
Η επίσημη ονομασία τους είναι LAWS (Lethal Autonomous Weapon Sytems) δηλαδή Αυτόνομα Φονικά Οπλικά Συστήματα. Στην καθομιλούμενη τα αποκαλούν “μηχανές ή ρομπότ δολοφόνους”. Η εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) έχει αναβαθμίσει πλέον σε άλλο επίπεδο τα όπλα, που μπορούν να εντοπίζουν και να πλήττουν στόχους σε απίστευτες ταχύτητες και χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση και τα έχει αναγάγει σε κυρίαρχα εργαλεία πολέμου. Οι χώρες πρωτοπόροι της πολεμικής βιομηχανίας ΗΠΑ, Ρωσία, Ισραήλ, Κίνα επενδύουν σταθερά στην ανάπτυξή τους και τα χρησιμοποιούν συστηματικά.
Το Ισραήλ για παράδειγμα “εξουδετέρωσε” δεκάδες χιλιάδες στόχους στη Γάζα με ένα τέτοιο σύστημα, το οποίο μπορεί μέσα σε δευτερόλεπτα να εντοπίσει έναν ανθρώπινο στόχο και να τον πλήξει ανεξαρτήτως αν δίπλα του μπορεί να βρίσκονται αθώα πρόσωπα, συγγενικά ή άσχετα εντελώς με τον “στόχο”.
Την περασμένη εβδομάδα οι 128 χώρες που έχουν υπογράψει τη Σύμβαση του ΟΗΕ για Συγκεκριμένα Συμβατικά Όπλα (Convention on Certain Conventional Weapons – CCW) συζήτησαν για πέντε ημέρες στη Γενεύη, για το αν μπορεί να υπάρξει ένα περιοριστικό πλαίσιο για τη χρήση τέτοιων συστημάτων, ειδικά στο κομμάτι που αφορά την ενεργοποίησή τους χωρίς να απαιτείται ανθρώπινη έγκριση.
Στο πλαίσιο αυτής της Σύμβασης για παράδειγμα έχουν υπάρξει στο παρελθόν σημαντικά πρωτόκολλα/ προσθήκες για τον περιορισμό της χρήσης ναρκών κατά προσωπικού.
Παράταση δύο ετών
Η ιδέα για μια απαγόρευση των LAWS δεν φάνηκε να έχει από την αρχή την στήριξη των “πρωτοπόρων” του κλάδου. Αυτό που τελικά αποφασίστηκε είναι να υπάρξει μέσα στην επόμενη διετία μια διαδικασία εξέτασης του ζητήματος χωρίς δεσμευτικό πλαίσιο. Μη κυβερνητικές οργανώσεις όπως η “Stop Killer Robots” χαρακτήρισαν το αποτέλεσμα ως απογοητευτικό.
Η διάσκεψη ολοκληρώθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες του Σαββάτου, μετά από ώρες διαπραγματεύσεων που διήρκεσαν όλη τη νύχτα. Σχεδόν 100 χώρες εξέφρασαν την υποστήριξή τους στις διαπραγματεύσεις για μια νομικά δεσμευτική απαγόρευση πλήρως αυτόνομων, ελεγχόμενων από Tεχνητή Nοημοσύνη όπλων, ικανών να σκοτώνουν χωρίς να δίνει την τελική εντολή πλήγματος ο άνθρωπος.
Ωστόσο, οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες ως η μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη στον κόσμο και κορυφαία δύναμη στην ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης, αντιτάχθηκαν σε μια εντολή για μια τέτοια απαγόρευση.
Αχαλίνωτη κούρσα εξοπλισμών
Κυβερνητικοί εμπειρογνώμονες πρόκειται τώρα να συζητήσουν περαιτέρω πιθανότητες για μια συμφωνία έως το 2028, με την ελπίδα να προτείνουν εάν αυτό θα πρέπει αργότερα να οδηγήσει σε μια νομικά δεσμευτική συνθήκη, όπως εξήγησε ο προεδρεύων της Διάσκεψης Ελβετός πρέσβης Ζουλιάν Θονί.
“Η αόριστη εντολή δεν περιέχει καμία απολύτως φιλοδοξία για άμεση και οριστική απαγόρευση των αυτόνομων όπλων και για μια συνολική τους ρύθμιση”, επέκρινε ο Τόμας Κούχενμάιστερ της οργάνωσης “Facing Finance”, εκ μέρους της εκστρατείας “Stop Killer Robots” στη Γερμανία.
Αυτό σημαίνει ότι η κούρσα εξοπλισμών για όπλα, τα οποία ελέγχονται ολοένα και περισσότερο από την TN, θα συνεχιστεί αμείωτη. Όπως επισημαίνεται, ακόμα και “εάν οι στρατιώτες, ως παρατηρητές έχουν μόνο δευτερόλεπτα για να ελέγξουν εάν μια διαδικασία που προτείνεται από την TN σέβεται πραγματικά το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο”, η ανθρώπινη εποπτεία είναι ουσιαστικά ανύπαρκτη, επέκρινε ο Κουχενμάιστερ.
Βέτο και από Ρωσία, Ισραήλ
Οι εκπρόσωποι της ρωσικής κυβέρνησης μπλόκαραν όλες τις επίσημες συνομιλίες στην αρχή της διάσκεψης της Γενεύης αρνούμενοι να υιοθετήσουν την ημερήσια διάταξη. Απαίτησαν να περιοριστεί αυστηρά το κατοχυρωμένο δικαίωμα λόγου της ΕΕ και άλλων παρατηρητών.
Επειδή η διάσκεψη αποφασίζει πάντα με συναίνεση, η αντίσταση της Ρωσίας ισοδυναμούσε με βέτο. Άλλα κράτη με μεγάλες ή αναπτυσσόμενες βιομηχανίες όπλων αντιτάχθηκαν επίσης στις διαπραγματεύσεις για μια νομικά δεσμευτική συμφωνία.
“Η Ρωσία παρουσιάζεται πάντα ως ο κακός, αλλά κάποιοι κρύβονται πίσω από τη Ρωσία”, δήλωσε ο Βραζιλιάνος πρέσβης Φρεντερίκο Μέγιερ στο περιθώριο του συνεδρίου. Εκτός από τις ΗΠΑ, το Ισραήλ, η Λευκορωσία και το Ηνωμένο Βασίλειο, μεταξύ άλλων, εξέφρασαν επίσης επιφυλάξεις σχετικά με τη δέσμευση σε μια νομικά δεσμευτική συνθήκη.
Η γερμανική κυβέρνηση είχε προηγουμένως υποστηρίξει μια νομικά δεσμευτική συνθήκη που θα απαγόρευε πλήρως αυτόνομα συστήματα που λειτουργούν εντελώς πέρα ??από τον ανθρώπινο έλεγχο και θα επιβάλλει περιορισμούς σε άλλα συστήματα με αυτόνομες λειτουργίες.


