Η αύξηση των επιτοκίων έρχεται τώρα. Τα νέα δάνεια για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις αναμένονται από το 2027. Στο μεταξύ, όποιος αναζητά χρηματοδότηση έως 250.000 ευρώ αντιμετωπίζει, κατά μέσο όρο, υψηλότερο επιτόκιο από όποιον δανείζεται πάνω από 1 εκατ. ευρώ. Αυτή είναι η αγορά στην οποία καλούνται να παρέμβουν τα νέα εργαλεία της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, με στόχο να κινητοποιήσουν έως 5 δισ. ευρώ.
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, τον Ιούλιο το μέσο επιτόκιο των νέων δανείων έως 250.000 ευρώ αυξήθηκε στο 5,07%. Στα δάνεια άνω του 1 εκατ. ευρώ υποχώρησε στο 4,14%. Η διαφορά φθάνει τις 0,93 ποσοστιαίες μονάδες. Πολύ απλά τα στοιχεία δείχνουν ότι η μικρότερη χρηματοδότηση κοστίζει περισσότερο.
Έκτοτε, το περιβάλλον έχει αλλάξει. Στις 10 Σεπτεμβρίου η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αύξησε τα βασικά της επιτόκια κατά 0,25 ποσοστιαίες μονάδες, ανεβάζοντας το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,50%. Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για τον Ιούλιο προηγούνται της απόφασης, επομένως δεν αποτυπώνουν ακόμη πώς αυτή επηρεάζει το κόστος των νέων επιχειρηματικών δανείων. Η αύξηση της ΕΚΤ δεν μεταφέρεται μηχανικά και στο ίδιο ύψος σε κάθε σύμβαση αλλά η η επίδραση εξαρτάται από την τιμολόγηση της τράπεζας και από το αν το δάνειο έχει σταθερό ή κυμαινόμενο επιτόκιο.
Δανειοδότηση και εγγυήσεις
Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις προβλέπονται πόροι 1,5 δισ. ευρώ μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας. Με τη συμμετοχή των εμπορικών τραπεζών, ο στόχος είναι να κινητοποιηθούν έως 5 δισ. ευρώ σε νέα δάνεια και επενδύσεις. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που έχει δημοσιοποιηθεί, 1,1 δισ. ευρώ θα κατευθυνθούν σε εργαλείο δανειοδότησης και 400 εκατ. ευρώ σε εργαλείο εγγυοδοσίας. Τα δύο εργαλεία επιχειρούν να αντιμετωπίσουν διαφορετικά εμπόδια. Η συγχρηματοδότηση μπορεί να περιορίσει το κόστος του δανείου. Η εγγύηση καλύπτει μέρος του κινδύνου που αναλαμβάνει η τράπεζα και μπορεί να διευκολύνει την έγκριση μιας αίτησης. Ο συνδυασμός τους αποκτά αξία κυρίως για τις επιχειρήσεις που χρειάζονται χρηματοδότηση αλλά δυσκολεύονται είτε λόγω επιτοκίου είτε λόγω των εξασφαλίσεων που τους ζητούνται.
Οι τελικοί όροι θα καθορίσουν βέβαια και το μέγεθος της παρέμβασης. Ποιο μέρος του δανείου θα χορηγείται με ευνοϊκότερους όρους, πώς θα τιμολογείται το τραπεζικό μέρος και ποιες επιχειρήσεις θα πληρούν τα κριτήρια.
Το στοίχημα για την Αναπτυξιακή Τράπεζα δεν είναι μόνο να κινητοποιήσει 5 δισ. ευρώ. Είναι να μειώσει το κόστος δανεισμού εκεί όπου σήμερα είναι υψηλότερο κυρίως στις μικρότερες χρηματοδοτήσεις.
