Η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ, στις εργασίες της οποία θα συμμετάσχει ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, πραγματοποιείται σε μία περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και έναν χρόνο μετά τη σύνοδο της Χάγης, κατά την οποία οι ηγέτες της συμμαχίας συμφώνησαν σε μια σημαντική αναβάθμιση των συλλογικών αμυντικών δεσμεύσεων.
Κεντρικό θέμα των εργασιών θα αποτελέσει η αξιολόγηση της προόδου των συμμάχων στην υλοποίηση της δέσμευσης για αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ ετησίως έως το 2035, σε μια συγκυρία κατά την οποία η ανάγκη για ισχυρότερη ευρωπαϊκή συμβολή στη συλλογική άμυνα και για δικαιότερο επιμερισμό των βαρών βρίσκεται στο επίκεντρο της διατλαντικής συζήτησης.
«Η Ελλάδα στην πρώτη γραμμή της συλλογικής άμυνας»
Η Ελλάδα, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, προσέρχεται στη σύνοδο με την αυτοπεποίθηση ενός ισχυρού και αξιόπιστου συμμάχου, που όχι μόνο τηρεί διαχρονικά τις δεσμεύσεις του, αλλά βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των χωρών της συμμαχίας που υλοποιούν ήδη τους στόχους που συμφωνήθηκαν στη Χάγη.
Η χώρα μας έχει ήδη υπερβεί τη δέσμευση (Defence Investment Pledge) που συμφωνήθηκε το 2025 και συγκαταλέγεται στην πρώτη πεντάδα των χωρών του ΝΑΤΟ που έχουν ήδη από το 2026 επιτύχει τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ για τις αμιγώς αμυντικές δαπάνες (και τον επιπλέον στόχο του 1,5%).
Συγκεκριμένα, οι αμιγώς αμυντικές δαπάνες της χώρας μας για το 2026 εκτιμώνται σε 3,6% του ΑΕΠ, έναντι 2,75% το 2025 και 2,74% το 2024. Με τον τρόπο αυτό η Ελλάδα διατηρεί και ενισχύει, μέσω του δωδεκαετούς προγράμματος εκσυγχρονισμού των ενόπλων δυνάμεων ύψους 25 δισ. ευρώ, τη θέση της στον σκληρό πυρήνα των χωρών της συμμαχίας που υπερβαίνουν συστηματικά τις νατοϊκές δεσμεύσεις για τις αμυντικές δαπάνες.
Οι υπόλοιπες χώρες που έχουν ήδη υπερβεί τον σχετικό στόχο της Χάγης είναι η Πολωνία, η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία.
Η συμμαχική δέσμευση για συνολικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ έως το 2035 προβλέπει 3,5% για αμιγώς στρατιωτικές δαπάνες και 1,5% για ευρύτερες επενδύσεις στην ασφάλεια και την άμυνα, όπως υποδομές διττής χρήσης, ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και δράσεις ανθεκτικότητας.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές η Ελλάδα αποτελεί διαχρονικά παράδειγμα συνέπειας ως προς τις συμμαχικές της υποχρεώσεις. Ακόμη και κατά τη διάρκεια της δημοσιονομικής κρίσης συνέχισε να υπερβαίνει τον προηγούμενο στόχο του 2% του ΑΕΠ, σε μια περίοδο κατά την οποία πολλές χώρες της συμμαχίας εξακολουθούσαν να υπολείπονται των σχετικών δεσμεύσεων.
Η συζήτηση για τον δικαιότερο επιμερισμό των αμυντικών βαρών μεταξύ των συμμάχων βρίσκεται πλέον στον πυρήνα της διατλαντικής σχέσης. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες που διαχρονικά συμβάλλουν ουσιαστικά στη συλλογική άμυνα της Συμμαχίας, επιβεβαιώνοντας στην πράξη ότι η ασφάλεια της Ευρώπης αποτελεί κοινή ευθύνη.
Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης υπήρξε από τους πρώτους Ευρωπαίους ηγέτες που ανέδειξαν την ανάγκη η Ευρώπη να επενδύσει περισσότερο και αποτελεσματικότερα στη συλλογική της άμυνα, να ενισχύσει την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανική βάση και να διαμορφώσει έναν ισχυρότερο ευρωπαϊκό πυλώνα εντός του ΝΑΤΟ. Έχει επίσης επανειλημμένα υπογραμμίσει ότι η ευρωπαϊκή ένωση οφείλει να στηρίξει αυτή την προσπάθεια μέσω νέων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, συμπεριλαμβανομένου του κοινού δανεισμού για την άμυνα.
Η θέση της Ελλάδας παραμένει σταθερή: μια ισχυρότερη αμυντικά Ευρώπη δεν λειτουργεί ανταγωνιστικά προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά αποτελεί έναν ισχυρότερο και πιο αξιόπιστο εταίρο, συμβάλλοντας τελικά σε ένα ισχυρότερο ΝΑΤΟ.
Το πρόγραμμα της συνόδου αρχίζει το βράδυ της Τρίτης με το δείπνο που παραθέτει προς τιμήν των ηγετών του ΝΑΤΟ ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και η σύζυγός του. Στο δείπνο θα συμμετάσχουν επίσης ο πρόεδρος του ευρωπαϊκού συμβουλίου, η πρόεδρος της ευρωπαϊκής επιτροπής, καθώς και οι Πρόεδροι της Ουκρανίας και της Νότιας Κορέας.
Σημειώνεται ότι δεν υπάρχει προγραμματισμένη συνάντηση του πρωθυπουργού με τον Πρόεδρο της Τουρκίας στο περιθώριο της συνόδου.
