Μια σημαντικά πτωτική πορεία καταγράφουν οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου, στον απόηχο της συμφωνίας Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν για τον τερματισμό της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και την επαναλειτουργία κρίσιμων θαλάσσιων οδών μεταφοράς ενέργειας, με τις αγορές να αντιδρούν άμεσα στη μείωση των γεωπολιτικών κινδύνων.
Η πρώτη αντίδραση αποτυπώνεται σε σημαντική υποχώρηση των τιμών, καθώς το πετρέλαιο διαμορφώθηκε περίπου στα 83 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας ημερήσια πτώση της τάξης του 5% και απώλειες περίπου 26% σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα. Παρά την αποκλιμάκωση, οι τιμές παραμένουν περίπου 10 δολάρια υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από την έναρξη της σύγκρουσης, γεγονός που δείχνει ότι η αγορά δεν έχει ακόμη επιστρέψει πλήρως σε συνθήκες ομαλότητας.
Σύμφωνα με το CNBC, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι, παρά τη θετική αντίδραση των αγορών στη συμφωνία, η αστάθεια στο πετρελαϊκό σύστημα δεν έχει εξαλειφθεί. Η ομαλοποίηση της ροής μέσω των Στενών του Ορμούζ, που είχαν επηρεαστεί από τη σύγκρουση, αποτελεί μια σύνθετη διαδικασία που απαιτεί χρόνο και σταδιακή αποκατάσταση της παραγωγής και της ναυσιπλοΐας.
Σύμφωνα με σημείωμα της Westpac, τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου έχουν ήδη υποχωρήσει σε χαμηλά επίπεδα λόγω του παρατεταμένου κλεισίματος των κρίσιμων διαύλων μεταφοράς. Η τράπεζα εκτιμά ότι θα χρειαστεί χρονικό διάστημα για να αναπληρωθούν, ενώ δεν αποκλείεται να μειωθούν περαιτέρω πριν ξεκινήσει η σταδιακή αποκατάσταση των ροών από τις χώρες του Κόλπου.
Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά, «παρότι η αποκλιμάκωση των εντάσεων είναι θετική εξέλιξη, η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή και οι λεπτομέρειες της συμφωνίας είναι καθοριστικές για την επόμενη μέρα της αγοράς».
Ανάλογη προσέγγιση εκφράζει και ο Μπαρτ Μέλικ, παγκόσμιος επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων της TD Securities, ο οποίος προειδοποιεί ότι ακόμη και με την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, η αγορά θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει πιέσεις λόγω των χαμένων αποθεμάτων. Όπως εκτιμά, έως και 800 εκατομμύρια βαρέλια αποθεμάτων ενδέχεται να μην έχουν αναπληρωθεί έως τον Νοέμβριο, γεγονός που μπορεί να δημιουργήσει εκ νέου ανοδικές πιέσεις στις τιμές.
Ο ίδιος σημειώνει ότι μια νέα αύξηση των τιμών παραμένει πιθανή, με αντίστοιχες πληθωριστικές επιπτώσεις, αν και η ένταση των διακυμάνσεων μπορεί να περιοριστεί εφόσον μεγάλες οικονομίες, όπως η Κίνα, προσαρμόσουν τη στρατηγική άντλησης από τα αποθέματά τους.
Από την πλευρά του, ο Γουίλεμ Σελς, παγκόσμιος διευθυντής επενδύσεων της HSBC Private Bank, υπογραμμίζει ότι οι οικονομικές συνέπειες της σύγκρουσης έχουν ήδη αρχίσει να επηρεάζουν ευάλωτες οικονομίες, ιδιαίτερα στη Νότια Ασία. Όπως αναφέρει, οι επιπτώσεις αυτές ενδέχεται να οδηγήσουν σε νέα μεταβλητότητα στις αγορές, καθώς τα οικονομικά στοιχεία από τις πληγείσες χώρες θα αποτυπώνουν την πίεση που έχει ασκηθεί στις οικονομίες τους.
Η επιστροφή στην κανονικότητα απαιτεί χρόνο
Παρά τη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν, η πλήρης αποκατάσταση της παραγωγής πετρελαίου στον Περσικό Κόλπο δεν αναμένεται να είναι άμεση. Οι παραγωγοί έχουν προειδοποιήσει ότι η επαναφορά των εγκαταστάσεων που είχαν τεθεί εκτός λειτουργίας απαιτεί χρόνο, λόγω τεχνικών δυσκολιών, γεωλογικών παραγόντων αλλά και πιθανών ζημιών στις υποδομές.
Παράλληλα, τα στρατηγικά και εμπορικά αποθέματα πετρελαίου και προϊόντων διύλισης θα πρέπει να αναπληρωθούν σταδιακά, μετά την έντονη άντληση που πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της κρίσης. Αναλυτές επισημαίνουν ότι τα «δομικά κενά» που δημιουργήθηκαν στην παγκόσμια αγορά ενέργειας δεν θα καλυφθούν άμεσα, γεγονός που διατηρεί σε εγρήγορση τις αγορές.
Η αντίδραση των αγορών
Στο χρηματιστηριακό ταμπλό των εμπορευμάτων, τα συμβόλαια Brent για παράδοση Αυγούστου υποχώρησαν πάνω από 5%, κινούμενα λίγο πάνω από τα 82 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό West Texas Intermediate (WTI) για παράδοση Ιουλίου σημείωσε πτώση 5,71%, στα επίπεδα των 80,03 δολαρίων.
Η πτώση των τιμών του πετρελαίου λειτούργησε ως παράγοντας ενίσχυσης του επενδυτικού κλίματος στις ασιατικές αγορές, οι οποίες κατέγραψαν άνοδο τη Δευτέρα 15 Ιουνίου, καθώς οι επενδυτές αξιολόγησαν θετικά τη μείωση του γεωπολιτικού ρίσκου και την προοπτική σταθεροποίησης των ενεργειακών ροών.
Παρά τη βραχυπρόθεσμη ανακούφιση, οι αναλυτές συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι η αγορά πετρελαίου εισέρχεται σε μια περίοδο παρατεταμένης μεταβλητότητας, όπου η ταχύτητα αποκατάστασης της παραγωγής και η πορεία της ζήτησης θα καθορίσουν τις επόμενες κινήσεις των τιμών.
