Διεύρυνση εξαγωγών τροφίμων προς την Κίνα

Παρά τη μεγάλη ανισορροπία των διμερών συναλλαγών, νέα πρωτόκολλα και συμφωνίες ανοίγουν τον δρόμο για την ενίσχυση των ελληνικών εξαγωγών τροφίμων και αλιευμάτων προς τη μεγαλύτερη αγορά εισαγωγών τροφίμων παγκοσμίως.

Σε φάση αναζήτησης νέων εξαγωγικών διεξόδων εισέρχονται οι οικονομικές σχέσεις Ελλάδας και Κίνας, με τον αγροδιατροφικό τομέα να αναδεικνύεται σε βασικό πεδίο ανάπτυξης για τις ελληνικές επιχειρήσεις. Παρά τη διαχρονική ανισορροπία των εμπορικών ροών, οι πρόσφατες θεσμικές εξελίξεις και η υπογραφή νέων πρωτοκόλλων δημιουργούν τις προϋποθέσεις για μεγαλύτερη διείσδυση ελληνικών προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας στην κινεζική αγορά.

Τα στοιχεία της Έκθεσης του Γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της Πρεσβείας της Ελλάδας στο Πεκίνο, τα οποία αφορούν το έτος 2025, αποτυπώνουν τόσο το διευρυμένο εμπορικό έλλειμμα υπέρ της Κίνας όσο και τις δυνατότητες ανάπτυξης των ελληνικών εξαγωγών.

Το ισοζύγιο των εμπορικών ροών

Η Κίνα συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους της Ελλάδας. Σύμφωνα με τα στοιχεία των κινεζικών τελωνείων για το 2025, η Ελλάδα κατατάσσεται στην 51η θέση μεταξύ των προορισμών των κινεζικών εξαγωγών. Η αξία τους διαμορφώθηκε στα 11,28 δισ. δολάρια ή περίπου 9,77 δισ. ευρώ, καταγράφοντας μείωση 4,4% σε σχέση με το 2024.

Στον αντίποδα, η χώρα μας βρίσκεται μόλις στην 106η θέση μεταξύ των προμηθευτών της κινεζικής αγοράς. Οι ελληνικές εξαγωγές προς την Κίνα ανήλθαν το 2025 σε 741,97 εκατ. δολάρια, που αντιστοιχούν σε περίπου 642,5 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας πτώση 30,14% σε ετήσια βάση.

Η εικόνα αυτή αναδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης της εξωστρέφειας σε τομείς στους οποίους η Ελλάδα διαθέτει σαφή ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα, με κυριότερο τον αγροδιατροφικό κλάδο.

Παρά τη συνολική υποχώρηση των εξαγωγών, η ελληνική παρουσία στην κινεζική αγορά εξακολουθεί να στηρίζεται σε προϊόντα όπως τα ορυκτά και λατομικά υλικά, τα φαρμακευτικά προϊόντα, τα μεταλλεύματα, ο μηχανολογικός εξοπλισμός και τα βασικά μέταλλα. Παράλληλα, τα τρόφιμα, τα ποτά και τα αγροτικά προϊόντα αποκτούν σταδιακά μεγαλύτερη σημασία στο εξαγωγικό χαρτοφυλάκιο της χώρας.

Η αγορά τροφίμων στο επίκεντρο

Η Κίνα αποτελεί από το 2011 τον μεγαλύτερο εισαγωγέα τροφίμων στον κόσμο, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στις ευκαιρίες που δημιουργούνται για τους Έλληνες παραγωγούς.

Το 2025 το Πεκίνο έθεσε ως βασικές προτεραιότητες την επισιτιστική ασφάλεια, τη διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας τροφίμων και την αυστηροποίηση των ελέγχων ποιότητας. Η πρόσβαση στην κινεζική αγορά προϋποθέτει πλέον πλήρη ιχνηλασιμότητα, συμμόρφωση με αυστηρά υγειονομικά πρότυπα και την ύπαρξη διμερών πρωτοκόλλων που επιτρέπουν τις εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων.

Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερη σημασία αποκτά η σταδιακή διεύρυνση του θεσμικού πλαισίου συνεργασίας Ελλάδας – Κίνας στον αγροδιατροφικό τομέα. Μετά τα πρωτόκολλα για τον Κρόκο Κοζάνης και το ακτινίδιο, σημαντικό ορόσημο αποτέλεσε η υπογραφή, τον Μάρτιο του 2025, των πρωτοκόλλων κτηνιατρικών απαιτήσεων για την εξαγωγή ελληνικών αλιευμάτων, τόσο άγριας αλιείας όσο και υδατοκαλλιέργειας, στην κινεζική αγορά.

Η εξέλιξη αυτή ανοίγει νέους διαύλους πρόσβασης στην κινεζική αγορά για έναν από τους πλέον εξωστρεφείς κλάδους της ελληνικής πρωτογενούς παραγωγής, δημιουργώντας προϋποθέσεις για ενίσχυση της παρουσίας των ελληνικών αλιευμάτων σε μια αγορά 1,4 δισ. καταναλωτών.

Παράλληλα, η συμφωνία Ευρωπαϊκής Ένωσης – Κίνας για την αμοιβαία προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων, η οποία περιλαμβάνει έξι ελληνικά προϊόντα (φέτα, ούζο, ελιές Καλαμάτας, μαστίχα Χίου, οίνο Σάμου και ελαιόλαδο Λασιθίου Κρήτης), ενισχύει την προστασία και την αναγνωρισιμότητά τους στις διεθνείς αγορές.

Οι ευκαιρίες για τα ελληνικά προϊόντα

Τα πλέον πρόσφατα εμπορικά δεδομένα δείχνουν ότι τα γαλακτοκομικά προϊόντα συγκαταλέγονται στους πλέον ελπιδοφόρους κλάδους. Το 2025 οι σχετικές ελληνικές εξαγωγές διαμορφώθηκαν στα 17,06 εκατ. δολάρια ή περίπου 14,8 εκατ. ευρώ. Τη μερίδα του λέοντος κατέχει ο ορός γάλακτος (HS 0404) με πωλήσεις 14,6 εκατ. ευρώ.

Το προϊόν αυτό αποτελεί διαχρονικό πυλώνα των ελληνικών εξαγωγών προς την Κίνα, καταλαμβάνοντας την 6η θέση μεταξύ των εξαγόμενων προϊόντων, παρά την ελαφρά ετήσια μείωση της τάξης του -3,72% από τα 15,2 εκατ. ευρώ του προηγούμενου έτους.

Στον αντίποδα, το ελληνικό γιαούρτι (HS 0403) βρίσκεται ακόμα σε εμβρυακό στάδιο, καταγράφοντας εξαγωγές μόλις 60.170 ευρώ (167η θέση). Ωστόσο, το μέγεθος αυτό καταδεικνύει μια θετική δυναμική εκκίνησης, αν αναλογιστεί κανείς ότι η συνολική αξία της προηγούμενης τριετίας (2022-2024) δεν ξεπερνούσε τις 100 χιλιάδες ευρώ.

Το ελαιόλαδο (HS 1509) σημείωσε άλμα +120%, με την αξία του να φτάνει τα 1.752.895 ευρώ.

Η επίδοση αυτή επανάφερε το προϊόν στην 21η θέση των ελληνικών εξαγωγών προς την Κίνα, ανακτώντας το χαμένο έδαφος του 2024, όπου είχε υποχωρήσει στα 795 χιλιάδες ευρώ. Παράλληλα, το κρασί (HS 2204) πέτυχε σημαντικό σημείο καμπής. Μετά από μια συνεχή τριετή πτώση, οι πωλήσεις αυξήθηκαν κατά 105%, φτάνοντας τα 363.120 ευρώ (100η θέση) και ανακόπτοντας την αρνητική πορεία των προηγούμενων ετών.

Το επόμενο βήμα

Η στρατηγική της Κίνας για ενίσχυση της εσωτερικής κατανάλωσης και διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας τροφίμων δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες για τις ελληνικές επιχειρήσεις.

Ωστόσο, η αξιοποίηση των δυνατοτήτων αυτών προϋποθέτει μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, επενδύσεις στη δημιουργία δικτύων διανομής, συστηματική προβολή των ελληνικών προϊόντων και συνεχή θεσμική υποστήριξη.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά και το ηλεκτρονικό εμπόριο. Με περισσότερους από 1,1 δισ. χρήστες διαδικτύου, η Κίνα αποτελεί τη μεγαλύτερη ψηφιακή αγορά παγκοσμίως.

Οι πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου προσφέρουν στις ελληνικές επιχειρήσεις πρόσβαση σε εκατομμύρια καταναλωτές, χωρίς το υψηλό κόστος ανάπτυξης εκτεταμένων φυσικών δικτύων διανομής.

Παράλληλα, η αυξανόμενη ζήτηση της κινεζικής μεσαίας τάξης για ποιοτικά, ασφαλή και υγιεινά προϊόντα δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες για την προώθηση ελληνικών προϊόντων που συνδέονται με τη μεσογειακή διατροφή, την αυθεντικότητα και την υψηλή διατροφική αξία.