Συνάντηση με τον πρωθυπουργό της Πορτογαλίας, Λούις Μοντενέγκρο, στο Μέγαρο Μαξίμου είχε την Τετάρτη (22/7) ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Ο κύριος Μητσοτάκης ξεκίνησε τις κοινές δηλώσεις του μετά τη συνάντησή του με τον κύριο Μοντενέγκρο, εκφράζοντας ειλικρινή συλλυπητήρια στον πορτογαλικό λαό για τις απώλειες Πορτογάλων πολιτών και Βενεζουελάνων πορτογαλικής καταγωγής στους σεισμούς της Βενεζουέλας.
Στενότερη συνεργασία Ελλάδας και Πορτογαλίας σε άμυνα, οικονομία και πολιτική προστασία
Μπορεί Ελλάδα και Πορτογαλία να βρίσκονται στα δύο άκρα της Ευρώπης στη Μεσόγειο και στον Ατλαντικό αλλά οι χώρες έχουν πολλά περισσότερα που τις ενώνουν παρά που τις χωρίζουν ανέφερε ο πρωθυπουργός.
«Είμαστε δύο έθνη ναυτικά με ευρεία θαλάσσια παρουσία με μεγάλη διασπορά με παράδοση εξωστρέφειας. Είμαστε δύο κράτη όμως τα οποία συνδέονται και με κάτι ακόμα πιο βαθύ την κατοχύρωση της δημοκρατικής μας πορείας μετά την επώδυνη διπλή εμπειρία της δικτατορίας μέσω της ένταξής μας στην τότε Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα. Ήταν μια στρατηγική επιλογή την οποία έκαναν και οι δύο χώρες μας που κατάφερε να εδραιώσει το πολίτευμα, το κράτος δικαίου αλλά και τη σταθερότητα. Μια συμμετοχή που με την ταυτόχρονη ένταξη της Ισπανίας ενίσχυσε την μεσογειακή διάσταση του ευρωπαϊκού εγχειρήματος και ανέδειξε τον Ευρωπαϊκό Νότο ως έναν διακριτό πόλο με σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση κοινών ευρωπαϊκών πολιτικών.
Οι διμερείς μας σχέσεις, όπως είχαμε την ευκαιρία να διαπιστώσουμε και σήμερα, είναι πραγματικά άριστες και υπάρχουν ακόμα σημαντικά περιθώρια περαιτέρω ενίσχυσης και των οικονομικών και των εμπορικών μας σχέσεων. Όπως και δυνατότητες ενίσχυσης της συνεργασίας μας στην άμυνα και των συνεργειών στην αμυντική βιομηχανία, όπου η Πορτογαλία έχει κάνει πολύ σημαντικά βήματα προόδου. Είναι κάτι το οποίο επιβεβαίωσε και η πρόσφατη επίσκεψη του Έλληνα υπουργού Εθνικής Άμυνας στη Λισσαβόνα και στην Μπέζα και είναι πεδία στα οποία συμφωνήσαμε, εργαστούμε, καθώς η γεωπολιτική πραγματικότητα μας αναγκάζει να χτίσουμε μια πιο ισχυρή αμυντική βάση.
Και όπως έγινε, άλλωστε σαφές, και στην τελευταία σύνοδο του ΝΑΤΟ, η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει ένα πολύ μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης ως προς τη συλλογική της ασφάλεια. Κάτι το οποίο σημαίνει περισσότερες επενδύσεις, περισσότερη κοινή αμυντική παραγωγή, περισσότερη επιχειρησιακή ετοιμότητα. Και βέβαια, όπως είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ενεργοποίηση στην πράξη της Ρήτρας Αμοιβαίας Συνδρομής του Άρθρου 42-7 της Συνθήκης της Ένωσης.
Με τον Λουίς είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε και τα ζητήματα της πολιτικής προστασίας. Οι δύο χώρες μας βρίσκονται εδώ και χρόνια στην πρώτη γραμμή της κλιματικής κρίσης, η οποία πια πλήττει ολόκληρη την Ευρώπη, όχι μόνο τον Ευρωπαϊκό Νότο. Η Πορτογαλία δοκιμάστηκε και πέρυσι και σε ένα βαθμό και φέτος από μεγάλες δασικές πυρκαγιές και ακραία φαινόμενα, το βαρύ τίμημα των οποίων, δυστυχώς, οι Έλληνες γνωρίζουμε καλά», τόνισε ο Πρωθυπουργός.
Δεν μπορεί η Ευρώπη να κάνει περισσότερα με λιγότερα
«Σήμερα, αγαπητέ Λουίς, είναι η πρώτη πολύ δύσκολη μέρα με τον μέγιστο δείκτη ετοιμασίας ως προς την αντιμετώπιση ενδεχόμενων δασικών πυρκαγιών και θέλω για ακόμα μια φορά να εκφράσω τις ευχαριστίες μου για όλους όσοι βρίσκονται στο πεδίο, τους πυροσβέστες μας, τους άντρες και τις γυναίκες των ενόπλων δυνάμεων, τους εθελοντές μας, τα στελέχη της τοπικής αυτοδιοίκησης, που κάθε καλοκαίρι δίνουν αυτόν τον πολύ δύσκολο αγώνα απέναντι στις αστικές πυρκαγιές. Και γι’ αυτό κρίνουμε ότι, στον τομέα της πολιτικής προστασίας, η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη είναι τόσο σημαντική. Και η αλήθεια είναι ότι οποιαδήποτε χώρα, καμία χώρα όσο προετοιμασμένη και να είναι, δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνη της μια πρόκληση αυτής της κλίμακας.
Χρειάζεται, επομένως, να αναπτύξουμε από κοινού περισσότερες δυνατότητες πρόληψης, επιτήρησης, άμεσης απόκρισης. Πιστεύω πολύ στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό rescEU. Πέρυσι βρεθήκαμε να στηρίξουμε εμείς στην Πορτογαλία σε πολύ δύσκολες πυρκαγιές. Αύριο μπορεί εμείς να χρειαστούμε να ζητήσουμε τη βοήθειά σας. Και το γεγονός ότι μπορούμε και προχωράμε, για παράδειγμα, σε κοινές παραγγελίες νέων πυροσβεστικών αεροσκαφών, είναι μια απόδειξη του πώς η Ευρωπαϊκή Αλληλεγγύη μπορεί να δουλέψει στην πράξη στον τομέα της πολιτικής προστασίας», τόνισε στη συνέχεια ο Έλληνας πρωθυπουργός.
Πρόσθεσε δε: «Μιλήσαμε και για το μεταναστευτικό, όπου συμφωνούμε ότι η προστασία των εξωτερικών συνόρων πρέπει να συνδυάζεται με την καταπολέμηση των εγκληματικών δράσεων των δικτύων διακινητών, με μια αποτελεσματική πολιτική επιστροφών, αλλά και με νόμιμες οδούς που να καλύπτουν τις πραγματικές ανάγκες των κρατών μελών.
Και θέλω με την ευκαιρία αυτή να ευχαριστήσω την Πορτογαλία για την διαχρονική της συμβολή σε ευρωπαϊκές αποστολές προστασίας των κοινών συνόρων, καθώς και για τη συμπαράστασή σας στην Ελλάδα όλα αυτά τα χρόνια. Έχουμε καταφέρει να μειώσουμε σημαντικά τις ροές και αυτό και σε μεγάλο βαθμό χάρη στην συμμετοχή, στη σταθερή παρουσία της Frontex, την οποία και εσείς έχετε στελεχώσει.
Βεβαίως, μιλήσαμε και για τα κρίσιμα ζητήματα της ευρωπαϊκής ατζέντας. Έχουμε άλλωστε μπροστά μας πολύ σημαντικές αποφάσεις και πολύ δύσκολες διαπραγματεύσεις, ενώ βέβαια και η χώρα μας ετοιμάζεται για την ανάληψη της προεδρίας του συμβουλίου σε λιγότερο από έναν χρόνο για την ακρίβεια. Και φυσικά, κεντρική θέση στη συζήτησή μας είχαν οι κρίσιμες διαπραγματεύσεις για τον νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο.
Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η Ευρώπη σήμερα βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα», τόνισε ο Κυρ. Μητσοτάκης. «Καλείται ταυτόχρονα να ενισχύσει την άμυνά της, να επιταχύνει την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, να προστατεύσει τα εξωτερικά της σύνορα, αλλά βέβαια να διατηρήσει και να υπερασπιστεί την ανταγωνιστικότητά της. Όλες αυτές οι προκλήσεις απαιτούν ανάλογη χρηματοδότηση και δεν μπορούμε να πορευτούμε με έναν προϋπολογισμό ο οποίος ήταν σχεδιασμένος για τις ανάγκες του χθες. Χρειαζόμαστε μια τολμηρή προσέγγιση αντάξια των φιλοδοξιών μας με εργαλεία κατάλληλα για επενδύσεις σε ευρωπαϊκά δημόσια αγαθά, την άμυνα, την ενεργειακή ασφάλεια, τις κρίσιμες υποδομές.
Η θέση μας είναι απλή. Δεν μπορεί η Ευρώπη να κάνει περισσότερα με λιγότερα. Αν θέλουμε, λοιπόν, να ανταποκριθεί στις νέες απαιτήσεις, οφείλουμε να εξασφαλίσουμε και τα αναγκαία μέσα, διατηρώντας παράλληλα ισχυρούς, και νομίζω ότι σε αυτό η θέση μας είναι κοινή και αδιαπραγμάτευτη, τους πυλώνες της συνοχής και της κοινής αγροτικής πολιτικής.
Ενώ και η συζήτηση τους νέους πόρους πρέπει να αποχωρήσει πια με θάρρος και με τόλμη. Και θέλω να προσθέσω και εδώ κάτι. Αυτή η συζήτηση επικεντρώνεται συχνά αποκλειστικά στην καθαρή συνεισφορά ορισμένων κρατών μελών.
Παραγνωρίζει όμως αυτή η συζήτηση ότι οι ισχυρές οικονομίες της Ευρώπης είναι οι κατεξοχήν ωφελημένες οικονομίες από την κοινή αγορά, από την ενιαία αγορά. Και είναι επομένως δίκαιο αυτό να αποτυπώνεται και στις αποφάσεις για το κοινό ευρωπαϊκό προϋπολογισμό», ανέφερε ο πρωθυπουργός.
Ταυτόσημες θέσεις Ελλάδας – Πορτογαλίας για Μεταναστευτικό, Ευρωπροϋπολογισμό και την κρίση στα Στενά του Ορμούζ
Ο πρωθυπουργός πρόσθεσε: «Μιλήσαμε και για το μεταναστευτικό, όπου συμφωνούμε ότι η προστασία των εξωτερικών συνόρων πρέπει να συνδυάζεται με την καταπολέμηση των εγκληματικών δράσεων των δικτύων διακινητών, με μια αποτελεσματική πολιτική επιστροφών, αλλά και με νόμιμες οδούς που να καλύπτουν τις πραγματικές ανάγκες των κρατών μελών.
Και θέλω με την ευκαιρία αυτή να ευχαριστήσω την Πορτογαλία για την διαχρονική της συμβολή σε ευρωπαϊκές αποστολές προστασίας των κοινών συνόρων, καθώς και για τη συμπαράστασή σας στην Ελλάδα όλα αυτά τα χρόνια. Έχουμε καταφέρει να μειώσουμε σημαντικά τις ροές και αυτό και σε μεγάλο βαθμό χάρη στην συμμετοχή, στη σταθερή παρουσία της Frontex, την οποία και εσείς έχετε στελεχώσει.
Βεβαίως, μιλήσαμε και για τα κρίσιμα ζητήματα της ευρωπαϊκής ατζέντας. Έχουμε άλλωστε μπροστά μας πολύ σημαντικές αποφάσεις και πολύ δύσκολες διαπραγματεύσεις, ενώ βέβαια και η χώρα μας ετοιμάζεται για την ανάληψη της προεδρίας του συμβουλίου σε λιγότερο από έναν χρόνο για την ακρίβεια. Και φυσικά, κεντρική θέση στη συζήτησή μας είχαν οι κρίσιμες διαπραγματεύσεις για τον νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο.
Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η Ευρώπη σήμερα βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα».
«Καλείται ταυτόχρονα να ενισχύσει την άμυνά της, να επιταχύνει την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, να προστατεύσει τα εξωτερικά της σύνορα, αλλά βέβαια να διατηρήσει και να υπερασπιστεί την ανταγωνιστικότητά της. Όλες αυτές οι προκλήσεις απαιτούν ανάλογη χρηματοδότηση και δεν μπορούμε να πορευτούμε με έναν προϋπολογισμό ο οποίος ήταν σχεδιασμένος για τις ανάγκες του χθες. Χρειαζόμαστε μια τολμηρή προσέγγιση αντάξια των φιλοδοξιών μας με εργαλεία κατάλληλα για επενδύσεις σε ευρωπαϊκά δημόσια αγαθά, την άμυνα, την ενεργειακή ασφάλεια, τις κρίσιμες υποδομές.
Η θέση μας είναι απλή. Δεν μπορεί η Ευρώπη να κάνει περισσότερα με λιγότερα. Αν θέλουμε, λοιπόν, να ανταποκριθεί στις νέες απαιτήσεις, οφείλουμε να εξασφαλίσουμε και τα αναγκαία μέσα, διατηρώντας παράλληλα ισχυρούς, και νομίζω ότι σε αυτό η θέση μας είναι κοινή και αδιαπραγμάτευτη, τους πυλώνες της συνοχής και της κοινής αγροτικής πολιτικής.
Ενώ και η συζήτηση τους νέους πόρους πρέπει να αποχωρήσει πια με θάρρος και με τόλμη. Και θέλω να προσθέσω και εδώ κάτι. Αυτή η συζήτηση επικεντρώνεται συχνά αποκλειστικά στην καθαρή συνεισφορά ορισμένων κρατών μελών.
Παραγνωρίζει όμως αυτή η συζήτηση ότι οι ισχυρές οικονομίες της Ευρώπης είναι οι κατεξοχήν ωφελημένες οικονομίες από την κοινή αγορά, από την ενιαία αγορά. Και είναι επομένως δίκαιο αυτό να αποτυπώνεται και στις αποφάσεις για το κοινό ευρωπαϊκό προϋπολογισμό», ανέφερε ο πρωθυπουργός.
«Συζητήσαμε προφανώς και τις εξελίξεις στην Μέση Ανατολή, στην Νότια Ανατολική Μεσόγειο, στην Ουκρανία. Νομίζω ότι και οι δύο ανησυχούμε πολύ για την πρόσφατη έξαρση και την επαναφορά σε ένα κλίμα πολεμικών εχθροπραξιών στην περιοχή των στενών του Ορμούζ, κάτι το οποίο δυστυχώς φαίνεται να έχει αρνητικές επιπτώσεις ως προς τις τιμές του πετρελαίου και αναπόφευκτα μπορεί να οδηγήσει σε νέες πληθωριστικές πιέσεις τις οικονομίες μας. Είμαστε ναυτικά κράτη. Για μας η ελευθερία της ναυσιπλοΐας και η ασφάλεια των θαλασσών αποτελούν στρατηγικές επιλογές.
Θα το ξαναπούμε, η επιβολή οποιωνδήποτε τελών διέλευσης στα στενά του Ορμούςζ δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Η Ελλάδα παραμένει παρούσα και υπερασπίζεται τις αρχές αυτές και μέσω της επιχείρησης ‘Ασπίδες’ στην Ερυθρά Θάλασσα.
Κλείνοντας, αγαπητέ Λουίς θέλω να συγχαρώ την Πορτογαλία για την εκλογή της στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών ως μη μόνιμο μέλος για τη διετία 2027-2028.
Με μεγάλη χαρά να σας προσφέρουμε την όποια εμπειρία μας από την δικιά μας παρουσία. Όπως ξέρετε, είμαστε μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας για την περίοδο 2025-2026 και είμαι βέβαιος ότι θα συνεχίσουμε αυτή τη συνεργασία για την ενίσχυση της διεθνούς νομιμότητας αλλά και της πολυμέρειας.
Οπότε να κλείσω καλωσορίζοντάς σε ακόμα μια φορά στην Αθήνα να σε ευχαριστήσω για την εξαιρετική συνεργασία.
Θέλω να πω ότι με τον Λουίς έχουμε πραγματικά ταυτόσημες απόψεις σε πάρα πολλά θέματα και έχουμε αναπτύξει και μια πολύ καλή προσωπική φιλία η οποία νομίζω ότι αντανακλά και τις εξαιρετικές σχέσεις μεταξύ των δύο λαών μας», κατέληξε ο πρωθυπουργός.
