Οι ΗΠΑ και το Ιράν κατέληξαν σε συμφωνία εκεχειρίας, η οποία όμως δοκιμάζεται μετά ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο, με το τοπίο να παραμένει θολό σε ό,τι αφορά το μέλλον της, όπως και το Στενό του Ορμούζ.
Ακολουθούν τα βασικά σημεία των τελευταίων δραματικών εξελίξεων γύρω από τη συμφωνίας εκεχειρίας ανάμεσα στις ΗΠΑ και στο Ιράν:
Εφαρμόζεται όντως εκεχειρία;
Δεν είναι σαφές.
Το Ιράν και οι ΗΠΑ συμφώνησαν την Τρίτη σε μια εκεχειρία δύο εβδομάδων με μεσολάβηση του Πακιστάν, αλλά οι επιθέσεις συνεχίστηκαν την Τετάρτη.
Το Ισραήλ εξαπέλυσε τις μεγαλύτερες επιθέσεις του μέχρι σήμερα στον Λίβανο, στοχεύοντας την Χεζμπολάχ, καταστρέφοντας κτίρια και σκοτώνοντας δεκάδες ανθρώπους χωρίς προειδοποίηση, σύμφωνα με τις λιβανέζικες Αρχές.
Το Ιράν δήλωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο επιθέσεων κατά του Ισραήλ ως απάντηση.
Το Ιράν έπληξε επίσης εγκαταστάσεις πετρελαίου σε χώρες του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένου ενός κρίσιμου αγωγού στη Σαουδική Αραβία που έχει χρησιμοποιηθεί για την παράκαμψη του αποκλεισμένου Στενού του Ορμούζ. Το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και τα ΗΑΕ ανέφεραν επίσης επιθέσεις με πυραύλους και drones.
Οι ΗΠΑ διεμήνυσαν ότι σταμάτησαν τις επιθέσεις στο Ιράν, αλλά είναι έτοιμες να τις επαναλάβουν εάν αποτύχουν οι προσπάθειες για την επίτευξη μιας πιο διαρκούς ειρήνης.
Είναι ανοιχτό το Στενό του Ορμούζ;
Όχι ακόμη.
Η ιρανική κρατική τηλεόραση ανέφερε ότι ένα πρώτο πλοίο διήλθε με την άδεια της Τεχεράνης μετά την κατάπαυση του πυρός, αλλά ναυτιλιακές πηγές ανέφεραν ότι το ιρανικό Πολεμικό Ναυτικό απείλησε τα πλοία με καταστροφή αν προσπαθούσαν να περάσουν χωρίς να έχουν λάβει άδεια.
Το Ιράν ενδέχεται να άρει τον αποκλεισμό του την Πέμπτη ή την Παρασκευή πριν από τις ειρηνευτικές συνομιλίες, σύμφωνα με ανώτερο Ιρανό αξιωματούχο, αλλά τα πλοία θα εξακολουθήσουν να χρειάζονται την άδεια της Τεχεράνης για να περάσουν.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι η κατάπαυση του πυρός απαιτεί από το Ιράν να ανοίξει το Στενό, αλλά το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον συμφώνησε κατ’ αρχήν να συνεχιστεί ο ιρανικός έλεγχος.
Τα στοιχεία για τη θαλάσσια κυκλοφορία έδειξαν ότι δύο ελληνόκτητα πλοία και ένα κινεζικό πλοίο είχαν περάσει από το Στενό από νωρίς την Τετάρτη. Το Ιράν έχει προηγουμένως συνάψει συμφωνίες ασφαλούς διέλευσης με αρκετές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ινδίας και του Ιράκ. Η γερμανική ναυτιλιακή εταιρεία Hapag-Lloyd δήλωσε ότι θα μπορούσαν να χρειαστούν τουλάχιστον έξι εβδομάδες για να επιστρέψει η κυκλοφορία στα προπολεμικά επίπεδα.
Αποκλιμακώνονται οι τιμές του πετρελαίου;
Ναι. Οι τιμές του πετρελαίου έπεσαν κάτω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι μετά την ανακοίνωση της κατάπαυσης του πυρός.
Πρόκειται για μια δραματική πτώση στις τιμές που είχαν φτάσει τα 118 δολάρια ανά βαρέλι στα τέλη Μαρτίου, αλλά εξακολουθεί να είναι πολύ πάνω από τα επίπεδα πριν τον πόλεμο.
Οι τιμές θα μπορούσαν να εκτοξευθούν ξανά εάν οι εχθροπραξίες συνεχιστούν ή το Ιράν διατηρήσει μπλοκαρισμένο το Ορμούζ.
Ο πόλεμος έχει επίσης καταστρέψει πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στην περιοχή, γεγονός που θα μπορούσε να δυσχεράνει την επιστροφή στα προπολεμικά επίπεδα παραγωγής.
Σε γενικές γραμμές, η αβεβαιότητα σχετικά με τις μελλοντικές διαταραχές μπορεί επίσης να διατηρήσει τις τιμές υψηλά, σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ.
Θα επιτύχουν οι ειρηνευτικές συνομιλίες;
Η πορεία των διαπραγματεύσεων είναι ασαφής.
Το Ιράν και οι ΗΠΑ ξεκινούν ειρηνευτικές συνομιλίες με εντελώς διαφορετικές ατζέντες.
Το Ιράν απαιτεί τον τερματισμό όλων των συγκρούσεων στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, την απόσυρση όλων των αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή, την άρση των διεθνών κυρώσεων, το δικαίωμα συνέχισης του εμπλουτισμού ουρανίου και τον συνεχή έλεγχο του στενού.
Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, καλούν το Ιράν να σταματήσει τον εμπλουτισμό ουρανίου και να απομακρύνει τα υπάρχοντα αποθέματά του, να περιορίσει το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του και να διακόψει τη χρηματοδότηση των περιφερειακών συμμάχων, μεταξύ άλλων απαιτήσεων.
