Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν πιέζει τους αξιωματούχους να κινηθούν εναντίον περισσότερων προσώπων που εμπλέκονται στο σκάνδαλο των επενδυτικών κεφαλαίων της χώρας και να επιταχύνουν την επιστροφή χρημάτων σε εκατοντάδες χιλιάδες επενδυτές, σε μια προσπάθεια να περιορίσει τις πολιτικές επιπτώσεις για την κυβέρνησή του.
Η κρίση, η οποία έχει ήδη οδηγήσει στην κράτηση αρκετών υψηλόβαθμων δημόσιων προσώπων στο πλαίσιο συνεχιζόμενης δικαστικής έρευνας, απειλεί να υπονομεύσει την υποστήριξη προς το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AK Party) του Ερντογάν, περίπου 18 μήνες πριν από τις προγραμματισμένες εκλογές, καθώς οι ψηφοφόροι απαιτούν την επιστροφή των χρημάτων τους και μεγαλύτερη λογοδοσία των υπευθύνων.
Αυτό έχει ωθήσει τον πρόεδρο να απομακρύνει πρόσωπα που εμπλέκονται στην κρίση, μεταξύ των οποίων και πρώην στενούς συνεργάτες του, σύμφωνα με το Bloomberg, που επικαλείται ανθρώπους που γνωρίζουν το θέμα.
Μεταξύ των υπόπτων που έχουν προφυλακιστεί μέχρι στιγμής περιλαμβάνονται μια αντιπρόεδρος του AK Party, ο διευθύνων σύμβουλος του χρηματιστηρίου, ο πρώην διευθύνων σύμβουλος της Takasbank, καθώς και ένας αντιπρόεδρος της τραπεζικής εποπτικής αρχής. Ο επικεφαλής της τελευταίας έχει επίσης παραιτηθεί.
“Λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα κατά των χειραγωγήσεων της αγοράς”, δήλωσε ο Ερντογάν στους βουλευτές του κόμματός του στο κοινοβούλιο την Τετάρτη. “Όσοι προκάλεσαν οργανωμένη ζημία στην τουρκική οικονομία και στις κεφαλαιαγορές μας λογοδοτούν, ένας προς έναν, για τα εγκλήματα που διέπραξαν”, σημείωσε χαρακτηριστικά.
Οι τουρκικές αρχές έχουν συλλάβει μέλη της πολιτικής και οικονομικής ελίτ της χώρας στο πλαίσιο δικαστικής έρευνας για την κατάρρευση αρκετών επενδυτικών κεφαλαίων υψηλού προφίλ, με 136 άτομα να έχουν προφυλακιστεί μέχρι σήμερα. Έχουν διατυπωθεί ερωτήματα σχετικά με τις αποτυχίες των εποπτικών αρχών, οι οποίες επέτρεψαν να εξελιχθεί η κρίση.
Το σκάνδαλο έχει πλήξει τον κλάδο διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων της Τουρκίας, ο οποίος συρρικνώθηκε κατά 17%, ή περίπου 54 δισ. δολάρια, στο δίμηνο έως τον Οκτώβριο. Οι τουρκικές μετοχές έχουν επίσης καταγράψει μεγάλη πτώση, με τον βασικό δείκτη Borsa Istanbul 100 να υποχωρεί σχεδόν κατά ένα πέμπτο από τα τέλη Αυγούστου, σημειώνοντας μία από τις χειρότερες επιδόσεις παγκοσμίως.
Τέσσερις εταιρείες δημοσκοπήσεων -Optimar, SONAR, MetroPOLL και GENAR- συμφωνούν σε γενικές γραμμές ότι το σκάνδαλο πλήττει το AK Party, με ορισμένες να εκτιμούν ότι το κόμμα έχει χάσει 2 έως 4 ποσοστιαίες μονάδες.
Αυτό θα μπορούσε να αποδειχθεί καθοριστικό στις επόμενες εκλογές, οι οποίες είναι προγραμματισμένες για το 2028, καθώς ο Ερντογάν επανεξελέγη πριν από τρία χρόνια με οριακή πλειοψηφία. Αν και το Σύνταγμα δεν επιτρέπει στον πρόεδρο να διεκδικήσει τρίτη θητεία, το κοινοβούλιο θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για κάτι τέτοιο προκηρύσσοντας πρόωρες εκλογές.
Ο Ερντογάν έχει επίσης εντείνει την καταστολή των πολιτικών του αντιπάλων, ενώ τουρκικό δικαστήριο διέταξε την Τετάρτη την επιβολή πολιτικής απαγόρευσης στον δήμαρχο Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, τον βασικό του αντίπαλο, παράλληλα με την επιβολή ποινής φυλάκισης δύο ετών.
“Τα ποσοστά του AK Party έχουν μειωθεί κατά 3-4 ποσοστιαίες μονάδες από τότε που ξέσπασε η κρίση”, δήλωσε ο Χιλμί Ντασντεμίρ, επικεφαλής της εταιρείας δημοσκοπήσεων Optimar, με έδρα την Άγκυρα. “Ωστόσο, είναι πιθανό να ανακάμψουν, εάν ληφθούν αποφασιστικά μέτρα για την τιμωρία των υπευθύνων”.
“Στο εσωτερικό του AK Party υπάρχουν εκείνοι που πιστεύουν ότι πρέπει να απομακρυνθεί οποιοσδήποτε έχει εμπλακεί σε αυτή την υπόθεση”, πρόσθεσε. “Σε γενικές γραμμές, διαπιστώνουμε ότι τα μέτρα που έχουν ληφθεί μέχρι στιγμής δεν ήταν αρκετά για να ικανοποιήσουν την κοινή γνώμη”.
Η κρίση επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το ήδη δύσκολο οικονομικό περιβάλλον που αντιμετωπίζει ο Ερντογάν, καθώς προετοιμάζεται για μια ακόμη υποψηφιότητα στην προεδρία. Ο ετήσιος πληθωρισμός παραμένει κοντά στο 30%, το κόστος δανεισμού είναι απαγορευτικά υψηλό για πολλά νοικοκυριά, ενώ οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας και των τροφίμων ασκούν ακόμη μεγαλύτερη πίεση στους καταναλωτές.
Η καταναλωτική εμπιστοσύνη υποχώρησε απότομα τον Οκτώβριο, αναδεικνύοντας την πίεση που δέχονται τα νοικοκυριά, καθώς το σκάνδαλο προσθέτει μια νέα πηγή πολιτικής δυσαρέσκειας.


