Του Κώστα Κατίκου
Τρείς συστάσεις που δεν στέκονται μόνον σε διαπιστώσεις αλλά έχουν τον χαρακτήρα της λήψης μέτρων απευθύνει προς την κυβέρνηση η Κομισιόν.
Αφορούν στην αύξηση της απασχόλησης των γυναικών με μεγαλύτερη ευελιξία στην αγορά εργασίας, στην ένταξη περισσότερων νέων σε προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης όπου η Ελλάδα καταγράφει πολύ χαμηλά ποσοστά έναντι της Ε.Ε αλλά και στην αντιμετώπιση του στεγαστικού ζητήματος που πλέον εξελίσσεται σε πρόβλημα που οδηγεί σε αύξηση της φτώχειας.
Στην τελευταία της έκθεση, η Κομισιόν, επισημαίνει ότι στην αγορά εργασίας, η Ελλάδα έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο τα τελευταία χρόνια, μειώνοντας την απόσταση που τη χωρίζει από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Ωστόσο, η συμμετοχή των γυναικών στην απασχόληση παραμένει πολύ χαμηλή, με αποτέλεσμα το χάσμα απασχόλησης μεταξύ ανδρών και γυναικών να είναι σχεδόν διπλάσιο από τον μέσο όρο της ΕΕ. Επίσης, σημαντικό ποσοστό νέων παραμένει εκτός εργασίας, εκπαίδευσης ή κατάρτισης, ενώ ομάδες όπως τα άτομα με αναπηρία, οι πολίτες τρίτων χωρών και οι Ρομά εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες δυσκολίες ένταξης στην αγορά εργασίας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι η διεύρυνση των ευέλικτων μορφών εργασίας, η ενίσχυση των δομών προσχολικής αγωγής και μακροχρόνιας φροντίδας, καθώς και η βελτίωση των ενεργητικών πολιτικών απασχόλησης μπορούν να αυξήσουν τη συμμετοχή στην εργασία, ιδίως για γυναίκες, νέους και ευάλωτες ομάδες. Παράλληλα, απαιτείται καλύτερη σύνδεση της εκπαίδευσης και της κατάρτισης με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας.
Στην επαγγελματική κατάρτιση οι επιδόσεις της Ελλάδας σύμφωνα με την έκθεση της Κομισιόν είναι πολύ χαμηλές. Η συμμετοχή των ενηλίκων σε προγράμματα κατάρτισης βρίσκεται στο 16,6%, και είναι πολύ κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και πολύ μακριά από τον εθνικό στόχο του 40% έως το 2030. Οι αναντιστοιχίες δεξιοτήτων εξακολουθούν να αποτελούν πρόβλημα, ενώ η Ελλάδα καταγράφει το χαμηλότερο ποσοστό ειδικών τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών (ICT) στην ΕΕ, μόλις 2,5% της συνολικής απασχόλησης. Επιπλέον, μόνο το 50,96% των ενηλίκων διαθέτει βασικές ή ανώτερες ψηφιακές δεξιότητες, ποσοστό περίπου 10 μονάδες χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Η Επιτροπή ζητεί τη λήψη μέτρων για την αύξηση της απασχόλησης των γυναικών, των νέων και των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων προτείνοντας την προώθηση ευέλικτων μορφών εργασίας και την επέκταση των υπηρεσιών προσχολικής εκπαίδευσης και μακροχρόνιας φροντίδας. Παράλληλα, προτείνει τη βελτίωση των εκπαιδευτικών επιδόσεων μέσω της ενίσχυσης της επιμόρφωσης και αξιολόγησης των εκπαιδευτικών, της μεγαλύτερης αυτονομίας των σχολείων και της καλύτερης σύνδεσης της εκπαίδευσης με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας.
Στο κοινωνικό πεδίο, η Ελλάδα καλείται να βελτιώσει την πρόσβαση σε κοινωνικές υπηρεσίες, να ενισχύσει την προσφορά προσιτής και κοινωνικής κατοικίας, ακόμη και μέσω ενός νέου οικοδομικού πλαισίου.
Όπως σημειώνει η Κομισιόν στο στεγαστικό πεδίο, οι τιμές των ακινήτων και των ενοικίων αυξάνονται με ταχείς ρυθμούς από το 2019, λόγω της ισχυρής ζήτησης και της περιορισμένης προσφοράς νέων κατοικιών. Η αύξηση των τιμών έχει ξεπεράσει την άνοδο των εισοδημάτων, επιδεινώνοντας σημαντικά την απόκτηση στέγης σε προσιτές τιμές (για ενοικίαση ή αγορά) για μεγάλο μέρος του πληθυσμού.
Εκτός εργατικού δυναμικού1,2 εκατ. γυναίκες
Την ώρα που η Κομισιόν απευθύνει συστάσεις προς την κυβέρνηση για την αύξηση των ποσοστών απασχόλησης των γυναικών τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για την ανεργία του πρώτου τριμήνου του 2026, αποκαλύπτουν ότι από τα 4,2 εκατ. άτομα που είναι εκτός εργατικού δυναμικού, τα 2,5 εκατ. είναι γυναίκες και 1,7 εκατ. είναι οι άνδρες. Λαμβάνοντας υπόψη ότι στα άτομα εκτός εργατικού δυναμικού συμπεριλαμβάνονται και οι συνταξιούχοι οι οποίοι ανέρχονται σε 2,5 εκατ. το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι τα περισσότερα άτομα που είναι εκτός εργατικού δυναμικού και εκτός προοπτικής απασχόλησης είναι γυναίκες.
Σύμφωνα με στοιχεία του συστήματος πληρωμών συντάξεων “ΗΛΙΟΣ” από τα 2,5 εκατ. συνταξιούχων οι γυναίκες συνταξιούχοι είναι 1,35 εκατ. και οι άνδρες 1,15 εκατ. Αν από τα 2,5 εκατ. γυναίκες που σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ είναι εκτός εργατικού δυναμικού αφαιρεθούν τα 1,35 εκατ. γυναίκες συνταξιούχοι, τότε το καθαρό αποτέλεσμα είναι ότι 1,2 εκατ. γυναίκες βρίσκονται εκτός απασχόλησης όχι επειδή είναι άνεργες αλλά διότι δεν επιθυμούν να εργαστούν.
Σε αυτό το πλήθος (1,2 εκατ. γυναίκες) απευθύνεται ουσιαστικά η σύσταση και προτροπή της Κομισιόν προς την κυβέρνηση για αύξηση της απασχόλησης με μεγαλύτερη συμμετοχή των γυναικών.
Αν λάβει δε κανείς υπόψη ότι η ανεργία στο πρώτο τρίμηνο του 2026 αυξήθηκε στο 10,6% από 10,4% που ήταν το ίδιο τρίμηνο του 2025 και ότι η ανεργία στις γυναίκες σκαρφάλωσε στο 13,9% έναντι 7,9% των ανδρών, τότε γίνεται αντιληπτό ότι η ένταξη περισσότερων γυναικών στην απασχόληση και η αύξηση των κινήτρων για τον σκοπό αυτόν πρέπει να αποτελεί κεντρική προτεραιότητα για την κυβέρνηση.
