Νέο τοπίο στη βιομηχανική γη επιχειρεί να διαμορφώσει το Ειδικό Χωροταξικό για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα (ΕΧΠ-Β), στρέφοντας τις νέες επενδύσεις σε οργανωμένους υποδοχείς.
Στις πλέον συγκεκριμένες χωρικές κατευθύνσεις του περιλαμβάνονται η προοπτική εγκατάστασης κέντρων δεδομένων στα Σπάτα, η ενίσχυση του κόμβου της φαρμακοβιομηχανίας σε Κορωπί, Παιανία και Παλλήνη και η αναβάθμιση του ρόλου της Ελευσίνας ως βιομηχανικού και εφοδιαστικού πόλου.
Βάσει του ΕΧΠ-Β, το οποίο έλαβε τη μορφή Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ) που υπεγράφη από τους υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου και Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκο, έως το 2032 θα χρειαστούν 57.000 στρέμματα νέων οργανωμένων υποδοχέων για βιομηχανία και εφοδιαστική. Ο στόχος είναι μόνο το ένα τρίτο των νέων μονάδων να εγκαθίσταται εκτός οργανωμένων μορφών ανάπτυξης, έναντι περίπου 80% στο παρελθόν.
Ταυτόχρονα, αλλάζουν οι όροι με τους οποίους θα μπορεί να αναπτυχθεί μια νέα μονάδα εκτός σχεδίου. Μεταξύ άλλων, δρομολογείται νομοθετική πρωτοβουλία για αύξηση της ελάχιστης αρτιότητας στα 10 στρέμματα και περιορισμό της κάλυψης στο 20% για τη βιομηχανία, ενώ ήδη με την ΚΥΑ τίθενται δεσμευτικές ελάχιστες αποστάσεις από το οδικό δίκτυο.
Βασική επιλογή του νέου σχεδιασμού είναι ο περιορισμός της διάσπαρτης εγκατάστασης. Η αυστηρότερη αντιμετώπιση αφορά την Αττική και την Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης, όπου απαγορεύεται η ίδρυση νέων μονάδων εκτός Επιχειρηματικών Πάρκων ή ζωνών με θεσμοθετημένες βιομηχανικές χρήσεις, με την επιφύλαξη των ειδικών κατηγοριών δραστηριοτήτων που ορίζει το Πλαίσιο. Ρητά απαγορεύεται επίσης η διάσπαρτη χωροθέτηση βιομηχανίας και εφοδιαστικής.
Για την υπόλοιπη χώρα, μέχρι την έγκριση του πολεοδομικού σχεδιασμού πρώτου επιπέδου, διατηρείται η δυνατότητα εκτός σχεδίου εγκατάστασης βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας. Η ΚΥΑ προβλέπει ότι θα ακολουθήσει νομοθετική ρύθμιση, με την οποία η ελάχιστη αρτιότητα θα αυξηθεί στα 10 στρέμματα και η κάλυψη θα περιοριστεί στο 20% για τις βιομηχανικές μονάδες και στο 30% για την εφοδιαστική. Για σιλό, συναρμολογούμενες βιομηχανικές κατασκευές και δεξαμενές υγρών καυσίμων το ανώτατο ποσοστό κάλυψης θα μπορεί να φθάνει το 40%.
Μεγαλύτερος ρόλος στα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια
Τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ και ΕΠΣ) αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για τη βιομηχανική γη. Μπορούν να εισαγάγουν περιοριστικότερες ρυθμίσεις και ειδικά για εκτός σχεδίου γήπεδα να καθορίζουν μεγαλύτερο ελάχιστο όριο αρτιότητας από αυτό που προβλέπει η γενική νομοθεσία.
Για έναν επιχειρηματία που εξετάζει την αγορά γηπέδου δεν αρκεί, συνεπώς, ο έλεγχος των σημερινών όρων δόμησης. Καθοριστικό γίνεται και τι προβλέπει ή πρόκειται να προβλέψει ο τοπικός σχεδιασμός για τις χρήσεις γης.
Ειδικοί κανόνες εφαρμόζονται και γύρω από οικισμούς. Για πόλεις και οικισμούς 2.001 έως 10.000 κατοίκων η ΚΥΑ παραπέμπει στο ισχύον καθεστώς για ζώνη 700 μέτρων και για πόλεις άνω των 10.000 κατοίκων για ζώνη 1.000 μέτρων.
Δεσμευτικές αποστάσεις από το οδικό δίκτυο
Για τα εκτός σχεδίου βιομηχανικά κτίρια απαγορεύεται η δόμηση σε απόσταση μικρότερη των 100 μέτρων από τον άξονα αυτοκινητοδρόμου, 60 μέτρων από εθνική οδό και 25 μέτρων από επαρχιακή οδό.
Πρόκειται για ελάχιστα δεσμευτικά όρια, με δυνατότητα αυστηρότερων ρυθμίσεων από θεσμοθετημένα πολεοδομικά σχέδια. Εξαιρούνται ακίνητα για τα οποία έχει ήδη εκδοθεί προέγκριση οικοδομικής άδειας ή έχει υποβληθεί αίτημα για βεβαίωση όρων δόμησης ή προέγκριση.
Η στροφή προς την οργανωμένη εγκατάσταση συνοδεύεται από κίνητρα. Το κόστος των έργων υποδομής των Επιχειρηματικών Πάρκων μπορεί να επιχορηγείται από δημόσιους πόρους, ενώ τα νέα πάρκα μπορούν να εντάσσονται σε χρηματοδοτικά προγράμματα με ελκυστικούς όρους. Προωθείται επίσης η απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης και λειτουργίας των επιχειρήσεων που εγκαθίστανται σε οργανωμένους υποδοχείς.
Στα κριτήρια χωροθέτησης περιλαμβάνονται η πρόσβαση στα μεταφορικά δίκτυα, η εγγύτητα σε ενεργειακές υποδομές και εγκαταστάσεις διαχείρισης αποβλήτων και η επάρκεια υδατικών πόρων. Πριν από μετεγκατάσταση ή ίδρυση νέων δραστηριοτήτων απαιτείται η διασφάλιση της αντιπλημμυρικής προστασίας του υποδοχέα. Στον σχεδιασμό των κτιρίων προβλέπεται επίσης αξιοποίηση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας για ιδιοκατανάλωση, όπου είναι περιβαλλοντικά συμβατή.
Σε ειδικότερη ανάλυση των αναγκών της εφοδιαστικής, το Χωροταξικό εκτιμά ότι έως το 2032 θα απαιτηθούν περίπου 29.000 στρέμματα. Από αυτά, τα 24.000 στρέμματα, ποσοστό 83%, αναμένεται να αναζητηθούν μέσα σε νέα Επιχειρηματικά Πάρκα και περίπου 5.000 εκτός αυτών, μεταξύ άλλων κοντά σε περιοχές παραγωγής αγροτικών ή ορυκτών πρώτων υλών. Ξεχωριστά υπολογίζεται ανάγκη περίπου 5.000 στρεμμάτων για αποθήκευση και διαχείριση υγρών φορτίων, κυρίως καυσίμων.
Οι εκτιμήσεις συνδέονται με την πρόβλεψη για διπλασιασμό έως το 2032 των διεθνών φορτίων σε εμπορευματοκιβώτια από και προς τρίτες χώρες. Τα κέντρα διεθνούς εφοδιαστικής συγκεντρώνονται κυρίως στην Αττική και δευτερευόντως στη Θεσσαλονίκη, με αναφορά στα Θριάσιο Ι, Θριάσιο ΙΙ και Στρατόπεδο Γκόνου.
Τι ισχύει για τις υφιστάμενες μονάδες
Οι μεταβατικές διατάξεις προστατεύουν τη νόμιμα υφιστάμενη παραγωγική βάση. Δραστηριότητες με άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας εξακολουθούν να λειτουργούν, να εκσυγχρονίζονται και να επεκτείνονται στα γήπεδα όπου βρίσκονται ή σε όμορα γήπεδα, με τους όρους υπό τους οποίους εγκαταστάθηκαν και σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία. Οι περιπτώσεις αυτές δεν θεωρούνται νέες χωροθετήσεις.
Η γενική κατεύθυνση είναι επίσης να μην προκύπτει υποχρέωση μετεγκατάστασης νομίμως υφιστάμενης μονάδας όταν οι προβλεπόμενες χρήσεις γης είναι ασύμβατες, όσο ο οικείος δήμος δεν διαθέτει οργανωμένο υποδοχέα ή επαρκή έκταση σε αυτόν. Προωθείται ακόμη νομοθετική εξειδίκευση των όρων επέκτασης υφιστάμενων βιομηχανικών και εφοδιαστικών δραστηριοτήτων σε όμορα ακίνητα.
Με το προγενέστερο καθεστώς συνεχίζουν, υπό τις προϋποθέσεις της ΚΥΑ, και αιτήσεις που είχαν υποβληθεί πριν από τη δημοσίευσή της. Το ίδιο ισχύει για φακέλους Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που είχαν λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας, ενώ ισχύουσες προεγκρίσεις, οικοδομικές άδειες και βεβαιώσεις όρων δόμησης δεν θεωρούνται νέες χωροθετήσεις.
Εξυγίανση των άτυπων συγκεντρώσεων
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στις Άτυπες Βιομηχανικές Συγκεντρώσεις, με κατεύθυνση την οργάνωση και όπου είναι εφικτό τη μετατροπή τους σε Επιχειρηματικά Πάρκα Εξυγίανσης ή άλλη οργανωμένη μορφή.
Για συγκεντρώσεις που δεν έχουν την απαιτούμενη δυναμική για πλήρες Επιχειρηματικό Πάρκο προτείνεται ο Υποδοχέας Βιομηχανίας ή και Εφοδιαστικής Ενδιάμεσου Βαθμού Οργάνωσης (ΥΒΕΒΟ). Δεν αποτελεί σήμερα αυτοτελή νομική κατηγορία ούτε θεσπίζεται με την ΚΥΑ, αλλά η απόφαση κατευθύνει προς τη μελλοντική ένταξή του στο σχετικό θεσμικό πλαίσιο.
Αυστηρότερο πλαίσιο για τις μονάδες Seveso
Για εγκαταστάσεις που υπάγονται στην Οδηγία Seveso III λόγω της παρουσίας επικίνδυνων ουσιών τίθενται αυξημένες απαιτήσεις χωροθέτησης, μεταξύ άλλων ικανή απόσταση από αστικά κέντρα και προτίμηση σε ζώνες χαμηλής έντασης χρήσεων γης. Για νέες μονάδες ανώτερης βαθμίδας απαιτείται Προμελέτη Ελέγχου Διακινδύνευσης, ώστε να εξετάζονται και πιθανές πολλαπλασιαστικές επιπτώσεις από γειτονικές εγκαταστάσεις.
Στην Αττική και την Π.Ε. Θεσσαλονίκης η εγκατάσταση νέων μονάδων ανώτερης βαθμίδας αποφεύγεται, με εξαίρεση τον μετασχηματισμό νομίμως υφιστάμενων δραστηριοτήτων.
Ειδικό καθεστώς για στρατηγικές βιομηχανικές επενδύσεις
Το Χωροταξικό κατονομάζει, μεταξύ άλλων, έξι τομείς στρατηγικού ενδιαφέροντος: κρίσιμες πρώτες ύλες, τεχνολογίες μηδενικών καθαρών εκπομπών, κρίσιμα φάρμακα, αμυντικά συστήματα, ημιαγωγούς και παραγωγικές επενδύσεις που θα εμπίπτουν στην Πράξη για την Επιτάχυνση της Βιομηχανίας (Industrial Accelerator Act).
Όταν οι επενδύσεις χαρακτηρίζονται στρατηγικά ή κρίσιμα έργα βάσει των αντίστοιχων ευρωπαϊκών Κανονισμών, αντιμετωπίζονται ως έργα υπέρτερου δημόσιου συμφέροντος, ιδίως κατά την αδειοδότηση. Κατά προτεραιότητα εξετάζεται και η ένταξη στα αναπτυξιακά προγράμματα δημόσιων υποδομών που εξυπηρετούν τις περιοχές εγκατάστασής τους. Δρομολογείται επίσης νομοθετική πρωτοβουλία για τις «Ειδικές Ζώνες Επιτάχυνσης», οι οποίες δεν θεσπίζονται αυτομάτως με την ΚΥΑ.
Ανατολική Αττική: Data centers και φαρμακοβιομηχανία
Συγκεκριμένο ρόλο αποκτά η Ανατολική Αττική για δραστηριότητες υψηλής τεχνολογίας. Στις οργανωμένες περιοχές Γυαλού – Αγίου Δημητρίου – Πύργου και Πέτρα Γιαλού – Βούλια – Προκαλήσι, στον Δήμο Σπάτων, καταγράφεται προοπτική χωροθέτησης κέντρων δεδομένων (data centers) και άλλων δραστηριοτήτων περιβαλλοντικής Κατηγορίας Β.
Η ευρύτερη περιοχή Κορωπίου, Παιανίας και Παλλήνης χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εθνικός κόμβος της φαρμακοβιομηχανίας. Η ΚΥΑ συνδέει τη συγκέντρωση αυτή με την εγγύτητα σε προμηθευτές πρώτων υλών, ερευνητικά ιδρύματα και εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό. Για επενδύσεις μείζονος, στρατηγικής ή κρίσιμης σημασίας ενθαρρύνονται οι επεκτάσεις σε όμορα γήπεδα και η διατήρηση διαθέσιμης γης για βιομηχανίες υψηλής τεχνολογίας και καινοτομίας.
Στρατηγικός ρόλος για την Ελευσίνα στο νέο Χωροταξικό
Ενισχυμένος είναι ο ρόλος της Ελευσίνας και της ευρύτερης Δυτικής Αττικής. Ο σχεδιαζόμενος οδικός και σιδηροδρομικός άξονας Ελευσίνα – Θήβα – Υλίκη αναγνωρίζεται ως άξονας επέκτασης της βιομηχανίας και υπερτοπικός κόμβος εφοδιαστικής, με κατεύθυνση να αναζητηθούν κατά μήκος ή στην άμεση ζώνη επιρροής του κατάλληλες εκτάσεις για οργανωμένες βιομηχανικές και εφοδιαστικές αναπτύξεις.
Για τον λιμένα της Ελευσίνας προτείνεται η αναγνώρισή του ως στρατηγικής πύλης εισόδου εθνικής εμβέλειας. Η αναβάθμισή του συνδέεται με τη διαχείριση χύδην φορτίων και εμπορευματοκιβωτίων και την αποσυμφόρηση του Πειραιά και του οδικού δικτύου του Λεκανοπεδίου. Το Χωροταξικό κατευθύνει τον υποκείμενο σχεδιασμό προς την απευθείας σύνδεση του λιμένα με το εθνικό σιδηροδρομικό δίκτυο και τον άξονα προς τη Θήβα, καθώς και προς τη δημιουργία οργανωμένων υποδοχέων και ζωνών εξυγίανσης στην άμεση ενδοχώρα του.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. .
