόκια έχουν κινηθεί ανοδικά και οι χρηματιστηριακές τιμές έχουν υποχωρήσει.
Το κόστος χρηματοδότησης των επιχειρήσεων μέσω της αγοράς ομολόγων αυξήθηκε στο 4,1% τον Αύγουστο, από 4% τον Ιούλιο, ενώ τα τραπεζικά επιτόκια δανεισμού προς τις επιχειρήσεις παρέμειναν στο 3,8%.
Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των τραπεζικών δανείων προς τις επιχειρήσεις επιβραδύνθηκε στο 4,2% τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο, από 4,4% τον Ιούλιο. Παράλληλα, οι τράπεζες αυστηροποίησαν τα πιστωτικά κριτήρια για τις επιχειρηματικές χορηγήσεις το τρίτο τρίμηνο, επικαλούμενες τους αυξημένους οικονομικούς κινδύνους.
Ανοδικά κινήθηκαν και τα στεγαστικά επιτόκια, τα οποία διαμορφώθηκαν στο 3,6% τον Αύγουστο, από 3,5% τον Ιούλιο, ενώ η ζήτηση για στεγαστικά δάνεια μειώθηκε σημαντικά λόγω του υψηλότερου κόστους χρηματοδότησης.
Σύμφωνα με την Λαγκάρντ, οι εξελίξεις αυτές ενισχύουν την εκτίμηση ότι οι αυστηρότερες χρηματοδοτικές συνθήκες θα λειτουργήσουν περιοριστικά για την κατανάλωση και τις επενδύσεις, επηρεάζοντας τόσο την οικονομική ανάπτυξη όσο και τις πληθωριστικές πιέσεις.
