Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, απέφυγε την Παρασκευή να δηλώσει αν θα είχε εγκρίνει πλήγματα κατά του Ιράν, προκειμένου να αποτρέψει τη χώρα από το να αναπτύξει πυρηνικό όπλο, αποφεύγοντας έτσι να ανταποκριθεί στις εκκλήσεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να πει ότι οι επιθέσεις ήταν αναγκαίες και ότι θα τις επαναλάμβανε.
Μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου στον Λευκό Οίκο, παρουσία του Τραμπ, ο Βανς δήλωσε ότι η απόφαση για την επίθεση στο Ιράν τον Φεβρουάριο ήταν απόφαση του Τραμπ, “και δική μου δουλειά είναι να στηρίζω τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών”.
Η απάντηση ανέδειξε τη λεπτή ισορροπία που καλούνται να διατηρήσουν ο αντιπρόεδρος και το κόμμα του, καθώς η σύγκρουση με το Ιράν δημιουργεί πολιτικές προκλήσεις στο εσωτερικό της χώρας.
Σε μια ευθεία αποτίμηση των αποτελεσμάτων των ενδιάμεσων εκλογών, ο Βανς απέδωσε τον ιστορικό αριθμό απωλειών των Ρεπουμπλικανών στον πόλεμο και ζήτησε την αποχώρηση των ΗΠΑ από τη σύγκρουση. Πολλοί ερμήνευσαν τη δήλωσή του, που δημοσιεύθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ως ρήξη με τον Τραμπ, καθώς ο αντιπρόεδρος εξετάζει το ενδεχόμενο να διεκδικήσει την προεδρία το 2028.
“Ο λόγος που χάσαμε είναι ο πόλεμος”, έγραψε ο Βανς. “Ο ίδιος ο πρόεδρος το είπε χθες το βράδυ. Αν θέλετε να υποστηρίξετε ότι άξιζε τον κόπο, ότι άξιζε να χάσουμε τη Γερουσία για τα επόμενα έξι χρόνια, τότε κάντε το. Υποστηρίξτε ότι ήταν ένα τίμημα που άξιζε να πληρώσουμε”.
Ο Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι δεν δυσαρεστήθηκε από το συμπέρασμα του Βανς, πρόσθεσε όμως ότι του έλειπε ένα κρίσιμο στοιχείο: η αναγνώριση ότι τα πλήγματα ήταν αναγκαία και ότι ο Βανς θα λάμβανε ξανά την ίδια απόφαση.
“Οι άνθρωποι που εργάζονται για μένα έχουν δικαίωμα στη γνώμη τους”, δήλωσε ο Τραμπ. “Αλλά εγώ λέω ότι γνωρίζω τους Ιρανούς και, ειλικρινά, είναι τρελοί”.
Όταν αργότερα, κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου, ρωτήθηκε αν ο πόλεμος άξιζε τις μεγάλες απώλειες των Ρεπουμπλικανών στο Κογκρέσο, ο Βανς δεν εξέφρασε ρητά την υποστήριξή του στην επιχείρηση.
“Αυτό που έχω πει είναι ότι ο στόχος να εμποδίσουμε το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο είναι απολύτως αυτό που πρέπει να επιδιώκουμε”, δήλωσε ο Βανς. “Είναι ο μεγαλύτερος κρατικός υποστηρικτής της τρομοκρατίας. Αν διέθετε πυρηνικό όπλο, θα το χρησιμοποιούσε ως μέσο πίεσης ή, ο μη γένοιτο, θα εξαπέλυε επίθεση και θα σκότωνε χιλιάδες, εκατοντάδες χιλιάδες, ενδεχομένως, αθώους ανθρώπους.
“Και πιστεύω ότι ο πρόεδρος είναι αυτός που λαμβάνει την απόφαση, και ο πρόεδρος έχει δηλώσει ότι θα το έκανε ξανά. Η δική μου άποψη είναι ότι στόχος μου και καθήκον μου είναι να στηρίζω τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών”.
Ο Βανς αντιτίθεται εδώ και καιρό στον πόλεμο και είχε αναλάβει τον ρόλο του βασικού απεσταλμένου της Ουάσιγκτον στις ειρηνευτικές συνομιλίες, μεσολαβώντας για την επίτευξη μιας προσωρινής εκεχειρίας το καλοκαίρι, η οποία όμως αποδείχθηκε βραχύβια και κατέρρευσε γρήγορα.
Τις τελευταίες εβδομάδες, είχε στείλει προσωπική αλληλογραφία σε σκληροπυρηνικούς κύκλους της Τεχεράνης, επιχειρώντας να επανεκκινήσει τις διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, ο Τραμπ ακύρωσε τις επαφές λίγο μετά τη δημοσίευση της αποτίμησης του Βανς για την προεκλογική εκστρατεία, ζητώντας από τον αντιπρόεδρο να επικεντρωθεί στην εσωτερική πολιτική.
“Δεν χρειαζόμαστε συμφωνία με το Ιράν”, έγραψε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ανακοινώνοντας την εντολή του προς τον Βανς. “Εκείνες οι ημέρες έχουν περάσει προ πολλού”.
Ο Τραμπ επέστρεψε την Πέμπτη από τετραήμερη διπλωματική περιοδεία στην Ασία, η οποία κορυφώθηκε με μια πρωτοφανή τριμερή συνάντηση με τον πρόεδρο της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, και τον πρόεδρο της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν.
Ο Τραμπ δέχθηκε επικρίσεις για τη συνάντησή του με τους δύο ηγέτες και για τους θερμούς χαιρετισμούς που αντάλλαξε μαζί τους. Αγκαλιάστηκε με τον Σι μετά την άφιξή του στην Κίνα και αποκάλεσε τον Πούτιν “φίλο μου”.
Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου παρουσίασαν τη συνάντηση ως επίδειξη ώριμης κρατικής ηγεσίας, υποστηρίζοντας ότι οι σχέσεις του Τραμπ, ακόμη και με αντιπάλους των ΗΠΑ, ανέδειξαν την παγκόσμια ισχύ της Ουάσιγκτον.
Ο Βανς, ο οποίος παρέμεινε στην Ουάσιγκτον, ήταν ο μεγαλύτερος υποστηρικτής της περιοδείας. Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου, αστειεύτηκε ότι η παραμονή του στις ΗΠΑ όσο διαρκούσε η αποστολή του Τραμπ θύμιζε την οικογενειακή κωμωδία του 1990 “Μόνος στο Σπίτι”.
“Είναι εκπληκτικό τι μπορεί να επιτευχθεί όταν δίνεται στην πραγματική διπλωματία μια ουσιαστική ευκαιρία”, έγραψε την Πέμπτη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.


