Στο σκηνικό έντασης που στήνει η Τουρκία με αφορμή το νομοσχέδιο που ετοιμάζει στο πλαίσιο του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας» αναφέρθηκε ο διεθνολόγος Κωνσταντίνος Φίλης μιλώντας στην εκπομπή του Νίκου Χατζηνικολάου στον Realfm 97,8, αναλύοντας τους λόγους που μπορεί να κρύβονται πίσω από την τακτική της Άγκυρας και τη στάση που πρέπει να τηρήσει η χώρα μας.
Γιατί τώρα; Οι 3 λόγοι
Ο κ. Φίλης στάθηκε στη χρονική στιγμή κατά την οποία έρχεται το προκλητικό νομοσχέδιο, εξηγώντας γιατί η Τουρκία επιλέγει να προβεί τώρα σε αυτή την κίνηση.
«Υποτίθεται ότι είμαστε σε μία περίοδο ήρεμων νερών. Έχουμε ένα πόλεμο στη Μέση Ανατολή, ο οποίος είναι κάτι σαν πόλεμος, αλλά πάντως αυτή τη στιγμή υπάρχουν συνέπειες και παρενέργειες για όλο τον πλανήτη. Επομένως, αναρωτιέται κανείς γιατί επιλέγει τώρα η Τουρκία να προβεί σε αυτή την ενέργεια. Λοιπόν, οι εξηγήσεις είναι πολύ συγκεκριμένες. Πρώτον, αυτό που ενοχλεί βαθύτατα την Τουρκία είναι η σχέση μας με το Ισραήλ. Η Τουρκία πιστεύει ότι η Ελλάδα με το Ισραήλ και την Κύπρο έχουν φτιάξει ένα μέτωπο στην Ανατολική Μεσόγειο, το οποίο είναι ευθέως αντιτουρκικό, ότι έχει πρόσημο εναντίον της και ότι επιχειρεί και την περιθωριοποίηση της Τουρκίας. Άρα, εν μέρει, αυτό το νομοσχέδιο είναι μία αντίδραση στην πεποίθηση των Τούρκων, ότι εμείς μαζί με τους Ισραηλινούς και τους Κυπρίους, στήνουμε ένα σκηνικό σε βάρος της Άγκυρας.
Δεύτερον, η Τουρκία έχει ενοχληθεί από τον πυκνό χρόνο μέσα στον οποίο η Ελλάδα έκανε κάποιες κινήσεις το τελευταίο χρονικό διάστημα στη διπλωματική σκακιέρα, είτε μιλάμε για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό- που καθυστερήσαμε χαρακτηριστικά να τον εκδώσουμε και το κάναμε κατόπιν πίεσης και από τα Ευρωπαϊκά δικαστήρια, αλλά πάντως το κάναμε και το κάναμε σωστά-είτε μιλάμε για τα θαλάσσια πάρκα που ήταν επίσης μία ορθή ενέργεια, είτε αναφερόμαστε στην παρουσία της Chevron νοτίως της Κρήτης, σε μία περιοχή μάλιστα, η οποία τέμνεται του τουρκολιβυκού συμφώνου, είτε στη τελευταία συμφωνία με τη Γαλλία, η οποία την φέρνει ακόμα πιο βαθιά στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Γαλλία είναι μία ευθέως ανταγωνιστική δύναμη με την Τουρκία και αντιθέτως με την Ισπανία, την Ιταλία, τη Γερμανία, οι οποίες είναι πολύ κοντά στην Τουρκία, η Γαλλία παραδοσιακά έχει μία άλλη στάση απέναντι στην Άγκυρα. Οι άλλες τρεις χώρες, όχι μόνο την εξοπλίζουν, αλλά έχουν και κοινά αμυντικά σχέδια και κοινά αμυντικά projects τα οποία τρέχουν» ανέφερε ο κ. Φίλης και πρόσθεσε:
«Υπάρχει και η εσωτερική διάσταση, καθώς ο Ερντογάν πιέζεται στο εσωτερικό και θέλει να δείξει ότι είναι πάρα πολύ ισχυρός και ότι δεν πρόκειται να επιτρέψει στην Ελλάδα να δημιουργήσει τετελεσμένα. Άλλωστε, η Τουρκία είναι μια χώρα που έχει πολύ αρνητικό ρεκόρ στα τετελεσμένα. Ξέρει πώς είναι να δημιουργεί τετελεσμένα πχ Κύπρος, Συρία, Ιράκ και φοβάται ότι η Ελλάδα επιχειρεί να δημιουργήσει τετελεσμένα και εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή».
Ο γνωστός διεθνολόγος εκτίμησε ότι καταρχάς πρέπει να δούμε το περιεχόμενο του νομοσχεδίου. «Έχουμε ακούσει πολλά, έχουμε διαβάσει πολλά, πρέπει να περιμένουμε το περιεχόμενο. Προφανώς δεν αναμένουμε ότι η Τουρκία θα καταθέσει ένα τέτοιο νομοσχέδιο και δεν θα είναι η επαναβεβαίωση της Γαλάζιας Πατρίδας. Εγώ χαρακτηρίζω Γαλάζια Πατρίδα 2.0 το νομοσχέδιο αυτό. Είναι δηλαδή ουσιαστικά σαν να επιστεγάζεται, σαν να νομιμοποιείται με έναν εσωτερικό νόμο η Γαλάζια Πατρίδα. Έχει αυτό διεθνή αντίκτυπο; Κανέναν. Επηρεάζει κάποιον διεθνή οργανισμό; Κανέναν, σε καμία των περιπτώσεων. Είναι ένας εσωτερικός νόμος, ο οποίος γίνεται για εσωτερική κατανάλωση, αλλά ασφαλώς η Ελλάδα πρέπει να αντιδράσει» υποστήριξε και περιέγραψε πώς κατά τη γνώμη του θα μπορούσε να ενεργήσει η χώρα μας.
Πώς και πότε πρέπει να αντιδράσει η Ελλάδα
«Δεν μπορεί να μην αντιδράσει, αλλά προκαταβολικά δεν έχει νόημα γιατί δεν ξέρουμε αν και πότε θα κατατεθεί, και αν και πότε θα ψηφιστεί. Γιατί μπορεί να γίνει αυτό που συνέβη πριν από τρία χρόνια, όταν περίπου ο ίδιος νόμος είχε κατατεθεί και παραπέμφθηκε στις καλένδες.
Αν δεν συμβεί αυτή τη φορά όμως και πράγματι υιοθετηθεί από την Τουρκική Εθνοσυνέλευση, με μικρή ή μεγάλη πλειοψηφία, θα πρόκειται για μία εξέλιξη ουσιαστικά του Casus Belli. Δηλαδή, η Τουρκία το 1995 με την Εθνοσυνέλευση ψήφισε ένα Casus Belli σε βάρος Ελλάδας και αντί να το αποσύρει, όπως η Ελλάδα απαίτησε ως προϋπόθεση για την συμμετοχή της Τουρκίας στο πρόγραμμα SAFE, το πάει ένα βήμα παρακάτω και φέρνει τη Γαλάζια Πατρίδα, που είναι ένα δόγμα πλέον εξωτερικής πολιτικής, και την νομιμοποιεί. Επαναλαμβάνω ότι προκαταβολικά δεν έχει νόημα γιατί μπορεί να κατηγορηθούμε ότι σπεύδουμε ή ότι είμαστε οι επισπεύδοντες, χωρίς να ξέρουμε καν τι θα αφορά αυτό το νομοσχέδιο και αν καν θα ψηφιστεί. Από τη στιγμή όμως που θα έρθει στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση και θα ψηφιστεί, από κει και πέρα η Ελλάδα πρέπει να προχωρήσει σε πολύ συγκεκριμένα βήματα» τόνισε ο Κωνσταντίνος Φίλης.
Κληθείς να σχολιάσει τη δήλωση του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά που είπε ότι η κυβέρνηση οφείλει να ζητήσει άμεσα έκτακτη σύγκληση κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις τουρκικές απειλές, σημείωσε: «Η απάντησή μου είναι πως αυτή τη στιγμή ό,τι ακούμε είναι σε επίπεδο διαρροών και πληροφοριών. Δεν είναι σε επίπεδο νομοθεσίας. Άρα δεν μπορούμε να κάνουμε μια τέτοια ενέργεια. Όμως, οπωσδήποτε από τη στιγμή που θα έρθει στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση και θα ψηφιστεί, η Ελλάδα έχει τρία επίπεδα στα οποία πρέπει να κινηθεί.
Συμφωνώ ότι ένα από αυτά είναι το ευρωπαϊκό, αναντίρρητα. Δεν περιμένουμε θαύματα από τους Ευρωπαίους, μη γελιόμαστε. Το έχουμε δοκιμάσει και στο παρελθόν, να είμαστε ρεαλιστές. Το δεύτερο είναι οι συμμαχίες. Είναι συγκεκριμένες χώρες με τις οποίες έχουμε μια πολύ ιδιαίτερη και ξεχωριστή σχέση, όπως είναι η Γαλλία, αλλά και οι Ηνωμένες Πολιτείες, με κάποιο τρόπο. Όμως, είναι σίγουρο ότι ο πρόεδρος Τραμπ θα κατανοήσει ακριβώς τι αφορά αυτό το νομοσχέδιο, ότι θα τον απασχολήσει και θα εμπλακεί; Έχω πολύ μεγάλη αμφιβολία κατά πόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες, υπό την παρούσα κατάσταση θα παρενέβαιναν υπέρ ημών».
«Το τρίτο είναι οι μονομερείς κινήσεις τις οποίες μπορούμε να κάνουμε εμείς, όπως είναι η επέκταση των χωρικών υδάτων νοτίως της Κρήτης. Ως μία αρχή, όχι ως το τέλος της διαδρομής. Και υπάρχει και κάτι ακόμα. Αν σκληρύνει η κατάσταση, αν δηλαδή η κατάσταση επιδεινωθεί –ξαναλέω αυτό έχει να κάνει και με το ίδιο το περιεχόμενο του νομοσχεδίου και με το αν θα τελικά ψηφιστεί – η Ελλάδα θα μπορούσε να ζητήσει ακόμα και από την Ευρωπαϊκή Ένωση να διακόψει την όποια χρηματοδότηση απέναντι στην Τουρκία. Όλα αυτά είναι όπλα στη διπλωματική φαρέτρα μας, τα οποία κατά την άποψή μου πρέπει να ενεργοποιηθούν είτε όλα μαζί, είτε κλιμακωτά, από τη στιγμή που θα έχουμε το νομοσχέδιο και την ψήφιση αυτού. Όχι πριν από αυτό» πρόσθεσε ο κ. Φίλης.
Το νέο βιβλίο του
Σημειώνεται ότι ο κ. Φίλης παρουσιάζει την επόμενη εβδομάδα το νέο βιβλίο του, που έχει συγγράψει μαζί με τον Κωνσταντίνο Αρβανιτόπουλο, και το οποίο αφορά τον Ντόναλντ Τραμπ και τις ΗΠΑ.
«Ο κ. Αρβανιτόπουλος αναφέρεται στην εσωτερική κατάσταση που επικρατεί στην Αμερική και εγώ στην εξωτερική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ. Την ερχόμενη Τρίτη, στο Μέγαρο Μουσικής, στις 7 η ώρα, στην αίθουσα «Γιάννης Μαρίνος», έχουμε την πρώτη παρουσίαση με τη συμμετοχή του πρώην Πρωθυπουργού, Κώστα Καραμανλή, του Βαγγέλη Καλπαδάκη, που ήταν ο διπλωματικός σύμβουλος του Αλέξη Τσίπρα, της Λένας Αργύρη, ανταποκρίτριας στην Ουάσιγκτον και του Ευάνθη Χατζηβασιλείου, ο οποίος είναι, για μένα, αυτή τη στιγμή ο καλύτερος ιστορικός στη χώρα και είναι επίσης πρόεδρος στο Ίδρυμα της Βουλής», ανέφερε.
Ακούστε το ηχητικό:
