Την ενόχληση της Άγκυρας για τις διπλωματικές κινήσεις της Αθήνας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με φόντο το τουρκολιβυκό μνημόνιο θαλάσσιας οριοθέτησης, εξέφρασε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν. Μετά τη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών R4+E3 στην Κωνσταντινούπολη, ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας αμφισβήτησε τη σκοπιμότητα των ελληνικών αντιδράσεων για την έγκριση της συμφωνίας από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, υποστηρίζοντας ότι η στάση της Αθήνας είναι δυσνόητη για την τουρκική πλευρά.
“Βλέπουμε τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει η Ελλάδα στην ΕΕ. Είναι κάτι που δεν μπορούμε να κατανοήσουμε”, δήλωσε χαρακτηριστικά, επαναλαμβάνοντας ότι η Τουρκία θα συνεχίσει τις προσπάθειές της για τη σταθερότητα στη Λιβύη.
Η αντιπαράθεση για το μνημόνιο του 2019
Το τουρκολιβυκό μνημόνιο, που υπογράφηκε το 2019, αποτελεί ένα από τα βασικά σημεία τριβής στις σχέσεις Αθήνας και Άγκυρας. Η συμφωνία χαράσσει θαλάσσια όρια μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, παρακάμπτοντας την επήρεια ελληνικών νησιών, όπως η Κρήτη, στην οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.
Η Ελλάδα, η ΕΕ, οι γειτονικές χώρες, απορρίπτουν τη συγκεκριμένη χάραξη, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει τα κυριαρχικά της δικαιώματα και τις αρχές του Δικαίου της Θάλασσας. Παράλληλα, έχει αντιταχθεί στις προσπάθειες να αποκτήσει η συμφωνία ευρύτερη πολιτική και διπλωματική νομιμοποίηση.
Ο Φιντάν, από την πλευρά του, χαρακτήρισε προβληματική την πολιτική διάσταση που έχει λάβει η πρόσφατη έγκριση του μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή των Αντιπροσώπων, επιμένοντας ότι η συμφωνία βρίσκεται ήδη σε ισχύ. Ωστόσο, η απόφαση ενός από τα εμπλεκόμενα μέρη δεν αίρει τις ελληνικές ενστάσεις ούτε επιλύει τις διαφωνίες σχετικά με τη συμβατότητα της οριοθέτησης με το διεθνές δίκαιο και τα δικαιώματα τρίτων κρατών.
Ο Φιντάν επιβεβαιώνει συνομιλίες με την Αίγυπτο
Παράλληλα, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών αποκάλυψε ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο βρίσκεται στην ατζέντα των επαφών της Άγκυρας με το Κάιρο. Όπως ανέφερε, οι δύο πλευρές συζητούν το ζήτημα και διατηρούν, κατά την εκτίμησή του, εποικοδομητικό κλίμα.
“Συζητάμε αυτή τη συμφωνία και με την Αίγυπτο και βρισκόμαστε σε ένα αρκετά εποικοδομητικό σημείο. Μπορούν να γίνουν συζητήσεις και για αυτό το θέμα”, σημείωσε ο Φιντάν.
Η δήλωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η Αίγυπτος έχει εκφράσει την αντίθεσή της στο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Δεν προκύπτει, ωστόσο, από τα λεγόμενα του Τούρκου υπουργού ότι οι δύο χώρες έχουν ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ τους. Η αναφορά αφορά τις συνομιλίες για τη συμφωνία Τουρκίας – Λιβύης.
Για την Αθήνα, το βασικό διακύβευμα παραμένει η προάσπιση των ελληνικών δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο και η αποτροπή τετελεσμένων που παραγνωρίζουν τη θέση των ελληνικών νησιών στη χάραξη των θαλάσσιων ζωνών.
Μήνυμα Φιντάν για το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ
Στην ίδια συνέντευξη Τύπου, ο Χακάν Φιντάν αναφέρθηκε και στην ένταση στη Μέση Ανατολή, εκτιμώντας ότι μια νέα στρατιωτική επέμβαση κατά του Ιράν δεν θα έδινε λύση, αλλά θα μπορούσε να διευρύνει τις συγκρούσεις.
Όπως είπε, οι συμμετέχουσες χώρες στη συνάντηση —μεταξύ των οποίων η Βρετανία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία, η Σαουδική Αραβία, το Πακιστάν, η Αίγυπτος και η Τουρκία— δεν επιθυμούν περαιτέρω κλιμάκωση. Παράλληλα, ζήτησε να ανοίξουν άμεσα τα Στενά του Ορμούζ και να σταματήσουν οι επιθέσεις κατά της Σαουδικής Αραβίας.
Ο Τούρκος υπουργός υποστήριξε ότι η διπλωματία και ο διάλογος αποτελούν τον δρόμο για την αποκλιμάκωση των κρίσεων, την ώρα που η αντιπαράθεση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο εξακολουθεί να επιβαρύνει τις σχέσεις της Τουρκίας με την Ελλάδα.
ΠΚ
