Η καθημερινή βόλτα στο σούπερ μάρκετ έχει καταντήσει πλέον ένα κανονικό «θρίλερ» για την τσέπη μας, με την Ευρώπη να έχει χωριστεί ξεκάθαρα στα δύο.
Από τη μία πλευρά, στον πλούσιο Βορρά, οι καταναλωτές έχουν γεμάτα πορτοφόλια και γεμίζουν τα καλάθια τους χωρίς να ιδρώνουν, παρά τις υψηλές τιμές.
Από την άλλη, στην Ελλάδα, ζούμε μια αληθινή αγοραστική ασφυξία. Μπορεί στα χαρτιά οι τιμές μας να φαίνονται κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αλλά στην πράξη η πραγματικότητα γονατίζει τα σπιτικά.
Με μισθούς που έχουν μείνει «παγωμένοι» εδώ και χρόνια και με την ακρίβεια να μας κάνει την πιο ακριβή χώρα σε όλο τον ευρωπαϊκό Νότο, το να βγει ο μήνας με γεμάτο στομάχι έχει γίνει πια κανονικό θαύμα.
Η θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό χάρτη
Η Ελλάδα βρίσκεται στην 18η θέση της σχετικής λίστας, με το κόστος του βασικού καλαθιού να διαμορφώνεται στα 67,40 ευρώ. Το νούμερο αυτό τοποθετεί τη χώρα μας ελαφρώς κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (69,84 ευρώ).
Πόσο κοστίζει το ίδιο καλάθι με 18 βασικά τρόφιμα στις χώρες της Ευρώπης
Παρόλο που η Ελλάδα εμφανίζεται φθηνότερη από τις ισχυρές οικονομίες της Δυτικής Ευρώπης —όπως η Γαλλία (87,40 ευρώ), η Ιταλία (80,00 ευρώ) και η Γερμανία (75,20 ευρώ)—, παραμένει αισθητά ακριβότερη από 24 ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένων όλων των γειτονικών της βαλκανικών κρατών, αλλά και της Ισπανίας (63,0 ευρώ), της Τσεχίας (60.6 ευρώ) και της Πορτογαλίας (57,6 ευρώ).
Η Ελλάδα έχει το υψηλότερο κόστος καλαθιού μεταξύ των χωρών του ευρωπαϊκού Νότου, με εξαίρεση την Ιταλία.
Το παράδοξο της αγοραστικής δύναμης
Το μεγάλο συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι οι χαμηλότερες τιμές στα ράφια δεν ισοδυναμούν απαραίτητα με ευκολότερη διαβίωση. Η Ελλάδα, αν και ονομαστικά φθηνότερη από τον ευρωπαϊκό Βορρά, αντιμετωπίζει έντονο πρόβλημα προσιτότητας των αγαθών.
Λόγω των χαμηλών καθημερινών αμοιβών και των στάσιμων μισθών μετά την αφαίρεση των φόρων, το ελληνικό νοικοκυρίο αναγκάζεται να διαθέτει ένα δυσανάλογα μεγάλο κομμάτι του μηνιαίου εισοδήματός του για να καλύψει τις βασικές ανάγκες διατροφής.
Την ίδια στιγμή, ένας πολίτης στη Γερμανία ή το Λουξεμβούργο, παρά τις σημαντικά υψηλότερες τιμές στα δικά του σούπερ μάρκετ, ξοδεύει πολύ μικρότερο ποσοστό του μισθού του για να γεμίσει το ίδιο καλάθι, αναδεικνύοντας το βαθύ οικονομικό χάσμα που συνεχίζει να χωρίζει την Ευρώπη στα δύο.
Ποιες είναι οι πιο ακριβές χώρες;
Τρεις από τις πέντε πιο ακριβές χώρες είναι οι σκανδιναβικές. Η Ισλανδία (183,6 ευρώ) κατατάσσεται δεύτερη σε ένα καλάθι με 18 είδη παντοπωλείου, ακολουθούμενη από τη Νορβηγία (154,4 ευρώ), το Λουξεμβούργο (134,9 ευρώ) και τη Δανία (128,4 ευρώ). Οι άλλες σκανδιναβικές χώρες είναι επίσης πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ: η Φινλανδία (119,7 ευρώ) και η Σουηδία (116,6 ευρώ).
Μεταξύ των πέντε μεγάλων οικονομιών της Ευρώπης, η Γαλλία είναι η πιο ακριβή για τα είδη παντοπωλείου, με τιμή 27,5% πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Η Ισπανία (89,7 ευρώ) είναι η μόνη κάτω από τον μέσο όρο. Το Ηνωμένο Βασίλειο (111,9 ευρώ), η Γερμανία (111,6 ευρώ) και η Ιταλία (110,2 ευρώ) είναι πάνω από αυτόν τον μέσο όρο, με παρόμοια επίπεδα τιμών.
Η Αυστρία (124,5 ευρώ), η Ιρλανδία (122 ευρώ), το Βέλγιο (117,6 ευρώ) και η Ολλανδία (116,4 ευρώ) συγκαταλέγονται επίσης στις πιο ακριβές χώρες, όλες πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Ποιες είναι οι πιο φθηνές;
Εντός της ΕΕ, η Ρουμανία (66,7 ευρώ) είναι η φθηνότερη χώρα για είδη παντοπωλείου, με τιμές 33,3% χαμηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Γενικότερα, τα είδη παντοπωλείου είναι φθηνότερα στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων, συμπεριλαμβανομένων των υποψήφιων για ένταξη στην ΕΕ χωρών. Για παράδειγμα, ο δείκτης είναι 59,8 ευρώ στη Βόρεια Μακεδονία, 67,9 ευρώ στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και 68,8 ευρώ στη Σερβία.
Η Τουρκία (82,1 ευρώ) είναι ακριβότερη από αρκετά μέλη της ΕΕ, αν και παραμένει κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Η Τουρκία έχει επίσης τον υψηλότερο πληθωρισμό τροφίμων στην Ευρώπη.
Ο ρόλος των τιμών ενέργειας και του κόστους εργασίας
«Το κόστος εργασίας πιθανότατα έχει γίνει ένας από τους πιο επίμονους παράγοντες που επηρεάζουν τις τιμές των τροφίμων σε όλη την Ευρώπη, αλλά το κόστος της ενέργειας παραμένει ένας σημαντικός παράγοντας», δήλωσε στο Euronews ο καθηγητής Μπαλόχ από το Πανεπιστήμιο Corvinus στο Euronews Business. Σημείωσε ότι το υψηλότερο κόστος ενέργειας, καυσίμων και μεταφοράς συνεχίζει να επηρεάζει την αγροτική παραγωγή, την επεξεργασία και τη διανομή τροφίμων.
Η Ιλάρια Μπενεντέτι, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Τούσια,δήλωσε ότι η ενέργεια είναι ο κύριος παράγοντας που οδήγησε στις πρόσφατες αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων, ιδιαίτερα των καυσίμων αυτή τη φορά. Πρόσθεσε ότι, από τις επιθέσεις στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, η μέση τιμή του ντίζελ στην ΕΕ αυξήθηκε από 1,59 ευρώ ανά λίτρο στις 23 Φεβρουαρίου σε 2,24 ευρώ στις 28 Σεπτεμβρίου, το υψηλότερο επίπεδο από τότε που ξεκίνησαν οι καταγραφές το 2005.
«Το ντίζελ μετακινεί ολόκληρη την τροφική αλυσίδα, από τα τρακτέρ μέχρι τα φορτηγά που τροφοδοτούν τα σούπερ μάρκετ», δήλωσε στο Euronews Business.
Επεσήμανε επίσης ότι όταν ο πληθωρισμός επιβραδύνεται, οι τιμές δεν μειώνονται απαραίτητα. Εάν ο πληθωρισμός παραμείνει θετικός, συνεχίζει να αυξάνεται, μόνο που με πιο αργούς ρυθμούς, από ένα υψηλότερο επίπεδο.
Γιατί το ψωμί κοστίζει τρεις φορές περισσότερο στη Δανία από ό,τι στη Βουλγαρία;
«Η τιμή των τροφίμων σε ένα κατάστημα είναι μόνο εν μέρει το κόστος των ίδιων των τροφίμων», είπε η Μπενεντέτι.
«Περιλαμβάνει επίσης τους μισθούς, την ενέργεια, τα ενοίκια, τις μεταφορές και τους φόρους, οι οποίοι είναι πολύ υψηλότεροι στις πλουσιότερες χώρες».
Σημείωσε ότι ένα καρβέλι φρέσκου λευκού ψωμιού 500 γραμμαρίων κοστίζει 3,18 ευρώ στη Δανία και 1,02 ευρώ στη Βουλγαρία — πάνω από τρεις φορές περισσότερο, σύμφωνα με το Numbeo. Μια ντουζίνα αυγά, ένα πιο τυποποιημένο προϊόν, κοστίζει 4,52 ευρώ στη Δανία και 2,69 ευρώ στην Εσθονία, λιγότερο από το διπλάσιο.
Ο Μπαλόχ εξήγησε ότι οι διαφορές στις τιμές των ειδών παντοπωλείου μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών αντανακλούν έναν συνδυασμό παραγόντων, όπως οι μισθοί, το κόστος γης και εργασίας, η δομή της αγοράς λιανικής, η φορολογία, οι συναλλαγματικές ισοτιμίες, το κόστος εφοδιαστικής και μεταφοράς, η γεωργική παραγωγικότητα και οι προτιμήσεις των καταναλωτών.
-: In.gr
