Η επίθεση του Ιράν τον περασμένο μήνα σε πυρηνικό εργοστάσιο στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχει ωθήσει τον παγκόσμιο πυρηνικό οργανισμό εποπτείας να εξετάσει εάν οι εξωτερικές γραμμές παροχής ηλεκτρικής ενέργειας των αντιδραστήρων χρειάζονται πρόσθετη προστασία απέναντι στην απειλή του πολέμου.
Το πλήγμα στις εγκαταστάσεις της Μπαρακά αποκάλυψε ευπάθειες που λίγοι στον κλάδο είχαν λάβει σοβαρά υπόψη όταν σχεδιάστηκε ο σταθμός, δήλωσε την Παρασκευή ο Γενικός Διευθυντής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA), Ραφαέλ Μαριάνο Γκρόσι. Αν και το εργοστάσιο άντεξε την επίθεση χωρίς ραδιολογική έκτακτη ανάγκη, υπήρξε προσωρινή απώλεια εξωτερικής παροχής ρεύματος, με αποτέλεσμα να τεθούν σε λειτουργία οι εφεδρικές γεννήτριες ντίζελ, είπε, σύμφωνα με το Bloomberg.
Τέτοιες εφεδρικές πηγές ενέργειας αποτελούν μία από τις τελευταίες γραμμές άμυνας για τη διατήρηση της πυρηνικής ασφάλειας. Οι αντιδραστήρες χρειάζονται συνεχή παροχή ηλεκτρικής ενέργειας για να διατηρούν τη λειτουργία ψύξης και κυκλοφορίας. Χωρίς αυτά τα συστήματα, το καύσιμο στον πυρήνα ενός αντιδραστήρα μπορεί να υπερθερμανθεί, οδηγώντας ενδεχομένως σε επικίνδυνη απελευθέρωση ραδιενέργειας, όπως συνέβη το 2011 στο πυρηνικό εργοστάσιο της Φουκουσίμα στην Ιαπωνία.
“Η βιομηχανία αναγνωρίζει ότι ζούμε σε έναν κόσμο συγκρούσεων”, δήλωσε ο Γκρόσι. Οι εταιρείες κοινής ωφέλειας και οι ρυθμιστικές αρχές πρέπει να δώσουν μεγαλύτερη έμφαση στην ετοιμότητα έκτακτης ανάγκης, ιδιαίτερα στις εφεδρικές παροχές ηλεκτρικής ενέργειας και στις συνδέσεις με το δίκτυο, πρόσθεσε.
Ο IAEA συνεργάζεται πλέον με τις αρχές των ΗΑΕ για την αξιολόγηση των συμπερασμάτων από το περιστατικό στη Μπαρακά, είπε. Η επίθεση στα ΗΑΕ έχει οξύνει μια συζήτηση που εξελίσσεται σιωπηλά στη βιομηχανία της πυρηνικής ενέργειας από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία: πώς προστατεύονται οι αντιδραστήρες σε μια εποχή όπου οι μεγάλες ενεργειακές υποδομές θεωρούνται ολοένα και περισσότερο στόχοι πολέμου;
Οι μάχες γύρω από τον κατεχόμενο από τη Ρωσία πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια στην Ουκρανία έχουν επανειλημμένα προκαλέσει φόβους για σοβαρό ατύχημα. Πλήγματα κοντά στον πυρηνικό σταθμό του Μπουσέρ στο Ιράν έχουν επίσης προκαλέσει ανησυχίες για ραδιενεργό μόλυνση. Η ίδια η Ρωσία έχει δει επιθέσεις να επηρεάζουν τη λειτουργία μιας πυρηνικής εγκατάστασης στο Κουρσκ.
Αυτοί οι κίνδυνοι έχουν επιπτώσεις πέρα από τα ήδη υπάρχοντα πυρηνικά δίκτυα. Κυβερνήσεις και εταιρείες προωθούν μια νέα γενιά μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων (SMRs), με στόχο την εγκατάσταση ενδεχομένως χιλιάδων μονάδων σε εκατοντάδες δικαιοδοσίες τις επόμενες δεκαετίες. Αυτή η επέκταση εξαρτάται από την πειθώ επενδυτών, ρυθμιστικών αρχών και τοπικών κοινωνιών ότι οι αντιδραστήρες μπορούν να λειτουργούν με ασφάλεια υπό ένα ευρύ φάσμα απειλών.
Για τον IAEA και τη βιομηχανία, η ανησυχία δεν αφορά μόνο τον κίνδυνο φυσικής ζημιάς. Οι επαναλαμβανόμενες επιθέσεις σε πυρηνικές εγκαταστάσεις ενδέχεται επίσης να κανονικοποιήσουν την ιδέα ότι οι αντιδραστήρες αποτελούν νόμιμους στρατιωτικούς στόχους, περιπλέκοντας πιθανώς την αδειοδότηση, τη χρηματοδότηση και την κοινωνική αποδοχή νέων έργων.
“Μια επίθεση σε οποιαδήποτε εγκατάσταση, όπου κι αν βρίσκεται, είναι απαράδεκτη”, δήλωσε ο Γκρόσι. Θα πρέπει να αποτελεί “απαγορευμένο όριο, ταμπού”.
