Έντονος προβληματισμός επικρατεί στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις μετά τις νέες πιέσεις που ασκούνται για την προμήθεια γαλλικών drones, στον απόηχο μετά τη συμφωνία της γαλλικής Safran με την τουρκική Baykar – του γαμπρού του Ερντογάν – κάτι που έχουμε αναδείξει εκτενώς με δημοσιεύματα στο enikos.gr. Η επιχειρηματική αυτή σύμπραξη θέτει στον «αέρα» την προμήθεια των γαλλικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών Patroller, καθώς ελλοχεύει ο άμεσος κίνδυνος εισαγωγής τουρκικής τεχνολογίας στο ελληνικό οπλοστάσιο και διαρροής ευαίσθητων εθνικών πληροφοριών.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Η προσπάθεια αναβάθμισης των δυνατοτήτων τακτικής επιτήρησης του Ελληνικού Στρατού Ξηράς ξεκίνησε με υψηλές προσδοκίες, όταν υπογράφηκε η συμφωνία για την προμήθεια τεσσάρων μη επανδρωμένων αεροσκαφών τύπου Patroller και τριών επίγειων σταθμών ελέγχου από τη γαλλική εταιρεία Safran. Στόχος της Αθήνας ήταν η άμεση αντικατάσταση ή συμπλήρωση των γηρασμένων και επιχειρησιακά επιβαρυμένων συστημάτων Sperwer, προκειμένου να ενισχυθεί η εικόνα επιτήρησης σε κρίσιμα μέτωπα όπως ο Έβρος και τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Τα γαλλικά UAVs είχαν προκριθεί λόγω της ικανότητάς τους για πολύωρες περιπολίες και της δυνατότητας ενσωμάτωσης προηγμένων οπτρονικών αισθητήρων.
Ωστόσο, το πρόγραμμα άρχισε γρήγορα να εμφανίζει σοβαρές αναταράξεις. Τα αρχικά χρονοδιαγράμματα παραδόσεων ανατράπηκαν πλήρως εξαιτίας τεχνικών αστοχιών, καθυστερήσεων στην παραγωγή αλλά και ανυπέρβλητων δυσκολιών στη διασύνδεση του συστήματος Link-16, το οποίο είναι απολύτως απαραίτητο για τη διαλειτουργικότητα των μέσων στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Το ισχυρότερο σοκ για το «ελληνικό πεντάγωνο» ήρθε όταν οι ίδιες οι γαλλικές ένοπλες δυνάμεις αποφάσισαν να ακυρώσουν ή να αναστείλουν τις δικές τους παραγγελίες για τα εν λόγω αεροσκάφη. Η εξέλιξη αυτή χτύπησε κόκκινο συναγερμό στην Αθήνα, καθώς οι γαλλικές στρατιωτικές αξιολογήσεις έκαναν λόγο για ένα σύστημα βαρύ, αργό και ευάλωτο στον εντοπισμό εντός του σύγχρονου και εξαιρετικά απαιτητικού επιχειρησιακού περιβάλλοντος. Η αμφισβήτηση της επιχειρησιακής αξίας του Patroller από τον ίδιο τον στρατό της χώρας κατασκευής του δημιούργησε τις πρώτες σοβαρές αμφιβολίες στους Έλληνες επιτελείς.
Η γαλλοτουρκική σύμπραξη
Ενώ το πρόγραμμα βρισκόταν ήδη σε τέλμα, οι αποκαλύψεις του enikos.gr ήρθαν να προσθέσουν μια γεωπολιτική και τεχνολογική «βόμβα» στα θεμέλια της ελληνογαλλικής συμφωνίας. Η κατασκευάστρια εταιρεία Safran Electronics & Defense υπέγραψε ευρεία συμφωνία συνεργασίας με την τουρκική Baykar — την εταιρεία του γαμπρού του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, που κατασκευάζει τα γνωστά μη επανδρωμένα Bayraktar.
Η συμφωνία αυτή δεν περιορίζεται σε μια απλή εμπορική επαφή, αλλά καλύπτει την κοινή ανάπτυξη έξυπνων πυρομαχικών, προηγμένων συστημάτων πλοήγησης, καθώς και την ενσωμάτωση του γαλλικού ηλεκτροοπτικού συστήματος Euroflir στις τουρκικές πλατφόρμες. Παράλληλα, προβλέπει τη συνδιαμόρφωση τεχνολογιών που θα χρησιμοποιούνται αμοιβαία σε μελλοντικές πλατφόρμες μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα πρωτοφανές παράδοξο: ο Ελληνικός Στρατός πιέζεται να παραλάβει ένα αμυντικό σύστημα από μια εταιρεία που βρίσκεται σε στενή τεχνολογική και βιομηχανική σύμπραξη με τον κύριο δυνητικό αντίπαλο της χώρας. Τα όρια μεταξύ των γαλλικών και των τουρκικών υποσυστημάτων γίνονται εξαιρετικά θολά, εγείροντας βάσιμες υποψίες ότι τμήματα του λογισμικού, της αρχιτεκτονικής των αισθητήρων ή του hardware που θα φέρουν τα ελληνικά Patroller ενδέχεται να φέρουν τουρκική τεχνολογία ή να έχουν αναπτυχθεί σε συνεργασία με τουρκικά εργαστήρια.
Κίνδυνοι για την εθνική ασφάλεια
Η προμήθεια ενός αμυντικού συστήματος με τουρκική τεχνολογική εμπλοκή εγκυμονεί ανυπολόγιστους κινδύνους για την εθνική ασφάλεια της Ελλάδας. Ο πρώτος και σημαντικότερος κίνδυνος αφορά την κυβερνοασφάλεια και τον ηλεκτρονικό πόλεμο. Όταν ο κατασκευαστής ενός αμυντικού συστήματος συνεργάζεται στενά με την αμυντική βιομηχανία της Τουρκίας, καθίσταται σχεδόν αδύνατο να διασφαλιστεί ότι δεν υπάρχουν τεχνικές ευπάθειες, πίσω πόρτες (backdoors) στο λογισμικό ή γνώση των συχνοτήτων και των πρωτοκόλλων επικοινωνίας από την τουρκική πλευρά. Τουρκικά συνεργεία και μηχανικοί που εμπλέκονται στην κοινή ανάπτυξη συστημάτων με τη Safran θα μπορούσαν να αποκτήσουν πρόσβαση σε κρίσιμα τεχνικά δεδομένα.
Ένας δεύτερος κρίσιμος τομέας είναι η διαρροή τακτικών πληροφοριών. Τα drones Patroller προορίζονται για τη συλλογή πληροφοριών, την επιτήρηση συνόρων και τη στοχοποίηση σε πραγματικό χρόνο. Εάν οι αισθητήρες, το σύστημα μετάδοσης δεδομένων ή οι αλγόριθμοι επεξεργασίας εικόνας μοιράζονται κοινή τεχνολογική βάση με τα τουρκικά συστήματα, η τουρκική πλευρά θα γνωρίζει ακριβώς τις δυνατότητες, τις εμβέλειες, τα τυφλά σημεία και τα όρια ανάλυσης των ελληνικών μέσων. Αυτό ακυρώνει το στοιχείο του αιφνιδιασμού και καθιστά τα ελληνικά drones εύκολο στόχο για τα τουρκικά συστήματα παρεμβολών και αντιαεροπορικής άμυνας.
Επιπλέον, τίθεται μείζον θέμα εφοδιαστικής αλυσίδας και επιχειρησιακής αυτονομίας. Σε περίπτωση θερμής κρίσης ή πολεμικής σύρραξης, η υποστήριξη των ελληνικών Patroller με ανταλλακτικά, αναβαθμίσεις λογισμικού και τεχνική υποστήριξη θα εξαρτάται από έναν όμιλο που διατηρεί παράλληλες επιχειρηματικές δεσμεύσεις με την Άγκυρα. Οποιαδήποτε πιθανή τουρκική πίεση στη Safran θα μπορούσε να οδηγήσει σε καθυστερήσεις ή και σε «πάγωμα» της υποστήριξης των ελληνικών συστημάτων σε μια κρίσιμη συγκυρία.
Τέλος, η ηθική και στρατηγική διάσταση είναι εξίσου σοβαρή. Η ελληνική πολιτεία καλείται να χρηματοδοτήσει με εκατομμύρια ευρώ μια γαλλική εταιρεία, η οποία στη συνέχεια επενδύει αυτά τα κεφάλαια στην κοινή ανάπτυξη τεχνολογιών με την Baykar, ενισχύοντας έμμεσα την τουρκική πολεμική βιομηχανία που απειλεί την κυριαρχία της χώρας.
Πιέσεις προς το «ελληνικό πεντάγωνο»
Παρά τις σοβαρότατες ενστάσεις των στρατιωτικών επιτελών, ασκούνται έντονες πιέσεις προκειμένου η Ελλάδα να μην ακυρώσει τη σύμβαση και να αποδεχθεί την παραλαβή των Patroller. Οι πιέσεις αυτές προέρχονται τόσο από επιχειρηματικούς κύκλους όσο και από διπλωματικά κανάλια που προβάλλουν ως επιχείρημα ότι η προώθηση της παραγγελίας των drones (που οι γαλλικές ένοπλες δυνάμεις ακύρωσαν) θα διατηρήσει αλώβητες τις ισορροπίες της ελληνογαλλικής αμυντικής συμφωνίας.
Το «ελληνικό πεντάγωνο» βρίσκεται πλέον αντιμέτωπο με ένα τεράστιο δίλημμα. Από τη μία πλευρά, η ανάγκη για άμεση κάλυψη των επιχειρησιακών αναγκών στο Αιγαίο είναι επιτακτική. Από την άλλη πλευρά, η αποδοχή ενός συστήματος που έχει ακυρωθεί από τους Γάλλους και εμπεριέχει τουρκική τεχνολογική εμπλοκή συνιστά απαράδεκτο ρίσκο για την εθνική άμυνα.
Η ελληνική πλευρά έχει ήδη ζητήσει επίσημες εξηγήσεις από το Παρίσι για το ακριβές περιεχόμενο της συμφωνίας Safran – Baykar και τις επιπτώσεις της στα ελληνικά προγράμματα. Η απάντηση των Γάλλων θα κρίνει αν το πρόγραμμα των Patroller θα οδηγηθεί σε οριστικό ναυάγιο, αναγκάζοντας την Αθήνα να στραφεί σε εναλλακτικές, αμιγώς δυτικές ή εγχώριες λύσεις που δεν θα θέτουν σε κίνδυνο τα μυστικά της εθνικής άμυνας.
