H Ουάσιγκτον πιέζει την Άγκυρα προκειμένου να διακόψει τις αεροπορικές συνδέσεις με το Ιράν και να περιορίσει τις οικονομικές και εμπορικές διόδους που επιτρέπουν στην Τεχεράνη να παρακάμπτει τις αμερικανικές κυρώσεις, σύμφωνα με δημοσίευμα της αγγλόγλωσσης ιστοσελίδας Türkiye Today.
Ειδικότερα, Αμερικανοί αξιωματούχοι του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ φέρονται να έχουν καταστήσει σαφές στην τουρκική πλευρά ότι αναμένουν τον τερματισμό των πτήσεων ιρανικών αεροπορικών εταιρειών προς την Τουρκία, στο πλαίσιο της ευρύτερης εκστρατείας οικονομικής απομόνωσης της Τεχεράνης.
“Η Τουρκία γνωρίζει τις προσδοκίες μας: πρέπει να διακόψει τις οικονομικές διόδους που στηρίζουν το ιρανικό καθεστώς, με εξαιρέσεις που θα περιορίζονται αποκλειστικά σε ανθρωπιστικούς σκοπούς”, ανέφερε αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών στην Türkiye Today.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ανώτερος αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών είχε επισκεφθεί την Τουρκία τον Σεπτέμβριο, ενώ κλιμάκιο ειδικών του υπουργείου βρίσκεται στη χώρα και αυτή την εβδομάδα, με αντικείμενο τις οικονομικές και αεροπορικές σχέσεις της Άγκυρας με την Τεχεράνη.
Στο επίκεντρο η επιχείρηση “Iron Gate”
Οι αμερικανικές πιέσεις εντάσσονται στην επιχείρηση “Task Force Iron Gate”, η οποία αποτελεί μέρος της ευρύτερης αμερικανικής εκστρατείας “Operation Economic Outcast” για τον περιορισμό των οικονομικών δυνατοτήτων του Ιράν.
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών επιβεβαίωσε ότι βρίσκεται σε στενό συντονισμό με την επιχείρηση, ενώ αποκάλυψε ότι ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ έχει θέσει τα σχετικά ζητήματα απευθείας στους υπουργούς Εξωτερικών και Οικονομικών της Τουρκίας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το ζήτημα των χερσαίων συνόρων. Ερωτηθείς εάν η Ουάσιγκτον έχει ζητήσει από την Άγκυρα να κλείσει ή να περιορίσει τις συνοριακές διελεύσεις με το Ιράν, ο Αμερικανός αξιωματούχος δεν έδωσε σαφή απάντηση.
Ωστόσο, η αμερικανική Κεντρική Διοίκηση (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι η επιχείρηση Iron Gate θα συντονίζεται με άλλες αμερικανικές υπηρεσίες, με στόχο την αποτροπή της μεταφοράς προηγμένων οπλικών συστημάτων, τεχνολογιών διπλής χρήσης, υλικών που υπόκεινται σε κυρώσεις και παράνομων χρηματοοικονομικών ροών μέσω των χερσαίων συνόρων του Ιράν και της Κασπίας Θάλασσας.
Μάλιστα, ο Σκοτ Μπέσεντ είχε δηλώσει τον Οκτώβριο ότι οι ΗΠΑ συνεργάζονται με την Τουρκία και το Πακιστάν για να διακόψουν τις χερσαίες οδούς που χρησιμοποιεί το Ιράν.
Οι κινήσεις της Άγκυρας και οι κυρώσεις σε τουρκική εταιρεία
Το δημοσίευμα επισημαίνει ότι η Τουρκία έχει ήδη προχωρήσει σε κινήσεις κατά ιρανικών χρηματοπιστωτικών και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων.
Σύμφωνα με ομογενειακά ΜΜΕ στις 16 Σεπτεμβρίου, η τουρκική Αρχή Τραπεζικής Ρύθμισης και Εποπτείας (BDDK) παραχώρησε στο Ταμείο Ασφάλισης Καταθέσεων (TMSF) τα δικαιώματα των μετόχων σχεδόν του συνόλου της Golden Global Investment Bank, λίγο μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Η τράπεζα απέρριψε τις κατηγορίες των ΗΠΑ και ανακοίνωσε ότι θα κινηθεί νομικά.
Παράλληλα, η BDDK ανακάλεσε τον Σεπτέμβριο την άδεια λειτουργίας του υποκαταστήματος της ιρανικής Bank Mellat στην Κωνσταντινούπολη, επικαλούμενη κινδύνους για τους καταθέτες και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Στο αεροπορικό πεδίο, οι ΗΠΑ επέβαλαν στις 4 Νοεμβρίου κυρώσεις στην τουρκική εταιρεία Fugo Ground Services, με έδρα την Κωνσταντινούπολη, κατηγορώντας την ότι παρείχε υπηρεσίες επίγειας εξυπηρέτησης σε έξι ιρανικές αεροπορικές εταιρείες που βρίσκονται στη μαύρη λίστα της Ουάσιγκτον και εξακολουθούν να πραγματοποιούν πτήσεις προς την Τουρκία.
Αμερικανοί αξιωματούχοι υπογράμμισαν ότι η Ουάσιγκτον έχει ζητήσει ευθέως από την Άγκυρα να τερματίσει τις πτήσεις των ιρανικών αερομεταφορέων.
Η προειδοποίηση Ερντογάν για κλιμάκωση στην περιοχή
Από την πλευρά της, η Τουρκία εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι στην περαιτέρω απομόνωση του Ιράν. Ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σε δηλώσεις του στις 9 Νοεμβρίου, προειδοποίησε ότι η κλιμάκωση της πίεσης και η στρατιωτική δράση ενδέχεται να οδηγήσουν σε διεύρυνση της περιφερειακής σύγκρουσης, τονίζοντας ότι η Άγκυρα προκρίνει τη διπλωματία και τη διαπραγμάτευση αντί της αντιπαράθεσης.
Η αμερικανική πλευρά, πάντως, εντείνει τις προσπάθειες να περιορίσει τη δυνατότητα του Ιράν να μεταφέρει χρήματα, όπλα, τεχνολογίες και άλλα υλικά μέσω των αεροπορικών, θαλάσσιων και χερσαίων δικτύων του.
Σύμφωνα με τη CENTCOM, η συγκρότηση της ειδικής δύναμης Iron Gate αποφασίστηκε στις 7 Νοεμβρίου από τον διοικητή της, ναύαρχο Μπραντ Κούπερ, και προβλέπει τη συνεργασία περίπου 20 στρατιωτικών και πολιτικών στελεχών με άλλες αμερικανικές υπηρεσίες.


