Οι εντυπωσιακές τελετές υποδοχής που επεφύλαξε η τουρκική πλευρά στους ηγέτες των χωρών του ΝΑΤΟ, κατεξοχήν δε στον Ντόναλντ Τραμπ, καθώς και τα θερμά λόγια του τελευταίου για τους φιλοξενούντες, έκλεψαν την παράσταση κατά την πρώτη ημέρα της Συνόδου Κορυφής της Ατλαντικής Συμμαχίας. Και όμως, η πραγματική δράση εκτυλισσόταν αλλού.
Εκτυλισσόταν λ.χ. στην δοκιμή βαλλιστικού πυραύλου μεγάλου βεληνεκούς με την οποία η Κίνα κατέδειξε στην πράξη από την παραμονή της συνόδου πόσο αψηφά τις διακηρύξεις ισχύος της Δύσης και δη τη φιλοδοξία των ΗΠΑ για έναν αναπροσανατολισμό των προτεραιοτήτων της στην περιοχή της Άπω Ανατολής, μετά την κατάλληλη διευθέτηση των του “οίκου” της στο άλλο άκρο της Ευρασίας.
Εκτυλίχθηκε στην 85λεπτη τηλεφωνική επικοινωνία που βρήκε την ευκαιρία να έχει με τον Τραμπ ο Ρώσος ηγέτης Βλαντίμιρ Πούτιν την 4η Ιουλίου, με άμεσο επακόλουθο τις δηλώσεις του ενοίκου του Λευκού Οίκου ότι η επίλυση του ουκρανικού ζητήματος είναι ευκολότερη από ό,τι νομίζεται.
Εκτυλισσόταν, στην ουσιαστική επανάληψη του πολέμου με το Ιράν, κατόπιν εντολών που έδωσε ο Τραμπ μετά από σύσκεψη με τους κυριότερους συνεργάτες του, ενώ βρισκόταν ήδη επί τουρκικού εδάφους, με αποτέλεσμα να εξαπολυθούν, και μάλιστα στη λεπτή συγκυρία των συνεχιζόμενων επικήδειων τελετών για τον αγιατολλάχ Χαμενεϊ, τουλάχιστον 80 αμερικανικά πλήγματα εναντίον ιρανικών στόχων και να επανέλθουν οι κυρώσεις στις εξαγωγές πετρελαίου από την Τεχεράνη, ως απάντηση στην τρίτη επίθεση εναντίον εμπορικού πλοίου στα Στενά του Χορμούζ.
Και εκτυλισσόταν στην προσπάθεια του Ισραήλ και προσωπικά του πρωθυπουργού του, Βενιαμίν Νετανιάχου να παρεμβληθεί στο “φλερτ” Τραμπ-Ερντογάν, προσπαθώντας να αποτρέψει κινήσεις όπως η άρση των κυρώσεων του νόμου CAATSA κατά της Τουρκίας και η επανένταξη της γείτονος στο πρόγραμμα συμπαραγωγής των μαχητικών F-35. Όμως το πολιτικό μήνυμα ότι σκοπεύει να κινηθεί σε αυτή την κατεύθυνση ο Τραμπ το έδωσε ήδη, και μάλιστα ενώπιον του Ερντογάν, ασχέτως του αν ως προς την υλοποίησή της συνεχίζεται η διαπραγμάτευση όχι μόνο με την Άγκυρα, αλλά και με τους διαφωνούντες στη Ουάσιγκτον.
Και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι; Αυτοί είχαν τον διόλου ζηλευτό ρόλο να υφίστανται προσβλητικές δηλώσεις του Τραμπ (π.χ. ότι δεν θα παρίστατο σε σύνοδο με όλους αυτούς που “φέρθηκαν απαίσια” στις ΗΠΑ, αν δεν ήταν οικοδεσπότης ο Ερντογάν) και να σπεύδουν να επιβεβαιώσουν την αύξηση των στρατιωτικών τους δαπανών, υπό τύπον φόρου υποτελείας στο αμερικανικό στρατιωτικο-βιομηχανικό σύμπλεγμα.
Το “νέο ΝΑΤΟ” των ονείρων του Ντόναλντ Τραμπ είναι ήδη εδώ. Και είναι περισσότερο ιεραρχημένο και “συναλλακτικό”. Πρόκειται για μία σχετικώς χαλαρή συσσωμάτωση, όπου οι επιμέρους χώρες συμμετέχουν σε ένα προσωπικό “χρηματιστήριο” του Αμερικανού προέδρου, βλέποντας τις “μετοχές” τους να ανεβαίνουν ή να πέφτουν κατά τον βαθμό στον οποίο επιδεικνύουν την απαιτούμενη συμμόρφωση με τις προτεραιότητές του. Και οι προτεραιότητες αυτές έχουν να κάνουν με την μετάθεση ολοένα και περισσότερων βαρών (εξαιρουμένης της αμερικανικής πυρηνικής ασπίδας) για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, αλλά και την στήριξη της Ουκρανίας, στους ίδιους τους κατοίκους της Γηραιάς Ηπείρου, την ώρα που η Αμερική θα επικεντρώνεται στις εξωευρωπαϊκές της προκλήσεις.
Εξηγείται έτσι και το γιατί η Τουρκία έχει μετατραπεί σε darling του Τραμπ, παρά τις ενστάσεις που διατυπώνονται εντός της Ουάσιγκτον και δη στο Κογκρέσσο. Ο Αμερικανός πρόεδρος εκτιμά τις πραγματικές δυνατότητες συμβολής της Τουρκίας στο νέο καθεστώς “υπεργολαβίας”, ενώ από την πλευρά του ο Ταγίπ Ερνογάν “μοχλεύει” τη γεωγραφική θέση της χώρας του, τον δημογραφικό της όγκο, το εμπειροπόλεμο του στρατού της και κυρίως την υποκειμενική του έφεση προς την ωμή συναλλαγή και την εκμετάλλευση ευκαιριών.
Όλα αυτά, την ίδια στιγμή που το Ισραήλ και οι φίλοι του πασχίζουν να αναδείξουν την χώρα του Ερντογάν σε απειλή επιπέδου Ιράν. Θα πρέπει, ωστόσο, να συνειδητοποιήσουν ότι στην ιεραρχημένη και συναλλακτική αντίληψη του Τραμπ για τις συμμαχίες, που δεν προβλέπει αιώνιες “ειδικές σχέσεις”, εντάσσεται σταδιακά το ίδιο το εβραϊκό κράτος.
