Ένα αμερικανικό σχέδιο για την επανένταξη δεξαμενόπλοιων που υπόκεινται σε κυρώσεις, με στόχο την αύξηση της προσφοράς πετρελαίου, ενδέχεται να προσελκύσει μόνο ένα μικρό μέρος του λεγόμενου “σκιώδους στόλου”, καθώς οι υφιστάμενες συμβάσεις, οι περίπλοκοι έλεγχοι συμμόρφωσης και τα εξαιρετικά υψηλά ναύλα περιορίζουν τα κίνητρα για τους πιθανούς πωλητές.
Το μέτρο — οι λεπτομέρειες του οποίου παρουσιάστηκαν τη Δευτέρα, λίγες μόλις εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ — αποτελεί την τελευταία μιας σειράς προσπαθειών της κυβέρνησης Τραμπ να αποκλιμακώσει τις τιμές του αργού πετρελαίου και των καυσίμων, οι οποίες έχουν αυξηθεί έπειτα από μήνες πολέμου στον Περσικό Κόλπο και τη συνεχιζόμενη σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Ειδικότερα, η εκτίναξη του κόστους της βενζίνης και του ντίζελ έχει εντείνει τις ανησυχίες των Αμερικανών ψηφοφόρων για την οικονομική τους δυνατότητα να ανταποκριθούν στα έξοδα διαβίωσης, όπως μεταδίδει το Bloomberg.
Ωστόσο, αναλυτές του κλάδου εκτιμούν ότι η προσπάθεια επανενεργοποίησης των αποκαλούμενων “σκιώδων πλοίων” ενδέχεται να δυσκολευτεί να προσελκύσει ενδιαφέρον, καθώς ο αριθμός των δεξαμενόπλοιων πολύ μεγάλης χωρητικότητας που υπόκεινται σε κυρώσεις και είναι πράγματι διαθέσιμα είναι περιορισμένος, ενώ οι πιθανοί πωλητές δεν είναι διατεθειμένοι να εγκαταλείψουν τις ιδιαίτερα επικερδείς διαδρομές στη Μέση Ανατολή.
“Η άρση των κυρώσεων δεν σημαίνει ότι δημιουργείται αυτομάτως διαθέσιμη χωρητικότητα δεξαμενόπλοιων για την κανονική αγορά”, δήλωσε ο Ραχούλ Καπούρ, επικεφαλής παγκοσμίως του τομέα ανάλυσης και έρευνας της ναυτιλίας στην S&P Global Energy. “Ο αριθμός των πλοίων που θα μπορούσαν ρεαλιστικά να επιστρέψουν στο κανονικό εμπορικό σύστημα θα ήταν πιθανότατα σημαντικά μικρότερος από το σύνολο του στόλου που υπόκειται σε κυρώσεις”.
Σύμφωνα με την αμερικανική πρόταση, τα πλοία που βρίσκονται σε μαύρη λίστα μπορούν να πωληθούν και να επανενταχθούν στον νόμιμο εμπορικό στόλο, δήλωσε τη Δευτέρα ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ. Πρόσθεσε ότι η κυβέρνηση θα “μετατρέψει” τα δεξαμενόπλοια, προκειμένου να αυξήσει τη διαθεσιμότητά τους παγκοσμίως, χωρίς όμως να άρει τις υφιστάμενες κυρώσεις. Δεν έδωσε λεπτομέρειες για τη διαδικασία πώλησης ή για τους πιθανούς επενδυτές.
Στο παρελθόν, οι ΗΠΑ έχουν αφαιρέσει πλοία από τον κατάλογο των κυρώσεων, εφόσον πληρούσαν συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Το δεξαμενόπλοιο πολύ μεγάλης χωρητικότητας Kiara M είχε ενταχθεί στη μαύρη λίστα τον Δεκέμβριο, επειδή υποστήριζε το εμπόριο πετρελαίου της Βενεζουέλας, αλλά διαγράφηκε από τον κατάλογο τον Μάρτιο, αφού η Ουάσιγκτον είχε εντάξει το εμπόριο πετρελαίου της χώρας στο κανονικό εμπορικό σύστημα.
Ένα ευρύτερο σχέδιο θα αντιμετώπιζε διαφορετικά εμπόδια, μεταξύ των οποίων και η έλλειψη οικονομικών κινήτρων για την πώληση των πλοίων. Παρότι οι τιμές μεταπώλησής τους έχουν αυξηθεί τους τελευταίους μήνες, η εκτίναξη των ναύλων εξακολουθεί να δίνει στους πλοιοκτήτες ισχυρό κίνητρο να διατηρούν τα πλοία τους σε λειτουργία. Σύμφωνα με ναυλομεσίτες, ένα δεξαμενόπλοιο πολύ μεγάλης χωρητικότητας που πραγματοποιεί διαδρομές μέσω των Στενών του Ορμούζ μπορεί να αποφέρει έως και 40 εκατομμύρια δολάρια ανά ταξίδι. Αντίθετα, σύμφωνα με στοιχεία της Clarksons, στις αρχές Οκτωβρίου η τιμή ενός πλοίου ηλικίας 10 ετών ανερχόταν σε περίπου 190 εκατομμύρια δολάρια.
Υπάρχουν επίσης πρακτικές δυσκολίες, όπως η απλή διαθεσιμότητα πλοίων που δεν έχουν ήδη δεσμευτεί βάσει συμβάσεων, καθώς και το γεγονός ότι τόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και το Ηνωμένο Βασίλειο επιβάλλουν κυρώσεις σε πλοία, ενώ παράλληλα κυριαρχούν στην αγορά ναυτασφαλίσεων, γεγονός που ενδέχεται να περιορίσει την αποτελεσματικότητα μονομερών πρωτοβουλιών.
Ένα ακόμη ζήτημα είναι η ηλικία των πλοίων. Η ανεξάρτητη εταιρεία διαμεσολάβησης στον τομέα της ενέργειας Oil Brokerage εκτιμά ότι υπάρχουν 294 δεξαμενόπλοια που υπόκεινται σε κυρώσεις, αλλά δεν έχουν τιμωρηθεί με κυρώσεις από την ΕΕ ή το Ηνωμένο Βασίλειο. Ωστόσο, το 70% αυτών είναι ηλικίας άνω των 20 ετών και δεν θεωρούνται κατάλληλα από τους φορείς της συμβατικής ναυτιλιακής αγοράς. Αυτό αφήνει μόλις 75 δεξαμενόπλοια όλων των μεγεθών διαθέσιμα για εμπορική αξιοποίηση, μεταξύ των οποίων 50 πλοία πολύ μεγάλης χωρητικότητας.
“Οποιαδήποτε επιστροφή χωρητικότητας στην αγορά είναι πιθανό να γίνει σταδιακά και όχι άμεσα”, δήλωσε ο Τινγκ Τζουν Τζιε, αναλυτής της Oil Brokerage.
Το κόστος των καυσίμων αποτελεί πιεστικό ζήτημα για την κυβέρνηση Τραμπ και οι προσπάθειες αποκλιμάκωσης των τιμών του πετρελαίου τους τελευταίους μήνες περιλαμβάνουν την περιοδική χορήγηση εξαιρέσεων από τις κυρώσεις για το πετρέλαιο, καθώς και μια συμφωνία για εξαγωγές ντίζελ με τη Ρωσία. Ωστόσο, η τιμή του αργού πετρελαίου Brent παραμένει κοντά στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων πέντε μηνών, ενώ η εκρηκτική άνοδος των ναύλων δεν παρουσιάζει ενδείξεις επιβράδυνσης.
